Mannauðsstefnan veitir yfirsýn yfir starfsumhverfið. Hún er starfsmönnum til leiðbeiningar um ábyrgð sína, réttindi og skyldur og er ætluð til að stuðla að gagnkvæmum skilningi milli starfsmanns og vinnuveitanda. Fjársýslan leggur áherslu á liðsheild, starfsánægju, gagnkvæma virðingu og gott starfsumhverfi með öflugum hópi starfsmanna. Það er hæft starfsfólk, metnaður þess, kraftur og hollusta, sem er lykillinn að farsælum rekstri stofnunarinnar. Hjá Fjársýslunni njóta allir sömu möguleika til endurmenntunar, starfsþjálfunar, starfsframa og launa. Einelti og kynferðisleg áreitni er ekki liðin hjá Fjársýslunni.

Ráðningar og starfslok

Fársýslan leggur áherslu á að faglegt og skipulagt ráðningarferli sem miðar að því að hæfasti umsækjandinn verði ráðinn hverju sinni.  Um ráðningar og starfslok og ferli þeirra að öðru leiti fer eftir lögum um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins  nr. 70/1996.

Móttaka nýliða

Fjársýslan leggur áherslu á að nýir starfsmenn fái hlýjar móttökur, fullnægjandi kynningu á stofnuninni og starfseminni og að aðstaða þeirra sé tilbúin á fyrsta vinnudegi. Fjársýslan tryggir að nýir starfmenn fái viðeigandi starfsþjálfun til þess að þeir geti sinnt starfi sínu með öruggum og fullnægjandi hætti.

Starfsumhverfi og öryggismál

Fjársýslan ber ábyrgð á skipulegu vinnuverndarstarfi, er tekur til stofnunarinnar í heild og allra vinnuaðstæðna sem geta haft áhrif á öryggi og heilsu starfsmanna.

• Öryggisstefna Fjársýslunnar miðast við öruggt starfsumhverfi og góð starfsskilyrði

• Markmiðið er að fræða og þjálfa starfsmenn á sviði öryggis- og vinnuverndarmála

• Öryggi starfsmanna er hluti af gæðastefnu Fjársýslunnar

Öryggisnefnd

Öryggisnefnd Fjársýslunnar er skipuð fjórum starfsmönnum. Nefndin skipar sérstaka öryggisfulltrúa á hverri hæð.

• Ítarlegar upplýsingar um öryggismál og brunavarnir er að finna á innri vef Fjársýslunnar

• Reykskynjarar, slökkvitæki og brunaslöngur eru á hverri hæð

• Hjartastuðtæki er staðsett í fatahengi næst Betristofunni á annarri hæð

• Öryggisstefna Fjársýslunnar er endurmetin árlega

Fræðsla og þjálfun

• Öryggisnefnd Fjársýslunnar býður reglulega upp á fræðslu um brunavarnir, endurlífgun og flóttaáætlun vegna eldsvoða og fleira í samvinnu við Slökkvilið höfuðborgarsvæðisins

• Ennfremur er samráð við iðjuþjálfa, sem fer yfir vinnusvæði starfsmanna og gerir tillögur um úrbætur eftir því sem þurfa þykir

Einelti, kynferðisleg áreitni, kynbundið áreiti og ofbeldi (EKKO)

Það er stefna Fjársýslunnar að starfsfólk sýni samstarfsfólki sínu alltaf kurteisi og virðingu í samskiptum. Einelti og kynferðisleg/kynbundin áreitni eða ofbeldi verður undir engum kringumstæðum umborin á vinnustöðum stofnunarinnar. Meðvirkni starfsfólks er fordæmd og samkvæmt reglugerð ber starfsfólki sem verður vitni að slíku skylda til að tilkynna.

Skilgreining stofnunarinnar styðst við reglugerð nr. 1000/2004 en þar segir í 3. gr.

Einelti: Síendurtekin hegðun sem almennt er til þess fallin að valda vanlíðan hjá þeim sem fyrir henni verður, svo sem að gera lítið úr, móðga, særa eða ógna viðkomandi eða að valda honum ótta. Skoðanaágreiningur eða ágreiningur vegna ólíkra hagsmuna fellur ekki hér undir.

