Sjónstöðin, kt. 480109-1390, er þjónustu- og þekkingarmiðstöð fyrir blinda, sjónskerta og einstaklinga með samþætta sjón- og heyrnarskerðingu (hér eftir kallaðir notendur).

Sjónstöðin er ríkisstofnun sem starfar samkvæmt lögum nr. 160/2008 og heyrir undir félags- og húsnæðismálaráðuneytið. Sjónstöðin er staðsett í Hamrahlíð 17, 6. hæð, 105 Reykjavík. Sími stofnunarinnar er 545-5800 og netfangið er sjonstodin@sjonstodin.is

Meginhlutverk stofnunarinnar er að auka möguleika notenda til virkni og þátttöku á öllum sviðum samfélagsins til jafns við aðra. Sjónstöðinni ber að halda skrá yfir alla sem eru blindir, sjónskertir og með samþætta sjón- og heyrnarskerðingu hér á landi í þeim tilgangi að bæta þjónustu við þá, tryggja gæði þjónustunnar og hafa með henni eftirlit.

Sjónstöðin er ábyrgðaraðili að vinnslu persónuupplýsinga sem fram fer af hálfu stofnunarinnar.

Sjónstöðinni er umhugað um persónuvernd og ber virðingu fyrir réttindum einstaklinga. Markmið Sjónstöðvarinnar er að leggja áherslu á persónuvernd með því að tryggja lögmæta, sanngjarna og gagnsæja meðferð allra persónuupplýsinga og að öll vinnsla sé í samræmi við lög um persónuvernd og meðferð persónuupplýsinga nr. 90/2018 (hér eftir nefnd persónuverndarlög).

Persónuupplýsinga skal einungis aflað í skýrt tilgreindum tilgangi og vinnsla þeirra takmörkuð við það sem nauðsynlegt er. Þá skulu upplýsingar vera áreiðanlegar og uppfærðar eftir þörfum og varðveittar á öruggan hátt.

Sjónstöðin leggur ríka áherslu á vitund og ábyrgð allra starfsmanna og þeirra sem starfa á vegum Sjónstöðvarinnar við vinnslu persónuupplýsinga. Persónuverndarfulltrúi hefur eftirlit með því að farið sé að lögum og reglum um persónuvernd hjá Sjónstöðinni og að verklagsreglum sé framfylgt.

Í persónuverndarstefnu þessari eru veittar upplýsingar og fræðsla um vinnslu persónuupplýsinga hjá Sjónstöðinni.

Þjónusta við notendur

Megintilgangur með skráningu og varðveislu á persónugreinanlegum upplýsingum er að halda skrá yfir notendur, varðveita upplýsingar sem nauðsynlegar eru til að geta veitt þá þjónustu sem stofnuninni ber að veita samkvæmt lögum og að hafa yfirsýn yfir þá þjónustu sem veitt er.

Þær tegundir persónuupplýsinga sem Sjónstöðin skráir og varðveitir um notendur eru grunn- og samskiptaupplýsingar s.s. nafn, kennitala, heimilisfang, símanúmer og netfang. Skráðar eru upplýsingar um veitta þjónustu og úthlutun hjálpartækja. Þá eru eftir því sem við á skráðar upplýsingar um sjón og sjónnýtingu og/eða aðra fötlun sem getur haft áhrif á sjónnýtingu notandans. Hér er um heilsufarsupplýsingar að ræða sem teljast viðkvæmar persónuupplýsingar í skilningi persónuverndarlaga.

Aðstandendur og tengiliðir

Þegar um börn er að ræða er nauðsynlegt að skrá upplýsingar um forráðamenn til að geta átt samskipti vegna barna þeirra. Í mörgum tilvikum eru einnig, vegna samskipta, skráðar upplýsingar um aðstandendur fullorðinna. Þá geta verið skráðar upplýsingar um tengiliði notenda til dæmis í skólum, á frístundaheimilum eða á hjúkrunarheimilum. Þær tegundir upplýsinga sem eru skráðar um aðstandendur og tengiliði eru eftir því sem við á: nöfn, símanúmer, netföng og skyldleiki eða tengsl við notanda.

