Greiðsluaðlögun - úrræði við skuldavanda

Á meðan leitað er greiðsluaðlögunar skal skuldari:

• leggja til hliðar af tekjum það sem er umfram framfærslukostnað, sbr. útreiknaða greiðslugetu sem tilgreind er í ákvörðun um samþykkt umsóknar. Ef af einhverjum ástæðum forsendur útreiknings breytast, t.d. tekjur eða útgjöld, skal aðlaga greiðslugetu að breyttum forsendum og láta umsjónarmann vita

• segja upp leigusamningum og öðrum samningum um útgjöld í framtíðinni sem ekki tengjast vöru og þjónustu sem er nauðsynleg honum eða heimili hans til lífsviðurværis eða eðlilegs heimilishalds

• ekki láta af hendi, selja, gefa eða veðsetja verðmæti eða eignir sem gagnast geta kröfuhöfum sem greiðsla

• ekki stofna til nýrra skulda eða gera aðrar ráðstafanir sem gætu skaðað hagsmuni kröfuhafa nema skuldbinding sem stofnað er til sé nauðsynleg til að sjá skuldara og fjölskyldu hans farborða

Brot á skyldum í greiðsluskjóli getur leitt til þess að greiðsluaðlögunarumleitanir verða felldar niður.

• Það sem tengist daglegum rekstri heimilisins. Nota skal framfærsluviðmið umboðsmanns skuldara til viðmiðunar um hvað telst eðlilegur kostnaður miðað við fjölskyldustærð (viðmiðin eru birt á heimasíðu embættisins, www.ums.is)

• Áfallandi húsaleigugreiðslur

• Það sem tengist rekstri húsnæðis, s.s. kröfur vegna fasteignagjalda, hússjóðs, trygginga, hita og kostnað vegna símanotkunar. Ekki skal greiða eldri vanskil, heldur eingöngu kröfur sem falla á gjalddaga í greiðsluskjóli.

• Öll opinber gjöld og meðlag. Ekki skal greiða eldri vanskil, heldur eingöngu kröfur sem falla á gjalddaga í greiðsluskjóli.

• Kröfur sem falla til í greiðsluskjóli vegna framfærslu og nauðsynlegra útgjalda, t.d. tannlæknakostnaður og leikskólagjöld. Ekki skal greiða kröfur sem eru gjaldfallnar þegar greiðsluskjól hefst.

Greiðsluskjól tekur ekki til krafna sem verða til eftir að umsókn um greiðsluaðlögun er samþykkt.

• Afborganir lána, t.d. fasteignalána, bílalána eða námslána

• Afborganir bílasamnings

• Meðlagsgreiðslur sem féllu á gjalddaga áður en greiðsluskjól hófst

• Yfirdráttarskuld sem var tilkomin áður en greiðsluskjól hófst

• Kreditkortareikning sem féll á gjalddaga áður en greiðsluskjól hófst

• Skattaskuldir sem voru gjaldfallnar áður en greiðsluskjól hófst

Embættið hvetur skuldara til að hafa samband við umsjónarmann ef hann er í vafa um hvað beri að greiða í greiðsluskjóli.

Kröfuhafi má ekki:

• Krefjast eða taka við greiðslu á kröfum sínum

• Gjaldfella skuldir samkvæmt samningsbundnum heimildum

• Gera fjárnám, kyrrsetningu eða löggeymslu í eigum skuldara eða fá þær seldar nauðungarsölu

• Fá bú skuldarans tekið til gjaldþrotaskipta

• Krefja ábyrgðarmenn um greiðslu skulda eða ráðast í hvers konar aðgerðir til innheimtu kröfu

• Innheimta kröfur hjá lánsveðsala

• Neita að afhenda, gegn staðgreiðslu (á kröfu sem fellur til í greiðsluskjóli) eða viðunandi tryggingu, vöru eða þjónustu sem skuldari þarf á að halda vegna framfærslu, vegna fyrri vanefnda

Skipaður umsjónarmaður veitir ítarlegar leiðbeiningar um réttindi og skyldur í greiðsluskjóli

Greiðsluskjól hefur í för með sér að:

• reikningum með yfirdráttarheimild verður lokað

• kreditkortum með heimild verður lokað

• beingreiðslur/sjálfvirkar skuldfærslur verða felldar niður

• fjölgreiðslur á kreditkortum verða gjaldfelldar

• greiðsluþjónustu verður lokað

Meðferð krafna í greiðsluskjóli:

• Kröfuhafar hafa heimild til að láta kröfur sínar bera almenna vexti

• Óheimilt er að leggja á kröfur dráttarvexti, vanskilagjöld eða annan innheimtukostnað í greiðsluskjóli, óháð því hver niðurstaðan verður

• Ef um veðlán er að ræða, er kveðið á um í samningi hvernig fer með uppsafnaðar ógreiddar afborganir í greiðsluskjóli. Ef greiðsluaðlögunarmáli lýkur án samnings, verða ógreiddar afborganir veðláns í greiðsluskjóli, innheimtar

Ef skuldari stendur ekki við skyldur sínar í greiðsluskjóli, t.d. að leggja til hliðar fjármuni, getur það leitt til þess að umsjónarmaður óski eftir því að UMS felli niður heimild til að leita greiðsluaðlögunar.