Kynbundin áreitni: Hegðun sem tengist kyni þess sem fyrir henni verður, er í óþökk viðkomandi og hefur þann tilgang eða þau áhrif að misbjóða virðingu viðkomandi og skapa aðstæður sem eru ógnandi, fjandsamlegar, niðurlægjandi, auðmýkjandi eða móðgandi fyrir viðkomandi.

Kynferðisleg áreitni: Hvers kyns kynferðisleg hegðun sem er í óþökk þess sem fyrir henni verður og hefur þann tilgang eða þau áhrif að misbjóða virðingu viðkomandi, einkum þegar hegðunin leiðir til ógnandi, fjandsamlegra, niðurlægjandi, auðmýkjandi eða móðg­andi aðstæðna. Hegðunin getur verið orðbundin, táknræn og/eða líkamleg.

Ofbeldi: Hvers kyns hegðun sem leiðir til, eða gæti leitt til, líkamlegs eða sálræns skaða eða þjáninga þess sem fyrir henni verður, einnig hótun um slíkt, þvingun eða handa­hófs­kennda sviptingu frelsis.

Ferli

Telji starfsmaður sig verða fyrir einelti, kynferðislegu/kynbundnu áreiti eða ofbeldi eða verða vitni að slíku skal hann leita til þess málsaðila sem hann/hún/það treystir s.s.

• Mannauðsstjóra

• Yfirmanns þess sviðs sem þeir starfa á

• Fjársýslustjóra

• Fulltrúa stéttarfélags / trúnaðarmanns

Sú regla skal viðhöfð að upplýsa mannauðsstjóra og fjársýslustjóra um öll mál sem þarfnast skoðunar. Hlutverk mannauðsstjóra er m.a. að skrá feril einstakra mála, geyma upplýsingar í skjalasafni mannauðssstjóra og sjá til þess að farið sé með mál í trúnaði. Umboð og vald til þess að fjalla um eða rannsaka mál og mæla fyrir um úrræði liggur hjá mannauðsstjóra og fjársýslustjóra, ekki hjá næsta yfirmanni eða fulltrúa stéttarfélags með eftirfarandi undantekningu; sé mannauðsstjóri talinn gerandi í máli skal trúnaðarmaður eða yfirmaður vísa málinu til fjársýslustjóra til skoðunar. Sé fjársýslustjóri talinn gerandi í máli skal mannauðsstjóri vísa málinu til ráðuneytis stofnunarinnar til skoðunar.

Tilkynningarskylda

Ekki er hægt að taka á einelti eða kynferðislegri áreitni nema með samþykki meints þolanda. Þó er starfsfólki skylt að upplýsa mannauðs- og/eða fjársýslustjóra telji þeir sig vita af slíkri hegðun innan stofnunarinnar. Slík samtöl eru trúnaðarsamtöl.

Málsmeðferð

Sá aðili sem hefur með úrlausn málsins að gera ákvarðar í samráði við þolandann hvert framhaldið verður. Þolandi getur valið á milli óformlegs eða formlegs inngrips.

Óformlegt inngrip

Óformlegt inngrip getur verið stuðningur við þolanda með trúnaðarsamtali eða ráðgjöf eftir því sem við á, samskiptaráðgjöf á milli þolanda og meints geranda, að hlutlaus óformlega athugun á málsatvikum sé framkvæmd þar sem leitað er upplýsinga hjá þolanda og meintum geranda, en allt alltaf með samþykki þolanda. Aðrir innan vinnustaðarins eru ekki upplýstir um málið. Mannauðsstjóra getur verið skylt, ef vísbendingar eru um að samskipti/framkoma innan teymis eða sviðs sé ábótavant , að framkvæma svokallaða frumkvæðisathugun. Þá er verið að skoða samskipti almennt og þegar niðurstaða frumkvæðisathugunar liggur fyrir þá leiðir mannauðsstjóri nauðsynlega umbótavinnu til að bæta það sem þarf.

