Sveitarstjórnarkosningar fara fram þriðja laugardag í maímánuði sem ekki ber upp á laugardag fyrir hvítasunnu.

Ef sveitarstjórnarkosningar ber upp á laugardag fyrir hvítasunnu skal kjördegi flýtt um eina viku.

Í sveitarstjórnarkosningum byggir kosningarréttur á lögheimili, en í öðrum kosningum er það fyrst og fremst ríkisborgararéttur. Kosningaréttur gildir í því sveitarfélagi þar sem viðkomandi er skráður með lögheimili.

Íslenskir ríkisborgarar geta kosið ef þeir:

• eru orðnir 18 ára á kjördag

• hafa lögheimili á Íslandi

Norrænir ríkisborgarar hafa kosningarétt ef þeir:

• eru orðnir 18 ára á kjördag

• eru með lögheimili í sveitarfélaginu

Aðrir erlendir ríkisborgarar hafa kosningarétt ef þeir:

• eru orðnir 18 ára á kjördag

• hafa átt lögheimili á Íslandi í 3 ár samfellt fyrir kjördag

Íslenskir námsmenn á Norðurlöndum - umsókn

Íslenskir námsmenn sem búsettir eru á Norðurlöndunum og eru með lögheimili sitt skráð í eftirtöldum löndum geta kosið í sveitarstjórnarkosningum, en þurfa að sækja sérstaklega um það:

• Danmörku

• Finnlandi

• Færeyjum

• Grænlandi

• Noregi

• Svíþjóð

Kosningarétturinn gildir í því sveitarfélagi sem viðkomandi átti síðast skráð lögheimili. Sama gildir um maka og börn þeirra sem dveljast með þeim í viðkomandi landi.

Athugið! Til að námsmenn á Norðurlöndunum geti kosið í sveitarstjórnarkosningum þurfa þeir að sækja um til Þjóðskrár að vera tekin á kjörskrá í síðasta lagi 40 dögum fyrir kjördag. Senda þarf inn nýja umsókn fyrir hverjar sveitarstjórnarkosningar og henni þarf að fylgja staðfesting á námsvist.

Þegar kosið er til sveitarstjórna má tala um þrjár tegundir kosninga; listakosningar, óbundnar kosningar og sjálfkjörið.

Listakosningar:

• Þá eru í kjöri tveir eða fleiri framboðslistar. Þetta á almennt við í stærri sveitarfélögum.

• Þá velur kjósandi það framboð sem honum hugnast best með því að merkja X í ferning fyrir framan bókstaf þess lista á kjörseðlinum sem hann vill kjósa.

Óbundnar kosningar:

• Þá er enginn framboðslisti í kjöri heldur allir íbúar í sveitarfélaginu sem hafa kosningarétt og hafa ekki skorast undan því að taka sæti í sveitarstjórn.

• Kjósandi skrifar fullt nafn og heimilisfang aðalmanna á kjörseðilinn og síðan nöfn varamanna og heimilisföng þeirra í þeirri röð sem hann kýs að þeir taki sæti, allt að þeirri tölu sem kjósa á.

Sjálfkjörið:

• Ef aðeins einn framboðslisti hefur komið fram við lok framboðsfrests verður sá listi sjálfkjörinn. Þá er ekki kosið í sveitarfélaginu.

Ef bjóða á fram í sveitarstjórnarkosningum þarf að skila inn framboðslista til yfirkjörstjórnar sveitarfélagsins fyrir klukkan 12 á hádegi 36 dögum fyrir kjördag.

Hver og ein yfirkjörstjórn auglýsir hvar og hvernig tekið er á móti framboðum þegar líður að kosningum.

Gögn sem þarf að skila með framboði:

• Tilkynning um framboð, þar sem fram koma upplýsingar um heiti stjórnmálasamtakanna og listabókstaf þeirra.

  • Hafi stjórnmálasamtökin ekki listabókstaf skal óska eftir honum við yfirkjörstjórn sveitarfélagsins.

• Framboðslisti, ásamt undirrituðu samþykki frambjóðenda fyrir því að fara í framboð.

  • Tiltaka þarf nafn frambjóðenda, lögheimili, kennitölu og stöðu eða starfsheiti.

    • Frambjóðendur þurfa að hafa kosningarrétt í sveitarfélaginu og hafa óflekkað mannorð.

  • Á framboðslistum þurfa að vera a.m.k. jafn mörg nöfn og kjósa á í sveitarstjórn og ekki fleiri en tvöföld sú tala.

• Upplýsingar um umboðsmenn listans, ásamt samþykki þeirra.

• Meðmæli frá kjósendum í sveitarfélaginu.

  • Í mörgum sveitarfélögum verður rafræn meðmælasöfnun í boði.

Lágmarksfjöldi meðmælenda er:
a. í sveitarfélagi með 101–500 íbúa 10 meðmælendur,
b. í sveitarfélagi með 501–2.000 íbúa 20 meðmælendur,
c. í sveitarfélagi með 2.001–10.000 íbúa 40 meðmælendur,
d. í sveitarfélagi með 10.001–50.000 íbúa 80 meðmælendur,
e. í sveitarfélagi með 50.001 og fleiri íbúa 160 meðmælendur.

Hámarkstala er tvöföld tilskilin lágmarkstala.