Fjársýslan
Bókhald og reikningsskil ríkisins
Bókhald og reikningsskil gegna mikilvægu hlutverki við að tryggja gagnsæi, ábyrga meðferð opinbers fjár og áreiðanlegar upplýsingar um fjármál ríkisins.
Reikningsskil A-hluta ríkisins eru unnin samkvæmt alþjóðlegum reikningsskilastöðlum fyrir opinbera aðila (IPSAS).
Reikningsskil eru færð á rekstrargrunni. Það þýðir að tekjur og gjöld eru skráð þegar þau falla til, en ekki þegar greiðsla fer fram.
Þessi aðferð gefur skýrari mynd af fjárhagslegri stöðu ríkisins, þar á meðal eignum, skuldum, kröfum og skuldbindingum.
Ríkisaðilar starfa innan þeirra fjárheimilda sem Alþingi samþykkir í fjárlögum.
Samkvæmt lögum um opinber fjármál þurfa ríkisaðilar að skrá ársáætlanir sínar í fjárhags- og mannauðskerfi ríkisins. Ef útgjöld fara umfram fjárheimild við árslok hefur það áhrif á fjárheimild næsta árs.
Dæmigert ferli í bókhaldi ríkisaðila er:
Reikningur berst.
Reikningur er yfirfarinn.
Reikningur er samþykktur.
Kostnaður er flokkaður á rétt viðfang og fjárheimild.
Reikningur er bókaður.
Reikningur er greiddur.
Færslan verður hluti af uppgjöri og síðar ársreikningi og ríkisreikningi.
Ríkisreikningur tekur til allrar starfsemi ríkisins og skiptist í A-, B- og C-hluta.
Ríkisreikningur er birtur innan sex mánaða frá lokum reikningsárs. Þar koma meðal annars fram:
tekjur og gjöld ríkisins
samanburður við fjárlög og fjárheimildir
eignir og skuldir
samantekt um rekstur ríkisaðila
Á sama tíma birtir Fjársýslan ársreikninga einstakra ríkisaðila.
Fjársýslan hefur yfirumsjón með samræmi í bókhaldi og reikningsskilum ríkisaðila í A1- og A2-hluta.
Ábyrgð á rekstri, innra eftirliti og fjármálum hvers ríkisaðila liggur þó hjá forstöðumanni eða stjórn viðkomandi aðila.
Bókhald ríkisins er grundvöllur eftirlits með ráðstöfun opinbers fjár.
Alþingi, ráðuneyti, Ríkisendurskoðun, fjölmiðlar og almenningur geta nýtt upplýsingarnar til að fylgjast með hvernig fjármunum ríkisins er varið. Ríkisendurskoðun annast endurskoðun ríkisreiknings og ársreikninga ríkisaðila.
Upplýsingar úr bókhaldi ríkisins birtast meðal annars í ríkisreikningi og opnum reikningum.
Fjárheimild
Heimild Alþingis til útgjalda samkvæmt fjárlögum.
Innra eftirlit
Verklag sem stuðlar að réttri meðferð fjármuna og áreiðanlegum upplýsingum.
Rekstrargrunnur
Tekjur og gjöld eru færð þegar þau falla til, óháð því hvenær greitt er.
Ríkisaðili
Stofnun, verkefni eða önnur eining sem tilheyrir ríkinu.
Ríkisreikningur
Heildaruppgjör ríkisfjármála fyrir liðið ár.
Ársreikningur ríkisaðila
Reikningsskil einstakrar stofnunar eða annars ríkisaðila.