Fara beint í efnið

2. júlí 2026

Landspítali tekur þátt í stóru evrópsku rannsóknaverkefni um ME

Landspítali í samvinnu við Akureyrarklíníkina er einn af þátttakendum í nýju alþjóðlegu rannsóknaverkefni um ME sjúkdóminn sem hlotið hefur styrk úr rannsóknaráætlun Evrópusambandsins, Horizon Europe. Verkefnið markar mikilvæg tímamót í evrópsku samstarfi um lífvísindarannsóknir á ME og sameinar vísindafólk, heilbrigðisstarfsfólk og fulltrúa sjúklinga frá meira en tuttugu rannsóknastofnunum í Evrópu og Kanada.

ME er alvarlegur og langvinnur sjúkdómur sem getur haft mjög hamlandi áhrif á daglegt líf. Enn sem komið er byggist greining sjúkdómsins eingöngu á klínísku mati, sem verður oft til þess að langur tími líður þar til rétt greining fæst. Það getur haft veruleg áhrif á lífsgæði sjúklinga með ME.

Markmið verkefnisins er að auka skilning á líffræðilegum orsökum ME, þróa áreiðanleg lífmerki sem styðja við greiningu sjúkdómsins og leggja grunn að markvissari meðferð í framtíðinni. Með samræmdum rannsóknaraðferðum og umfangsmiklum gagnasöfnum verður unnið að því að greina undirhópa sjúklinga og skilja betur þá líffræðilegu ferla sem liggja að baki sjúkdómnum.

Það er er Sigurveig Þ. Sigurðardóttir, sérfræðingur í ofnæmis- og ónæmislækningum, sem leiðir verkefnið fyrir hönd Landspítala í samstarfi við Friðbjörn Sigurðsson hjá Akureyrarklíníkinni. Stefnt verður að því að fá 120 sjúklinga með ME og 30 heilbrigða einstaklinga á Íslandi til að taka þátt.

Í verkefninu verður meðal annars unnið að því að finna og staðfesta lífmerki sem tengjast erfðaþáttum, ónæmiskerfi, efnaskiptum, hormónastarfsemi og æðakerfi. Niðurstöðurnar eru ætlaðar til að leggja grunn að framtíðarrannsóknum á markvissari meðferð, þar á meðal klínískum lyfjarannsóknum.

Mikil áhersla er lögð á virka aðkomu sjúklinga og hagsmunasamtaka þeirra að verkefninu. Reynsla sjúklinga með ME verður nýtt við þróun rannsóknaraðferða, flokkun sjúklingahópa og mótun tillagna sem geta nýst bæði heilbrigðiskerfum og stefnumótun.

Verkefnið er fjármagnað af Horizon Europe, rannsókna- og nýsköpunaráætlun Evrópusambandsins. Styrkveitingin er talin marka tímamót fyrir rannsóknir á ME þar sem verkefnið hlaut brautargengi í gegnum strangt alþjóðlegt faglegt matsferli og staðfestir mikilvægi rannsóknasviðsins innan evrópsks vísindasamstarfs.