Fjarráðgjöf við notendur og fagaðila

Þegar óskað er eftir fjarráðgjöf hjá Sjónstöðinni er nafn, símanúmer og það netfang sem óskað er eftir að tengill verði sendur á skráð í bókunarkerfi ráðgjafa í Microsoft Teams. Einu upplýsingarnar sem Teams fær aðgang að er það netfang sem nýtt er til að setja upp fjarfundinn.

Að loknu viðtalinu verða upplýsingar, ef nauðsynlegt er, skráðar í skráningarkerfi Sjónstöðvarinnar af ráðgjöfum á sama hátt og ef viðtalið hefði farið fram auglitis til auglitis eða í síma.

Þátttaka í kostnaði einstaklinga vegna sjónglerja og snertilinsa

Sjónstöðin tekur þátt í kostnaði einstaklinga vegna kaupa á sjónglerjum eða snertilinsum í samræmi við reglugerð nr. 630/2021.

Skráning persónuupplýsinga vegna endurgreiðslna er nauðsynleg til að geta afgreitt umsóknir.

Rafrænt umsóknarblað er á heimasíðu Sjónstöðvarinnar www.sjonstodin.is. Til að sækja um endurgreiðslu þarf umsækjandi, eða aðstandandi umsækjanda ef um barn er að ræða, að skrá sig inn með rafrænum skilríkjum í gegnum Island.is umsóknarkerfi.

Í rafræna umsóknareyðublaðið er skráð nafn og kennitala umsækjanda, sjónstyrkur, sjónskekkja, öxull ef um sjónskekkju er að ræða. Skráðar eru upplýsingar um hvar gler eða linsur voru keyptar, kaupdagur og kaupverð. Þá eru skráðar bankaupplýsingar, kennitala og nafn reikningseiganda. Umsókn skal fylgja augnvottorð (sjónmæling) og sundurliðuð kvittun frá gleraugnaverslun.

Skráning á námskeið eða aðra viðburði á vegum Sjónstöðvarinnar

Þegar Sjónstöðin heldur námskeið eða aðra viðburði fyrir fagaðila eru þeir almennt beðnir um að skrá sig með því að senda tölvupóst á netfang stofnunarinnar. Nöfn þátttakenda, netföng og eftir atvikum símanúmer eru skráð í sérstakt skjal sem er síðan varðveitt í Málaskrá stofnunarinnar.

Umsóknir um störf og starfsmenn

Sjónstöðin vinnur með persónuupplýsingar sem nauðsynlegar eru til að hafa samskipti og gera ráðstafanir vegna starfsumsókna, leggja mat á þær og til að undirbúa gerð ráðningarsamnings ef við á. Þær upplýsingar sem unnið er með eru nafn, kennitala, símanúmer og netfang og aðrar upplýsingar úr ferilskrá. Þar sem Sjónstöðin er opinber stofnun, sem er bundin að lögum um opinber skjalasöfn, er ekki heimilt að eyða þessum upplýsingum þótt viðkomandi sé ekki ráðinn til starfa.

Nánar er fjallað um meðferð persónuupplýsinga starfsmanna Sjónstöðvarinnar í innri persónuverndarstefnu stofnunarinnar.

Persónuupplýsingar eru skráðar í rafrænt upplýsingakerfi Sjónstöðvarinnar og varðveittar þar á meðan notandi nýtur þjónustu stofnunarinnar. Pappírsskjöl eru varðveitt í læstum skjalaskápum.

Sjónstöðin er opinber stofnun og fellur því undir lög um opinber skjalasöfn nr. 77/2014 og ber að varðveita upplýsingar og gögn í samræmi við ákvæði þeirra laga.

Sjónstöðinni er samkvæmt lögum ætlað að gegna samhæfingarhlutverki gagnvart öðrum sem veita notendum þjónustu og stuðla að því að þjónustuaðilar vinni saman á árangursríkan hátt. Í þessu samhengi getur reynst nauðsynlegt að afla og miðla upplýsingum um sjón og sjónnýtingu notenda á milli fagaðila og stofnana. Allir nýir notendur fá fræðslu við upphaf þjónustu til hvaða fagaðila eða stofnana upplýsingum er hugsanlega aflað frá eða miðlað til.

