Persónuafsláttur og skattþrep launatekna

Guðrún fær lífeyrisgreiðslur frá þremur mismunandi lífeyrissjóðum, samtals 550.000 kr. á mánuði. Eina greiðslu frá lífeyrissjóði A upp á 350.000 kr. á mánuði, aðra frá lífeyrissjóði B upp á 150.000 kr. á mánuði og þá þriðju frá lífeyrissjóði C upp á 50.000 kr. á mánuði.

Hvað þarf Guðrún að gera?

• Einfaldast er fyrir Guðrúnu að fullnýta allan persónuafslátt hjá sjóði A.

• Fyrsta skattþrep nær upp að 472.005 kr. og því þarf að tilkynna sjóðum B og C um viðeigandi notkun:

  • Hluti fjárhæðar frá sjóði B má reikna í þrepi 1 og mismuninn þarf að færa í þrep 2.

  • Allar greiðslur frá sjóði C þurfa að reiknast í þrepi 2.

Danuta er að fara að vinna á tveimur stöðum yfir sumarið og áætlar að heildarlaunin verði um 600.000 kr. á mánuði, 500.000 kr. á öðrum staðnum og 100.000 kr. á hinum, þar sem hún vinnur bara á kvöldin. Danuta hefur verið í hlutastarfi í verslun allan veturinn með námi og hefur nýtt hluta af sínum persónuafslætti fyrstu fimm mánuði ársins.

Hvað þarf Danuta að gera?

• Sumarvinnu 1 tilkynnir Danuta að launagreiðandi megi nýta persónuafslátt sinn.

• Sumarvinnu 2 segir hún að launin eigi að skattleggja í skattþrepi 2. Hún segir þeim einnig að nýta uppsafnaðan persónuafslátt sinn. Hægt er að sækja staðfestingu á því á þjónustuvef Skattsins með rafrænum skilríkjum eða veflykli og senda á launagreiðanda.

Dóra er í fullri vinnu sem læknir. Hún vinnur á spítala og er með 1.500.000 kr. á mánuði í laun. Dóra tekur einnig að sér vaktir á annarri heilbrigðisstofnun.

Hvað þarf Dóra að gera?

• Spítalinn fullnýtir fyrsta og annað skattþrep hennar og allan hennar persónuafslátt.

• Dóra þarf að tilkynna heilbrigðisstofnuninni að skattleggja laun hennar þar í skattþrepi þrjú og að nýta ekki persónuafslátt.

Jón hefur verið í fullri vinnu allt árið en er að fara í fæðingarorlof í þrjá mánuði.

Hvað þarf Jón að gera?

• Jón tilkynnir Fæðingarorlofssjóði að hann ætli að nýta sinn persónuafslátt hjá þeim og að hann eigi engan uppsafnaðan persónuafslátt.

• Þegar Jón mætir aftur til starfa á sínum vinnustað að fæðingarorlofi loknu þarf að tryggja að launagreiðandinn geri ráð fyrir nýtingu persónuafsláttar hjá Fæðingarorlofssjóði til að forðast ofnýtingu.

Sjá nánar um persónuafslátt og fæðingarorlof.

Hér eru tvö dæmi um mismunandi aðstæður um tvo einstaklinga sem búa erlendis og starfa tímabundið á Íslandi.

Dæmi 1:

Helga er erlendis í námi og kemur til Íslands í júní og vinnur hjá einum launagreiðanda fram í ágúst, þegar hún fer aftur úr.

Hvað þarf Helga að gera?

• Þó Helga sé íslenskur ríkisborgari á hún ekki uppsafnaðan persónuafslátt frá áramótum þar sem hún býr erlendis. Hún á aðeins rétt á persónuafslætti frá komudegi til landsins og lætur hún launagreiðanda sinn vita af því.

Dæmi 2

Grzegorz mun starfa á Íslandi tímabundið hjá tveim mismunandi launagreiðendum. Hjá launagreiðanda 1 verður hann með 500.000 kr. á mánuði og hjá launagreiðanda 2 með 200.000 kr. í mánaðarlaun.

Hvað þarf Grzegorz að gera?

• Grezegorz heimilar launagreiðanda 1 að nýta persónuafslátt sinn.

• Grzegorz á ekki rétt á uppsöfnuðum persónuafslætti frá áramótum vegna búsetu erlendis. Hann lætur launagreiðanda 1 vita hvenær hann kom til landsins.

• Hann lætur launagreiðanda 2 reikna staðgreiðsluskatt sinn í skattþrepi 2.

Sjá nánar um persónuafslátt við flutning til Íslands.

Sigrún er búsett á Íslandi og fær lífeyrisgreiðslur frá þremur mismunandi lífeyrissjóðum, samtals 450.000 kr. á mánuði. Eina greiðslu frá lífeyrissjóði A upp á 250.000 kr. á mánuði, aðra frá lífeyrissjóði B upp á 50.000 kr. á mánuði og þá þriðju frá erlendum lífeyrissjóði upp á 150.000 kr. á mánuði.

Hvað þarf Sigrún að gera?

• Persónuafslættinum þarf að skipta á milli íslensku og erlendu teknanna með því að finna hlutfall íslenskra tekna af heildartekjum. Samtals íslenskar tekjur eru 67% af heildar tekjum. Best er fyrir Sigrúnu að nýta 67% persónuafsláttar hjá Lífeyrissjóði A. Síðan mun 33% persónuafsláttarins koma á móti erlendum tekjum í lokauppgjöri við álagningu.

• Fjárhæð lífeyris frá Lífeyrissjóði A er umfram skattþrep 1. Því á að reikna staðgreiðslu í skattþrepum 1 og 2 að hluta.

• Allar greiðslur frá sjóði B þurfa að reiknast í þrepi 2.

• Greiðslur frá erlenda sjóðnum munu reiknast í þrepi 1 og 2 í lokauppgjöri í álagningunni.