Fyrirsagnir eru síðutitlar sem fólk sér í leitarniðurstöðum. Heiti síðunnar er það fyrsta sem fólk sér af efninu og stýrir miklu um hvað fólk gerir næst. Notum stafabil í fyrirsögnum skynsamlega.

Fyrirsagnir eiga að:

• vera lýsandi og aðgreina efni frá öllum öðrum síðum vefsins (geta staðið einar í leitarniðurstöðum),

• vera styttri en 65 stafabil. Leitarvélar eins og Google hunsa það sem er umfram 65 stafabil og virk leit hefðbundinna leitarvéla fer fram í fyrstu 32 orðunum,

• innihalda lykilorð framarlega í titlinum – vera framhlaðnar (e. frontloaded),

• vera án punkts í lokin,

• vera á mannamáli, með orðaforða notenda.

Aðgerðamiðaðar fyrirsagnir virka oft best.

Fullyrðingar virka líka vel en forðumst að nota spurningar í fyrirsögnum. Fullyrðingar gera þér kleift að setja lykilorðin framarlega. Spurningar byrja alltaf á hver, hvað, hvenær, hvar, af hverju og þá tekur notandann lengri tíma að skanna eftir mikilvægum lykilorðum.

Fyrirsagnir þurfa að vera lýsandi, ekki almennar.

Notum orðalag almennings fremur en sérfræðiheiti eða stofnanamál.

Gætið sérstaklega að því að fyrirsagnir sem eru heiti á síðum hafi ekki verið notaðar áður eða séu of líkar öðrum sem þegar eru í birtingu.

Fólk les ekki síður frá upphafi til enda, það skannar í leit að svörunum sem það þarf.

Millifyrirsagnir eru áberandi og hjálpa þannig fólki að átta sig hratt á efni síðunnar, sjá upplýsingar um lestur á vefsíðum.

Fólk sem notar skjálesara, hugbúnað sem les texta upphátt fyrir notendur með sjónskerðingar, treystir á að fyrirsagnir og millifyrirsagnir (H1, H2, H3) séu rétt merktar í textanum. Þannig getur skjálesari hoppað beint á milli fyrirsagna og lesið þær upp, svo notandinn finni fljótt réttan kafla án þess að þurfa að hlusta á allan textann.

Athugið að feitletrun getur litið út eins og fyrirsögn fyrir sjáandi notendur en skjálesarar skynja hana ekki sem slíka. Því kemur feitletrun ekki í stað H-merkingar.

Notum stuttar og einfaldar línur í texta.

Rannsóknir sýna að 90% fólks skilja málsgreinar á ensku sem innihalda 14 orð eða færri. Skilningur minnkar eftir því sem þær lengjast og aðeins 10% fólks skilja 43 orða málsgreinar á ensku. Ekki liggja fyrir viðlíka rannsóknir á lestri á íslenskum texta.

Reynum að koma í veg fyrir að fólk þurfi að lesa sama textann aftur og aftur til að skilja hann. Höfum málsgreinar stuttar.

Góðar samantektir (e. summary/intro) eru mikilvægar fyrir notendur. Þótt textinn birtist ekki á síðunni sjálfri nota leitarvélar og gervigreindartól slíka texta til þess að skilja og flokka efni. Það hefur mikil áhrif á sýnileika efnisins í leitarniðurstöðum.

Oft er samantektin það eina sem notandinn sér áður en hann ákveður að smella á leitarniðurstöðuna.

Góð samantekt inniheldur 1–2 línur um viðfangsefni síðunnar og hvernig efni þar hjálpar fólki.

Við forðumst að:

• endurtaka bara einhvern texta af síðunni,

• setja inn samhengislausa lista af lykilorðum,

• nota sömu samantekt á mörgum síðum.

Ef ekki er settur inn samantektartexti búa leitarvélar eins og Google bara til sinn eigin.
Það kemur ekki alltaf vel út.

Við notum töflur til þess að setja fram gögn, til dæmis tölulegar upplýsingar. Höfum þó í huga að töflur eru ekki alltaf hentugasta leiðin til að setja fram upplýsingar, sérstaklega þegar þær eru í miklu magni.

