Almenningssamgöngur á landi, í lofti og á legi eru undanþegnar virðisaukaskatti. Undanþágan nær einnig til skipulagðrar ferðaþjónustu fatlaðs fólks, skipulagðrar ferðaþjónustu aldraðra, skipulagðs flutnings skólabarna, sjúkraflutninga og aksturs leigubifreiða. Að því leyti sem fólksflutningar eru undanþegnir virðisaukaskatti nær undanþágan einnig til farangurs farþega og flutnings ökutækja sem er í beinum tengslum við flutning farþega. Til farangurs í þessu sambandi teljast m.a. reiðhjól og hjólastólar. Flutningur farangurs án farþega er skattskyldur í 24% skatthlutfallinu.

Aðrir fólksflutningar en að framan greinir eru skattskyldir í 11% skatthlutfalli, þar með taldar ýmiss konar skipulagðar hópferðir undir leiðsögn í afþreyingarskyni, svo sem hestaferðir, vélsleðaferðir, fjórhjólaferðir, hvalaskoðunarferðir, sjóstangaveiðiferðir og útsýnisferðir.

Skattskyldan í 11% skatthlutfallinu gildir einnig um farangur farþega og afnot af búnaði sem skipuleggjandi ferðar leggur farþegum til í ýmisskonar skipulagðar hópferðir undir leiðsögn í afþreyingarskyni. Það telst aftur á móti til skattskyldrar lausafjárleigu í 24% skatthlutfallinu ef annar en skipuleggjandi farar leggur farþega til búnað og fararskjóta í ferðina og ef afnotarétturinn takmarkast ekki að öllu leyti við hana.

Sala á fólksflutningum milli landa telst til undanþeginnar veltu, þ.e. hún telst skattskyld en ber núll skatt. Þeim sem hafa með höndum fólksflutninga milli landa ber því að til kynna starfsemi sína til Skattsins til skráningar á virðisaukaskattsskrá en þurfa þó ekki að innheimta virðisaukaskatt af þeim viðskiptum. Réttur til að telja virðisaukaskatt af að föngum til starfseminnar til innskatts er til staðar, ólíkt því sem á við um almenningssamgöngur, þrátt fyrir að ekki beri að innheimta virðisaukaskatt af viðskiptunum.

Ferðaleiðsögn ber virðisaukaskatt í 11% skatthlutfallinu, þar með talin þjónusta sjálfstæðra leiðsögumanna í atvinnuskyni og skiptir ekki máli hvort þeir selji þjónustu sína til aðila í skattskyldri starfsemi eða undanþeginni.

Virðisaukaskattsskyld þjónusta bifreiðastjóra sem selur akstursþjónustu getur ýmist fallið undir 11% eða 24% skatthlutfallið eins og nánar verður fjallað um hér á eftir.

2.4.1 Bifreiðastjóri á eigin bifreið

Selji bifreiðastjóri fólksflutninga á eigin bifreið til ferðaþjónustufyrirtækis í virðisaukaskattsskyldum fólksflutningum ber þjónusta hans virðisaukaskatt í 11% skatthlutfallinu. Selji bifreiðastjóri fólksflutninga á eigin bifreið til aðila í undanþegnum almenningssamgöngum ber þjónusta hans ekki virðisaukaskatt. Í þeim tilfellum sem aðili selur fólksflutninga sem teljast hvoru tveggja skattskyldir og undanþegnir telst hann vera í blandaðri starfsemi. Sjá hér nánari upplýsingar í kafla 8.1 um blandaða sölu.

2.4.2 Bifreiðastjóri án eigin bifreiðar

Þjónusta bifreiðastjóra án eigin bifreiðar telst til akstursþjónustu sem ber ávallt virðisaukaskatt í 24% skatthlutfallinu. Ekki skiptir í því tilfelli máli hvort um sé að ræða sölu akstursþjónustu í þágu virðisaukaskattsskyldra fólksflutninga eða fólksflutninga sem undanþegnir eru virðisaukaskatti, t.d. almenningssamgöngur

2.4.3 Þjónusta leiðsögumanns og bifreiðastjóra sama aðila

Selji aðili samtímis akstursþjónustu án eigin bifreiðar í 24% skatthlutfallinu og leiðsöguþjónustu sem fellur í 11% skatthlutfallið ber að sundurliða hvora þjónustuna fyrir sig á reikningi. Komi engin sundurliðun fram á reikningnum ber að leggja virðisaukaskatt á alla þjónustuna í 24% skatthlutfallinu. Selji aðili fólksflutninga á eigin bifreið og þjónustu leiðsögumanns á sama tíma fellur hvor þjónustan fyrir sig í 11% skatthlutfallið og þarf því ekki sundurliðun á reikningi. Nánari upplýsingar um blandaða sölu er að finna í kafla 8.1