Ef notendur óska eftir að staðfesting um viðkomandi sé í þjónustu hjá Sjónstöðinni sé send til Blindrafélagsins og/eða Hljóðbókasafnsins skrifa þeir undir upplýst samþykki um miðlun upplýsinga til þessara stofnana.

Vefsíða Sjónstöðvarinnar er undirvefur Ísland.is en sérsniðin að þörfum stofnunarinnar og hefur það markmið að veita upplýsingar um þjónustuframboð stofnunarinnar.

Í Persónuverndarstefnu Island.is, sjá Persónuverndarstefna Stafræns Íslands | Stafrænt Ísland, kemur meðal annars fram að vefurinn notar vefgreiningarforrit frá Plausible til þess að greina notkun á vefsíðu stofnunarinnar. Tilgangur þess er að fá fram tölfræðiupplýsingar sem notaðar eru til að betrumbæta og þróa vefsíðuna og þær upplýsingar sem þar eru birtar. Þessar upplýsingar varpa til dæmis ljósi á það hversu margir notendur opna tilteknar undirsíður á vefsíðunni, hversu lengi þær eru skoðaðar, hvaða efni notendur leita að í leitarvélinni á síðunni, frá hvaða vefsíðum notendur koma inn á síðuna og hvers konar vafra þeir nota til að skoða hana. Engum persónugreinanlegum upplýsingum er safnað í þessu skyni.

Sjónstöðin leggur áherslu á að virða þann rétt sem einstaklingar eiga samkvæmt persónuverndarlögum meðal annars rétt til:

• að fá staðfestingu á hvaða persónuupplýsingar unnið er með

• að fá aðgang að og afrit af öllum persónuupplýsingum sem Sjónstöðin vinnur um viðkomandi

• að óska eftir leiðréttingu á skráningu persónuupplýsinga ef viðkomandi telur þær rangar eða ófullkomnar

• að andmæla vinnslu persónuupplýsinga þegar Sjónstöðin vinnur þær á grundvelli lagaheimildar eða við beitingu opinbers valds.

Ef óskað er eftir að nýta þennan rétt skal hafa samband við Sjónstöðina með því að senda póst á sjonstodin@sjonstodin.is eða persónuverndarfulltrúa hennar personuvernd@sjonstodin.is. Sjónstöðin skal bregðast við slíkum erindum innan eins mánaðar. Hægt er að framlengja frestinn um tvo mánuði ef beiðnin er sérstaklega umfangsmikil.

Sjónstöðin leggur ríka áherslu á að tryggja öryggi persónuupplýsinga og varðveita öll gögn með öruggum hætti, hvort sem um rafrænar skráningar og skjöl eða útprentuð gögn er að ræða.

Þá er lögð áhersla á öryggisvitund starfsmanna og allra þeirra sem starfa á vegum stofnunarinnar, meðal annars með reglulegri fræðslu.

Sjónstöðin hefur sett sér öryggisstefnu og allir starfsmenn stofnunarinnar eru bundnir þagnarskyldu samkvæmt 18. gr. laga nr. 70/1996 um opinbera starfsmenn og 42. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993.

Sjónstöðin er með skýra verkferla um hvernig brugðist skuli við ef öryggisbrestur á sér stað. Dæmi um öryggisbrest gæti til dæmis verið ef persónuupplýsingar glatast eða þær verða aðgengilegar óviðkomandi aðilum.

Til að fá frekari upplýsingar um vinnslu persónuupplýsinga eða koma á framfæri athugasemdum geta notendur haft samband við Sjónstöðina í síma 545-5800 eða persónuverndarfulltrúa hennar á netfanginu personuvernd@sjonstodin.is

Komi upp ágreiningur um vinnslu persónuupplýsinga getur notandi sent kvörtun eða athugasemdir til Persónuverndar á tölvupóstfangið postur@personuvernd.is.

Sjónstöðin áskilur sér rétt til að breyta persónuverndarstefnu sinni, meðal annars ef breytingar verða á lögum og reglum um persónuvernd eða á starfsemi stofnunarinnar. Forstjóri ber ábyrgð á stefnunni og að henni sé framfylgt.

2. útgáfa birt 21.1.2026