Formlegt inngrip

Kerfisbundin rannsókn á máli og viðbrögð í framhaldi af rannsókn. Mál er rannsakað af utanaðkomandi sérfræðingi en yfirmenn stofnunar velja úrlausnarleið og sjá til þess að málinu ljúki.

Afleiðingar

Ef einelti, kynferðislegt/kynbundið áreiti eða ofbeldi er staðfest að lokinni athugun gæti það leitt til þess að grípa þurfi til aðgerða á grundvelli starfsmannalaga svo sem áminningar, tilfærslu í starfi eða brottvikningar úr starfi. Sé gerandi áminntur en láti ekki segjast og viðhaldi óviðeigandi hegðun leiðir það til uppsagnar hans úr starfi skv. lögum um réttindi og skyldur opinberra starfsmanna.

Eftirfylgni

Nauðsynlegt er að fylgja málinu eftir hvort sem óformleg eða formleg leið er farin. Eftirfylgni felst m.a. í því að fylgjast með líðan og félagslegri stöðu geranda og þolanda. Veita geranda og/eða þolanda viðeigandi stuðning og hjálp. Meta þarf árangur inngrips og endurskoða ef ástæða þykir til. Þolanda og geranda er boðinn sálfræðistuðningur eftir því sem við á og þörf krefur. Eftirfylgni er á ábyrgð þess aðila sem hefur með úrlausn málsins að gera, venjulega mannauðsstjóra.

Starfsþróun og starfsþjálfun

Starfsþróun er á ábyrgð starfsmanns og næsta yfirmanns.  Starfslýsing er fyrir öll störf hjá Fjársýslunni og eru þau grunnur að starfsmannasamtölum sem fara fram einu sinni á ári. Í starfsmannasamtölum fer fram umræða um allt sem snertir starfið. Lögð er áhersla á þarfir, hvatningu frammistöðu og starfsþróun. Í starfsmannasamtölum er lagður grunnur að fræðslu starfsmanna. Mikilvægt er að starfsfólk þekki þá möguleika sem þau hafa til stafsmenntunar og símenntunar hjá Fjársýslunni sem og möguleika hjá stéttarfélögum.

Símenntun

Fjársýslan hvetur og styður starfsfólk til að auka hæfni sína með fjölbreyttri fræðslu og símenntun á sviðum sem tengjast fagsviði þeirra, starfi og starfsþróun. Símenntunarstefna Fjársýslunnar miðar að því að starfsfólk og stofnunin sé í stakk búin til að mæta nýjum áskorunum og þörfum.

Ábyrgð og hlutverk

• Starfsfólk ber ábyrgð á því að sýna frumkvæði við að sækja sér þá þekkingu sem þeir þurfa til að hafa gott valdi á starfi sínu og verkefnum í nútíð og framtíð. Starfsfólk ber ábyrgð á því að skrá símenntun sína í mannauðshluta ORRA.

• Stjórnendur bera ábyrgð á því að veita starfsmönnum stuðning, leiðbeina og hvetja starfsmenn til að auka hæfni sína og þekkingu sem samræmist stefnu og markmiðum Fjársýslunnar. Þeir bera ábyrgð á því að yfirfara, sannreyna og samþykkja símenntun starfsmanna gegnum mannauðshluta ORRA.

Námskeiðs- og ráðstefnubeiðnir eða aðrar óskir starfsmanna um símenntun sem þarfnast samþykkis Fjársýslunnar eiga sér stað þegar þeirra er þörf. Í öllum tilfellum þar sem fræðsla og símenntun er á vinnutíma, og/eða kostnaður fellur á Fjársýsluna skal byrja á því að ræða við næsta yfirmann og leita eftir samþykki. Stjórnendur koma slíkum beiðnum í réttan farveg og skulu leitast við að svara starfsmanni sem fyrst.

Mannauðsstjóri er stjórnendum og öðru starfsfólki til ráðgjafar varðandi starfsþróunar- og fræðslumál.

