Fara beint í efnið
Fjármál, skattar og tollar
Skatturinn

Vextir og vaxtatekjur

Vaxtatekjur eru tekjur af innstæðum eða kröfum, til dæmis vextir af bankainnstæðum eða skuldabréfum.

Í stuttu máli:

  • Vaxtatekjur flokkast sem fjármagnstekjur.

  • Skattur er oftast dreginn af við útborgun (staðgreiðsla).

  • Vaxtatekjur falla undir sameiginlegt frítekjumark fjármagnstekna.

  • Sérstakar reglur gilda um börn, tapaðar tekjur og erlendar tekjur.

Hvaða tekjur teljast til vaxtatekna?

Til vaxtatekna teljast meðal annars:

  • Vextir af bankainnstæðum og sparireikningum.

  • Vextir af skuldabréfum og öðrum verðbréfum.

  • Afföll og verðbætur sem tengjast kröfum.

  • Gengishagnaður af kröfum í erlendum gjaldmiðlum.

Staðgreiðsla fjármagnstekjuskatts af vaxtatekjum

Fjármagnstekjuskattur af vaxtatekjum er oftast dreginn af við útborgun. Fjármálastofnanir og aðrir greiðendur sjá um að halda eftir og greiða fjármagnstekjuskatt í ríkissjóð.

Ef greiðandi heldur ekki sjálfkrafa eftir fjármagnstekjuskatti, til dæmis ef um er að ræða erlendar vaxtatekjur eða vaxtagreiðslur frá einstaklingum, þá er hann greiddur við álagningu þegar skattframtal er gert upp.

Frítekjumark vegna vaxtatekna

Vaxtatekjur falla undir sameiginlegt frítekjumark fjármagnstekna. Skattur er aðeins greiddur af þeim hluta vaxtatekna sem fer yfir frítekjumarkið.

Í frítekjumarki felst að af ákveðnum tegundum fjármagnstekna er skattur bara greiddur af þeim hluta sem fer yfir 300.000 krónur á ári hjá einstaklingum og 600.000 krónur hjá hjónum og samsköttuðum aðilum.

Í framkvæmd þýðir þetta að ef þú átt til dæmis innstæðu í banka gerist eftirfarandi:

  1. Í hvert sinn sem bankinn greiðir út vexti er 22% fjármagnstekjuskattur dreginn af og staðgreiddur.

  2. Þegar þú hefur skilað skattframtali eru allar vaxtatekjur ársins bornar saman við frítekjumarkið.

  3. Við álagningu (úrvinnslu framtals) færð þú endurgreiðslu, þannig að þú greiðir í raun bara skatt af vaxtatekjum sem fara yfir frítekjumarkið.

Frítekjumark fjármagnstekna er sameiginlegt fyrir vaxtatekjur, arð og söluhagnað í félögum sem skráð eru á skipulega markaði eða markaðstorg fjármálagerninga.

Vaxtatekjur barna

Vaxtatekjur barna eru almennt taldar fram með skattframtali foreldris eða forráðamanns, nema barnið skili sjálfstæðu skattframtali.

Tapaðar fjármagnstekjur

Leyfilegt er að draga tapaða vexti frá fjármagnstekjum, ef skattur hefur þegar verið greiddur af vöxtunum. Sama á við um aðrar tapaðar fjármagnstekjur sem skattur hefur verið greiddur af.

Til að óska eftir mótreikningi vegna tapaðra fjármagnstekna er skráð athugasemd á framtali.

Um tapaða vexti gildir:

  • Frádrátt má færa í framtali þess árs þegar sýnt er fram á að krafan sem vextirnir voru reiknaðir af fæst ekki greidd og má þá krafan ekki vera eldri en fimm ára.

  • Frádráttinn má einungis færa á móti fjármagnstekjum.

  • Heimilt er að yfirfæra frádrátt sem ekki nýtist innan árs til næsta framtals, í allt að fimm ár. Til dæmis ef frádrátturinn nýtist ekki að fullu á móti fjármagnstekjum ársins sem mótreikningur á sér stað.

Gengishagnaður og afföll

Gengishagnað er færður til tekna þegar hann er innleystur, hvort sem hann stafar af innlánsreikningi eða vegna annars konar kröfu:

  • Gengishagnaður miðast við mismun á kaupgengi hlutaðeigandi erlends gjaldeyris frá 1. janúar 2010 eða síðar og á úttektar- eða greiðsludegi.

  • Heimilt er að jafna saman gengishagnaði og gengistapi hvers innlánsreiknings fyrir sig innan sama ársins. Það er gert í skattframtali þegar gengishagnaður er tekjufærður.

  • Sé um gengistap að ræða færist það ekki í skattframtal og óheimilt er að taka tillit til þess síðar.

  • Óheimilt er að jafna saman gengistapi af einum reikningi á móti gengishagnaði af öðrum.

Söfnunartryggingar

Vexti, arð og aðra ávöxtun af söfnunartryggingum á almennt að telja til tekna þegar þær koma til greiðslu.

Ef ekki er heimild í söfnunartryggingarsamningi til að innleysa innstæðuna á samningstímanum án uppsagnar gildir eftirfarandi:

  • Áfallnar vaxtatekjur mynda fyrst skattstofn þegar samningstíminn er liðinn, eða á þeim tímapunkti þegar fyrst er hægt að krefjast greiðslu á sparnaðinum og vaxta af honum.

Ítarefni

Þjónustuaðili

Skatt­urinn

Tengt efni

Fjármagnstekjur og fjármagnstekjuskattur
Leigutekjur af húsnæði
Söluhagnaður
Arður
Höfundaréttargreiðslur vegna síðari afnota