Að læra á bíl
Upplýsingar um þau skref sem þarf að taka til að læra á bíl og fá bílpróf. Ökunám til bílprófs getur hafist við 16 ára aldur og skynsamlegt er að ætla sér góðan tíma í ökunám.
Finna og velja ökukennara
Ökunemi byrjar á að velja sér ökukennara. Gott er að velja ökukennara sem býr nálægt lögheimili þínu. Hér finnur þú lista yfir ökukennara með starfsleyfi.
Sækja um námsheimild
Um leið og búið er að velja ökukennara og áður en nám hefst þarf að sækja um námsheimild á Ísland.is. Þegar námsheimild er samþykkt stofnast stafræn ökunámsbók ökunema inn á Mínum síðum. Ökunámsbók heldur utan um allt sem viðkemur ökunáminu. Hægt er að sækja um námsheimild á 16 ára afmælisdeginum hið fyrsta.
Nauðsynlegt er að skila passamynd og rithandarsýnishorni á næstu skrifstofu sýslumanns eftir að umsókn hefur verið send inn. Þau gögn eru síðan nýtt til að útbúa ökuskírteinið.
Bóklegt og verklegt nám
Ökunemi velur ökuskóla fyrir bóklegan hluta námsins. Bóklegt nám er tekið samhliða verklegum tímum með ökukennara. Bóklega námið skiptist í Ökuskóla 1, 2 og 3.
Taka þarf að lágmarki 15 ökutíma með ökukennara.
Misjafnt er hversu lengi nemendur eru að taka bóklega námið, það er yfirleitt kennt í netnámi.
Í sumum ökuskólum eru bókleg námskeið líka haldin á fleiri tungumálum en íslensku.
Æfingaakstur með leiðbeinanda
Ökukennari staðfestir í ökunámsbók þegar ökunemi má hefja æfingaakstur. Nauðsynlegt er hafa klárað Ökuskóla 1. Æfingaakstur er ekki skylda.
Leiðbeinandi í æfingaakstri þarf að sækja um æfingaakstursleyfi hjá sýslumanni. Ökuskólar láta nemendur sína hafa skilti til að merkja bíla sem notaðir eru í æfingaakstri. Ekki má hefja æfingaakstur fyrr en leyfi sýslumanns fyrir leiðbeinanda liggur fyrir.
Taka bóklegt próf
Bóklegt próf má taka mest tveimur mánuðum áður en ökunemi verður 17 ára. Bóklega prófið er bókað á vef próftökumiðstöðvar og fer fram á nokkrum tungumálum.
Prófið samanstendur af 50 fullyrðingum sem svara á rétt eða rangt. Spurt er um efni sem nemandi hefur lært í ökuskólanum og hjá kennaranum. Niðurstöður úr prófinu koma strax við próflok. Svara þarf 45 fullyrðingum rétt til að standast prófið.
Ef nemandi fellur í bóklega prófinu, þarf að bíða í eina viku þar að taka má prófið aftur.
Tali og skilji umsækjandi hvorki íslensku né erlent tungumál sem próf hefur verið þýtt á, má hafa löggiltan túlk við bóklegt og verklegt próf eða túlk sem Samgöngustofa samþykkir.
Umsækjandi ber kostnað af túlkun.
Aðeins er túlkað af íslensku, ekki er hægt að biðja um túlkun af öðrum tungumálum.
Taka verklegt próf
Verklegt próf má taka allt að tveim vikum fyrir 17 ára aldur. Ökukennari pantar verklega prófið eftir að bóklega prófinu er lokið.
Verklega prófið skiptist í munnlegt próf og próf í aksturshæfni:
Í munnlega prófinu er spurt um ýmislegt sem snertir bílinn sjálfan eins og ljós í mælaborði og stjórn- og öryggistæki sem tengjast viðhaldi bílsins.
Í akstursprófinu er ekið um ákveðnar prófleiðir og prófdómari skráir villur og reiknar í lokin heildarstig próftakans. Fjöldi refisistiga fer eftir alvarleika og fjölda þeirra villna sem eru gerðar. Heildarfjöldi refsistiga má ekki vera meiri en 20. Sjá nánar viðmiðunarkvarða fyrir verkleg próf.
Ökuskírteini
Eftir að ökunemi hefur staðist bæði bóklegt og verklegt próf má viðkomandi sækja að sækja rafrænt bráðabirgðaökuskírteini sem gildir í þrjú ár.
Sækja má um fullnaðarskírteini þegar ökumaður hefur haft bráðabirgðaskírteini samfellt í 12 mánuði, lokið Ökuskóla 3, verið punktalaus og farið í akstursmat hjá ökukennara.
Kostnaður
Það má gera ráð fyrir töluverðum kostnaði við ökunámið og ökuprófið. Meðal annars þarf að greiða fyrir:
námsheimild sem sækja þarf um til sýslumanns,
námskeið í ökuskóla,
ökutíma með ökukennara, fjöldi fer eftir þörfum ökunema,
kennslubók og verkefni,
myndir vegna skírteinis,
prófgjöld.