Stuðningur Fjársýslunnar til símenntunar starfsmanna

Stuðningur Fjársýslunnar getur verið í formi ólaunaðs eða launaðs leyfis og/eða þátttöku í öðrum kostnaði eftir atvikum. Sé um almennt nám að ræða en ekki sértækt eða vinnutengt nám skal ætíð leita í sjóði stéttarfélaga.

Endurmenntunaráætlun Fjársýslunnar vegna ákvæðis í kjarasamningum

Hjá Fjársýslunni er í gangi Endurmenntunaráætlun Fjársýslunnar vegna ákvæðis í kjarasamningum um endurmenntun skv. grein 10.1.1. í kjarasamningum FHSS og FSS.

Stofnanasamningar

Í stofnanasamningum eru ákvæði um starfsnám, viðbótarmenntun og aðra símenntun og er starfsfólk kvatt til að kynna sér þau.

Samþætting einkalífs og starfs

Fjársýslan vill beita sér fyrir því að starfsmenn geti samræmt starfsskyldur sínar og skyldur gagnvart fjölskyldu eins vel og kostur er. Slíkt er mögulegt með sveigjanlegum vinnutíma, hlutastörfum eða annarri vinnuhagræðingu eftir því sem við verður komið og aðstæður leyfa.

Samgöngustyrkur

Fjársýslan vill stuðla að því að starfsfólk noti vistvænan, hagkvæman og heilsusamlegan ferðamáta. Stofnunin vill leggja sitt af mörkum til að bæta umhverfi og heilsu starfsfólks síns, sýna gott fordæmi og efla vitund fólks um vistvænar samgöngur. Með vistvænum samgöngumáta er átt við allan ferðamáta annan en að ferðast til og frá vinnu í einkabíl, svo sem að ganga, hjóla eða ferðast með strætisvögnum. 

• Fjársýslan hvetur starfsfólk sitt til að nýta sér almenningssamgöngur, hjóla eða ganga til og frá vinnu.

• Fjársýslan býður upp á aðstöðu á vinnustað fyrir þá sem stunda vistvænar samgöngur s.s. hjólageymslu í Katrínartúni 6 og sturtuaðstöðu á neðstu hæð hússins.

• Fyrir það starfsfólk sem að jafnaði notar vistvænan samgöngumáta greiðir Fjársýslan leigubílakostnað í neyðartilvikum á vinnutíma. 

Jafnréttisáætlun Fjársýslunnar 2025 - 2027

Stefna Fjársýslunnar í jafnréttismálum er að vinna markvisst að því að jafna stöðu kynjanna innan vinnustaðarins. Í áætluninni eru sett upp markmið og aðgerðaráætlanir til að ná þessum markmiðum. Jafnréttisáætlunin gildir fyrir allt starfsfólk Fjársýslunnar.

Jafnréttisáætlunin er sett fram samkvæmt lögum um jafna stöðu og jafnan rétt kynjanna nr.150/2020, og annarra laga, krafna og kjarasamninga er snúa að jafnrétti.

Markmið

Fjársýslan leggur áherslu á jafnan rétt kynjanna til launa, stöðuveitinga, starfa og þátttöku í nefndum og störfum meðal allra starfsstétta Fjársýslunnar. Starfsfólk Fjársýslunnar skal enn fremur njóta sömu tækifæra, réttinda og starfsaðstæðna óháð kynþætti, þjóðerni, trúarbrögðum eða öðrum þáttum. Fjársýslan fékk jafnlaunavottun 2019. Ár hvert verður unnið að viðhaldsvottun og þriðja hvert ár endurvottun.

Eftirfarandi eru markmið Fjársýslunnar:

Launajafnrétti

Í 6. grein laga nr. 150/2020 segir:

Markmið:

Starfsfólk skal njóta sömu launa og kjara fyrir sömu eða jafn verðmæt störf, óháð kyni

Ráðningar / Laus störf

Í 12. grein laga nr. 150/2020 segir:

Í þeirri grein segir þó teljast sértækar aðgerðir ekki ganga gegn lögum þessum. Sama á við ef gild rök mæla með því að ráða til starfa einstakling af ákveðnu kyni vegna hlutlægra þátta er tengjast starfinu.

