Fjársýslan
Reikningsskilaráðgjöf
Fjársýsla ríkisins veitir ríkisaðilum í A1- og A2-hluta aðstoð og ráðgjöf um bókhald og reikningsskil, setur framkvæmdar- og verklagsreglur og setur fram leiðbeiningar sem þýðingu geta haft við færslu bókhalds og gerð ársreikninga. Reikningsskil fyrir A-hluta í heild skulu gerð á grundvelli alþjóðlegra reikningsskilastaðla fyrir opinbera aðila sem miða við rekstrargrunn.
Fjársýsla ríkisins setur nánari reglur um reikningsskil einstakra ríkisaðila í A1- og A2- hluta.
Reikningsskilastaðlar eru reglur um hvernig fjárhagsupplýsingar eru skráðar og birtar í reikningsskilum.
Staðlarnir segja meðal annars til um hvernig eigi að færa og meta eignir, skuldir, tekjur og gjöld. Þeir gera einnig kröfur um hvaða upplýsingar þurfi að koma fram í reikningsskilum.
Markmiðið er að reikningsskil gefi skýra og áreiðanlega mynd af fjárhagsstöðu og afkomu og að hægt sé að bera upplýsingar saman milli ára og milli aðila.
Ríkisreikningur Íslands er gerður í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla fyrir opinbera aðila (IPSAS).
Reikningsskilaaðferð segir til um hvernig reikningsskilastöðlum er beitt við gerð reikningsskila.
Reikningsskilastaðlar setja reglurnar sem þarf að fylgja. Reikningsskilaaðferð lýsir nánar hvernig þessum reglum er beitt, til dæmis hvernig eignir eru metnar, hvernig kostnaður er færður eða hvenær tekjur eru skráðar.
Með því að nota sömu reikningsskilaaðferðir með samræmdum hætti verða reikningsskilin skýrari og auðveldara að bera þau saman milli ára.
IPSAS (International Public Sector Accounting Standards) eru alþjóðlegir reikningsskilastaðlar fyrir opinbera aðila. Staðlarnir eru gefnir út af International Public Sector Accounting Standards Board (IPSASB) og stuðla að samræmdri, gagnsærri og áreiðanlegri upplýsingagjöf um fjármál hins opinbera.
IPSAS byggja að stórum hluta á alþjóðlegum reikningsskilastöðlum fyrirtækja (IFRS) en eru aðlagaðir að starfsemi opinberra aðila. Þar er meðal annars tekið tillit til skatttekna, þjónustuhlutverks hins opinbera og samfélagslegra skuldbindinga.
Markmið IPSAS er að bæta reikningsskil og styrkja fjármálastjórnun hjá ríkjum, sveitarfélögum og öðrum opinberum aðilum.
Helstu einkenni IPSAS
Staðlar fyrir opinbera aðila
IPSAS eru þróaðir sérstaklega fyrir ríki, sveitarfélög og alþjóðastofnanir.
Reikningsskil á rekstrargrunni
Flestir IPSAS-staðlar byggja á rekstrargrunni (e. accrual basis). Það veitir heildstæðari mynd af eignum, skuldum, tekjum og gjöldum.
Aðlagaðir að opinberri starfsemi
Staðlarnir taka mið af sérstöðu opinberra aðila, svo sem skatttekjum, þjónustuskyldu og samfélagslegum markmiðum.
Gagnsæi og ábyrgð
IPSAS stuðla að betri upplýsingagjöf og auka gagnsæi og ábyrgð í meðferð opinbers fjár.
Hvað er IFAC?
IFAC (International Federation of Accountants) eru alþjóðleg samtök endurskoðenda og reikningshaldssérfræðinga. Hlutverk samtakanna er að efla fagið, styðja þróun alþjóðlegra staðla og styrkja gæði reikningshalds og reikningsskila um allan heim.
IFRS eru alþjóðlegir reikningsskilastaðlar sem fyrirtæki nota við gerð ársreikninga. Markmið þeirra er að tryggja að reikningsskil séu skýr, áreiðanleg og sambærileg milli fyrirtækja og landa.
Staðlarnir skilgreina meðal annars hvernig skrá á eignir, skuldir, tekjur og gjöld og hvernig upplýsingar eiga að birtast í ársreikningi.
Ríkisreikningur er ársreikningur ríkisins. Hann sýnir afkomu og fjárhagsstöðu ríkisins á hverju ári og hvernig opinberum fjármunum hefur verið ráðstafað.
Ríkisreikningur er gerður samkvæmt lögum um opinber fjármál og byggir á alþjóðlegum reikningsskilastöðlum fyrir opinbera aðila (IPSAS).
Hvað er í ríkisreikningi?
Ríkisreikningur skiptist í þrjá hluta sem veita mismunandi yfirsýn yfir fjármál ríkisins.
Ríkið í heild
Fyrsti hluti ríkisreiknings er samstæðureikningur ríkisins í heild.
Þar eru meðal annars:
afkoma ríkisins
efnahagur
sjóðstreymi
breytingar á eigin fé
skýringar við reikningsskilin
Samstæðan nær til ríkisaðila í A-, B- og C-hluta. Viðskipti milli aðilanna eru felld út þannig að reikningurinn gefi heildarmynd af fjárhag ríkisins.
A-hluti ríkissjóðs
Annar hluti ríkisreiknings er samstæðureikningur A-hluta ríkissjóðs. Þar eru birt sömu meginyfirlit og í samstæðureikningi ríkisins, ásamt skýringum.
A-hluti skiptist í A1-, A2- og A3-hluta. Flestir ríkisaðilar tilheyra A1-hluta, þar sem starfsemi er að mestu fjármögnuð með fjárveitingum ríkisins.
Séryfirlit A1-hluta
Þriðji hlutinn inniheldur séryfirlit og sundurliðanir fyrir A1-hluta ríkissjóðs.
Þar má meðal annars finna nánari upplýsingar um:
afkomu
efnahag
sjóðstreymi
A1-hluti nær til starfsemi sem er að mestu fjármögnuð með skatttekjum, lögbundnum þjónustutekjum og framlögum og kemur fram í fjárlögum.
Hlutverk ríkisreiknings
Ríkisreikningur veitir Alþingi, stjórnvöldum og almenningi yfirsýn yfir fjármál ríkisins og niðurstöður reksturs þess á hverju ári.
Sjá útgefin minnisblöð og leiðbeiningar