Mál- og talþroski: Hér á að bera saman hvert atriði fyrir sig, þ.e. hvernig merkt er við barnið á heimamálinu og hvernig merkt er við barnið á íslensku. Skoðið sérstaklega þætti sem reyna á beygingar og setningafræði og þætti sem reyna á málnotkun. Á meðan ekki eru til viðmiðunartöflur fyrir önnur mál en íslensku er hægt að styðjast við íslensku viðmiðin fyrir bæði eða öll tungumál sem barnið talar.
Orð: Berið saman hvert atriði og skoðið sérstaklega sagnorð, lýsingar- og áhersluorð og annað. Nafnorð eru frekar bundin nánasta umhverfi barnsins. Þegar stigin eru talin saman er annars vegar talið hversu mörg orð barnið kann í báðum tungumálum og hins vegar hversu mörg orð barnið kann í hvoru tungumáli fyrir sig. Til að skoða heildarorðaforða barns þarf að rýna í orðin sem barnið segir og notar á hvoru tungumáli fyrir sig. Gefið er stig fyrir hvert orð sem barnið þekkir og er þá sama á hvoru málinu það er. Ef barnið þekkir blár á einu tungumáli og blautur á öðru tungumáli fær það tvö stig. Ef barnið þekkir hins vegar bók á báðum tungumálum fær það bara eitt stig. Ef heildarorðaforði er undir viðmiðum fyrir eintyngda jafnaldra þarf barn aukið orðaforðaílag á báðum tungumálum, þar sem foreldrar sjá um að sinna heimamálinu og leikskólinn íslenskunni.
Skiljanleiki tals: Foreldrar fylla út ICS-kvarða heimamálsins en leikskólakennari fyllir út íslenska listann. Síðan ræða kennarar og foreldrar saman um skiljanleika tals á báðum tungumálum og um málstefnu fjölskyldunnar, sjá hér að neðan. ICS-kvarðinn er til á fjölmörgum tungumálum, sjá hér: https://www.csu.edu.au/research/multilingual-speech/speech-assessments/ics
Framburður: Athugið að ekki er hægt að afla upplýsinga um framburð barns á stökum hljóðum og hljóðasamböndum á heimamáli en kennarar geta fyllt út og fengið upplýsingar um framburð barnsins á íslensku. Það er þá hægt að vinna með þau hljóð og hljóðasambönd sem vantar upp á í íslensku í leikskólanum.
Málstefna á heimilum fjöltyngdra barna
Mikilvægt er að starfsfólk leikskóla ræði málstefnur við fjölskyldur fjöltyngdra barna. Hvaða mál er/eru notað/notuð heima? Ef báðir foreldrar nota sama tungumál mun barnið ná tökum á því í samræmi við samskipti foreldra við börnin sín. Dæmigert fjöltyngt barn er lengur að læra hvort tungumál fyrir sig vegna þess að það er að læra tvö eða fleiri tungumál á sama tíma. Ef foreldrar tala fleiri en eitt tungumál mun barnið læra þau í samskiptum við hvort foreldri fyrir sig. Þriðja eða fjórða tungumálið sem börn takast á við er oft enska. Börn læra þau tungumál sem þau heyra í daglegu lífi í samræmi við hversu mikla málörvun þau fá í hverju tungumáli fyrir sig. Börn sem horfa mikið á YouTube eða aðra netmiðla eru oft byrjuð að skilja og tala ensku. Hafa þarf í huga að slíkt ílag getur tekið tíma frá hinum tungumálunum og hægt á tileinkun heimamála og íslensku. Til að barn nái góðri færni í tungumáli þarf það að dvelja um 40–60% af vökutíma sínum í því máli. Það gefur því auga leið að barn getur ekki verið jafnvígt á þremur til fjórum tungumálum. Einnig er það mikill misskilningur að ung börn geti áreynslulaust tileinkað sér nokkur tungumál án sérstakrar málörvunar.
Ræða þarf við foreldra um mikilvægi þess að börn nái góðum tökum á íslensku, þar sem allt nám fer fram á íslensku í íslensku skólakerfi. Börn sem eiga foreldra sem eru jákvæðir gagnvart íslensku ná betri færni í íslensku. Foreldrar sem bjóða íslenskuna velkomna inn á heimilið með því að læra orð og setningar á íslensku, nýta sér íslenska miðla og horfa á sjónvarpsefni á íslensku eru góðar fyrirmyndir fyrir börnin sín.