Markmið:

Starf sem laust er til umsóknar skal standa öllum opið, óháð kyni

Starfsþjálfun og endurmenntun

Í 12. grein laga nr. 150/2020 segir:

Markmið:

Lögð er áhersla á að starfsþjálfun og endurmenntun standi öllu starfsfólki til boða, óháð kyni

Samræming fjölskyldu- og atvinnulífs

Í 13. grein laga nr. 150/2020 segir:

Markmið:

Lögð er áhersla á að starfsfólk geti samræmt vinnutíma og fjölskyldulíf eins og kostur er

Markmið:

Starfsfólki skal auðveldað að koma aftur til starfa eftir fæðingar- og foreldraorlof eða leyfi úr vinnu vegna brýnna fjölskylduaðstæðna

Einelti, kynbundið ofbeldi, kynbundin áreitni og kynferðisleg áreitni

Í 14. grein laga nr. 150/2020 segir:

Markmið:

Einelti, kynbundið ofbeldi, kynbundin áreitni eða kynferðisleg áreitni er ekki liðin á vinnustaðnum

Ágreiningsmál

Ef upp kemur ágreiningur vegna jafnréttismála þá er hægt að vísa honum til fjársýslustjóra eða mannauðsstjóra.

Endurskoðun jafnréttisáætlunar Fjársýslunnar

Unnið verður að stöðugum umbótum á stefnunni, henni fylgt eftir og brugðist við ef ástæða er til. Endurskoðun stefnunnar fer reglulega fram, ekki sjaldnar en einu sinni á ári í tengslum við yfirferð á jafnlaunakerfinu er tengist jafnlaunavottun. Mikilvægt er að markmið og aðgerðaráætlanir séu í samræmi við daglegt starf Fjársýslunnar. Jafnréttisáætlun Fjársýslunnar gildir til ársloka 2027.

Kynnt fyrir framkvæmdastjórn Fjársýslunnar 17. febrúar 2025

Samþykkt með rafrænni undirritun,
Ingþór Karlsson

Fjársýsla ríkisins (FJS) ætlar að vera til fyrirmyndar í loftslagsmálum með því að draga markvisst úr losun gróðurhúsalofttegunda (GHL) frá starfseminni og þeim áhrifum sem losunin hefur í för með sér. FJS vill leggja sitt af mörkum til að markmiðum Parísarsamningsins sé náð og taka þannig virkan þátt í baráttunni við loftslagsbreytingar.

FJS hefur kolefnisjafnað losun sína frá árinu 2019 með kaupum á vottuðum kolefniseiningum og mun framvegis kolefnisjafna alla eftirstandandi losun. Fram til 2030 stefnir FJS á að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda samtals um 40% með áherslu á að:

• Fylgja viðmiðum grænna skrefa fyrir ríkisstofnanir
  

• Færa Grænt bókhald

• Efla vistvæna varðveislu skjala

• Efla rafræna stjórnsýslu

• Draga úr ferðum starfsfólks með áherslu á fjarfundi og breytt vinnulag

• Draga úr beinni og óbeinni losun gróðurhúsalofttegunda í allri starfsemi stofnunarinnar í samræmi við loftslagsmarkmið ríkisstjórnarinnar

• Fara vel með auðlindir svo sem raforku, notkun á heitu vatni og pappír

• Draga úr myndun úrgangs og hámarka endurvinnslu

• Kaupa inn vistvæna vöru og þjónustu

• Kolefnisjafna losun okkar með ábyrgum hætti

• Efla umhverfisvitund starfsfólks með fræðslu

• Hvetja og styðja starfsfólk til vistvæns lífstíls

• Láta gott af sér leiða í umhverfismálum

Framtíðarsýn

Árið 2030 verður FJS orðin til fyrirmyndar í loftslagsmálum, hefur dregið saman losun sína á CO2 um 40% og þar með náð markmiðum Parísarsamkomulagsins og verið kolefnishlutlaus í meira en tíu ár.

Gildissvið

Stefna þessi tekur til umhverfisáhrifa af innri rekstri FJS og varðar allt starfsfólk stofnunarinnar. FJS er með eina starfsstöð.