Í stað einfaldrar töflu má til dæmis nota millifyrirsagnir eða nokkra punktalista. Þegar efnið krefst töfluframsetningar er mikilvægt að gæta þess að hún sé sett fram á aðgengilegan hátt.

Hafa þarf í huga að margir skoða síðuna á litlum símaskjá og sjá því aðeins hluta töflunnar í einu. Sumir notendur styðjast við skjálesara og lyklaborð til að færa bendilinn í staðinn fyrir sjón og mús.

Dæmi

Mælst er til þess að hafa línu- og dálkaheiti feitletruð til að aðskilja þau frá efni töflunnar.

Munið að kanna hvort taflan sé aðgengileg skjálesurum með því að ýta á Tab-takkann til að sjá hvernig bendillinn færist á milli reita töflunnar.

Við notum númeraða lista í stað punktalista þegar leiða á notandann í gegnum ákveðið ferli.
Skrefin í ferlinu byrja á stórum staf og enda með punkti.

Dæmi

Til að fá greidda sjúkradagpeninga þarft þú að:

Númerin gefa til kynna í hvaða röð nauðsynlegar aðgerðir eru fyrir notandann.

Punktalistar (e. bullets) hjálpa til við að draga fram aðalatriði í texta og við upptalningar.
Ýmist er hafður lítill eða stór stafur í punktalista.

Ef textinn er sjálfstæð málsgrein er hafður stór stafur og punktur í enda hennar.

Dæmi

Fylgigögn með umsókn:

• Uppdráttur og lýsing á svæðinu þar sem óskað er eftir að brenna sinu.

• Afrit af umsögnum og samþykki hlutaðeigandi búnaðarsambands.

• Afrit af umsögnum og samþykki hlutaðeigandi slökkviliðs.

En ef hvert atriði í upptalningu í punktalista er framhald af málsgreininni sem hófst fyrir ofan og er hafður lítill stafur, þá er hver liður upptalningarinnar ekki sjálfstæð málsgrein.

Í slíkum tilfellum eru kommur milli liða í upptalningunni og svo punktur á eftir þeim síðasta.


Dæmi

Í umsókninni þarf meðal annars að koma fram:

• nafn og kennitala ábyrgðarmanns,

• hver tilgangur sinubrennu er og rökstuðningur fyrir nauðsyn hennar,

• hvernig útbreiðsla elds verður takmörkuð.

Sama regla á við þegar upptalningin inniheldur aðeins stök orð.

Dæmi

Ekki má brenna sinu þar sem tjón getur orðið á:

• náttúruminjum,

• fuglalífi,

• lyng- eða trjágróðri.

Hlekkjum á lýsandi setningarhluta, þann hluta sem best á við um viðfangsefnið. Mikilvægt er að hafa svæðið nægilega stórt til þess að allir geti auðveldlega séð og smellt á hlekkinn.

Ekki hlekkja á stutt orð eins og „hér“ eða „nánar“.

Dæmi

Hlekkir á netföng

Sýnum netföng í texta svo notendur geti afritað þau eða skrifað hjá sér. Almennt skal forðast að vísa á persónuleg netföng fólks; heppilegra er að vísa á netfang viðkomandi stofnunar.

Notendur eru ekki allir með uppsett póstforrit í tækjunum sínum. Ef netfangið er aðeins sett sem hlekkur eiga notendur erfiðara með að sjá það.

Vísanir og hlekkir á lög og reglur

Gæta þarf samræmis í vísunum til laga og reglugerða á Ísland.is. Fyrir flesta er bæði flókið og seinlegt að lesa lagamál. Þegar vísað er í lög og reglur reynum við að umskrifa upplýsingarnar í einfaldara mál, með orðaforða sem fólk notar.

Setjum inn vísanir til laga og reglugerða þar sem við teljum það nauðsynlegt og hlekkjum þá á viðkomandi texta. Notandinn kemur almennt inn á vefinn til að leita að réttum upplýsingum, ekki til að finna heimildir fyrir því að upplýsingarnar séu réttar.

Á Ísland.is er ekki nauðsynlegt að vísa til sérstakra greina eða númera einstakra laga og reglna nema ef markmiðið er að vekja sérstaka athygli á breytingum eða ef viðfangsefnið krefst sérstakrar nákvæmni.