Mannauðstorg ríkisins: Heilsa, öryggi og vinnuumhverfi
Reglur um vernd uppljóstrara
Í lögum um vernd uppljóstrara er kveðið á um heimild fyrir starfsfólk til að greina frá upplýsingum eða miðla gögnum í góðri trú um að brot á lögum eða önnur ámælisverð háttsemi hafi átt sér stað í starfsemi vinnuveitanda þess. Nær heimildin til aðila innan vinnustaðarins eða til lögregluyfirvalda eða annarra opinberra eftirlitsaðila sem við eiga, til dæmis umboðsmanns Alþingis, ríkisendurskoðanda og Vinnueftirlitsins.
Ríkari skyldur eru lagðar á starfsfólk ríkis og sveitarfélaga eða fyrirtækja sem eru í meirihlutaeigu hins opinbera þar sem því er ekki einungis heimilt heldur skylt að greina frá ámælisverðri háttsemi verði það hennar vart.
Miðlun upplýsinga eða gagna að uppfylltum tilteknum skilyrðum telst ekki brot á þagnar- eða trúnaðarskyldu starfsfólks.
Vernd starfsfólks er bundin því skilyrði að farið hafi verið að ákvæðum laga um vernd uppljóstrara og þeim málsmeðferðarreglum sem þar eru settar.
Meginreglan er að ytri uppljóstrun, til dæmis til fjölmiðla er ekki heimil nema innri uppljóstrun hafi fyrst verið reynd til þrautar.
Einnig kemur fram að vinnustöðum er heimilt að setja nánari reglur um ferli við innri uppljóstrun.
Til að auðvelda starfsfólki að nýta sér heimildir laga um vernd uppljóstrara og til að auðvelda vinnuveitendum að bregðast við miðlun samkvæmt lögunum er gert ráð fyrir að í fyrirtækjum eða á öðrum vinnustöðum þar sem að jafnaði starfa 50 á ársgrundvelli verði, í samráði við starfsfólk, settar reglur um verklag um vernd uppljóstrara.
Reglurnar skulu vera skriflegar og eiga að fjalla um móttöku, meðhöndlun og afgreiðslu tilkynninga um hugsanleg lögbrot eða aðra ámælisverða háttsemi í starfsemi vinnuveitandans.
Reglurnar skulu vera aðgengilegar öllu starfsfólki og mega á engan hátt takmarka rétt þess samkvæmt lögunum.