Umfang

Umhverfis- og loftslagsstefna FJS fjallar um samdrátt í losun gróðurhúsalofttegunda samkvæmt leiðbeiningum um loftslagsstefnur opinberra aðila. Stefnan tekur til eftirfarandi umhverfisþátta sem unnt er að fylgjast með og mæla hverju sinni:

Samgöngur

• Losun GHL vegna flugferða starfsfólks innanlands

• Losun GHL vegna flugferða starfsfólks erlendis

• Losun GHL vegna aksturs á leigubílum

• Fjöldi samgöngusamninga sem stofnunin gerir við starfsfólk

Orkunotkun

• Rafmagnsnotkun stofnunarinnar

• Heitavatnsnotkun stofnunarinnar

Úrgangur

• Losun GHL vegna lífræns úrgangs

• Losun GHL vegna blandaðs úrgangs

• Heildarmagn úrgangs sem fellur til

• Magn útprentaðs skrifstofupappírs

• Endurvinnsluhlutfall

Innkaup

• Hlutfall umhverfisvottaðs skrifstofupappírs sem stofnunin kaupir

• Hlutfall umhverfisvottaðrar prentþjónustu sem stofnunin kaupir

• Hlutfall umhverfisvottaðra ræsti- og hreinsiefna sem stofnunin kaupir sjálf

• Hlutfall umhverfisvottaðrar ræstiþjónustu sem stofnunin kaupir

• Hlutfall umhverfisvottaðra matvæla sem stofnunin kaupir

• Magn rekstrarvara sem stofnunin kaupir

• Magn raftækja sem stofnunin kaupir

• Magn prenthylkja sem stofnunin kaupir

Eftirfylgni og árangur

Stefnunni er fylgt eftir með innleiðingu Grænna skrefa í ríkisrekstri, sem hófst hjá FJS í mars 2019.

Árangursmælingar eru gerðar í gegnum Grænt bókhald þar sem upplýsingum um samgöngur, úrgangsmyndun, orkunotkun, neyslu og kolefnislosun frá starfseminni er safnað saman.

Fyrir 1. apríl ár hvert er Grænt bókhald fyrra árs tekið saman og því skilað í Gagnagátt Umhverfisstofnunar. Sérfræðingur á Rekstrarsviði sér um að taka bókhaldið saman.
Niðurstöður Græns bókhalds eru á vefsíðu Grænna skrefa ásamt niðurstöðum annarra ríkisstofnana og á vefsíðu FJS. Þær verða m.a. nýttar til að greina tækifæri til úrbóta, sýna fram á gagnsemi stefnunnar og halda starfsfólki upplýstu um hvernig miðar við framkvæmd hennar.

Kolefnisjöfnun

Starfsemi FJS er kolefnisjöfnuð í gegnum Kolvið sem er í samstarfi við Landvernd og Skógræktarfélag Íslands.

Umhverfis- og loftslagsstefna FJS

Hefur það hlutverk að stuðla að vernd umhverfisins og halda neikvæðum umhverfisáhrifum af starfsemi stofnunarinnar í lágmarki. Stefnan er einnig hluti stefnumörkunar FJS um samfélagslega ábyrgð þar sem starfsemi stofnunarinnar tekur tillit til félagslegra, umhverfislegra og siðferðislegra þátta samfélagsins. Stefnan tekur til allrar starfsemi FJS og tekur mið af:

• Leiðbeiningum Umhverfisstofnunar um loftslagsstefnur opinberra aðila

• Skuldbindingum íslenskra stjórnvalda gagnvart Parísarsamkomulaginu

• Aðgerðaáætlun íslenskra stjórnvalda í loftslagsmálum

• Heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna

• Grænum skrefum

Umhverfis- og loftslagsstefnan er samþykkt og rýnd árlega af yfirstjórn FJS og upplýsingum um árangur aðgerða er miðlað á vefsíðu FJS.

Stefnan rýnd og samþykkt af yfirstjórn Fjársýslu ríkisins 6. desember 2021.