Um þúsund hektarar fá kjötmjöl í ár
6. júlí 2026
Kjötmjöli verður dreift á um þúsund hektara uppgræðslusvæða á vegum Lands og skógar á þessu ári. Mjölinu er meðal annars dreift á ungar birkigróðursetningar til að örva vöxt og flýta fyrir sjálfsáningu birkis. Kjötmjöli er nú í fyrsta sinn dreift í umtalsverðu magni á Norðurlandi, auk uppgræðslusvæða á Suðurlandi.

Nýr dreifari Lands og skógar eykur afköst og nýtingu kjötmjölsins. Ljósmynd: Kristján Bjarni Indriðason.
Land og skógur hefur á undanförnum árum lagt aukna áherslu á nýtingu á lífrænum áburði til uppgræðslu. Þetta árið hefur verið samið um kaup á 1.500 tonnum af kjötmjöli frá Orkugerðinni í Flóahreppi og verður því dreift á um 1.000 hektara, bæði norðan- og sunnanlands. Þetta er fyrsta árið sem kjötmjöl er flutt norður í umtalsverðu magni.
Þessa dagana er starfsfólk Lands og skógar að dreifa kjötmjöli í Hekluskógum og á Hólasandi. Meðfylgjandi myndir tók Kristján Bjarni Indriðason fimmtudaginn annan júlí þegar unnið var að kjötmjölsdreifingu í Hekluskógum. Garðar Svavarsson, sérfræðingur hjá Landi og skógi, segir að svæðið sem dreift var á þann dag sé vestan við Hrauneyjar og þar hafi birki verið gróðursett fyrir nokkrum árum. Kjötmjölinu sé nú dreift til að gefa þessum plöntum áburð en einnig svæðunum umhverfis.

Að þessu er tvennur ávinningur. Annars vegar verða trén hraustari og kraftmeiri og þar með líklegri til að fara snemma að bera ríkulegt fræ og sá sér út. Hins vegar styrkjast svæðin í kring og verða frjósamara set fyrir birkifræið til að spíra í. Dreifing kjötmjölsins er því mjög í anda þeirrar hugmyndar sem fylgt hefur Hekluskógaverkefninu frá upphafi, að gróðursetja birki í þyrpingar eða „eyjar“ og stuðla svo að því að það breiðist út af sjálfsdáðum til svæðanna í kring en myndi með tímanum samfellt birkiskóglendi.
Að sögn Garðars er gert ráð fyrir að dreifa á milli 500 og 600 tonnum af kjötmjöli áður en hlé verður tekið vegna sumarleyfa, en svo verður þráðurinn tekinn upp á ný að þeim loknum. Gaman er að geta þess að Land og skógur keypti í vor nýjan og stærri dreifara en áður hafa verið notaðir við kjötmjölsdreifinguna. Garðar segir að sá nýi standist allar væntingar, taki rúmlega einu tonni meira en þeir eldri og stjórnist af ökuhraða dráttarvélarinnar sem gerir að verkum að efnist dreifist jafnt og nýtist betur, auk þess sem afköstin við dreifinguna verði umtalsvert meiri.
Kjötmjöl er innlendur lífrænn áburður sem hefur reynst sérlega vel við uppgræðsluverkefni, meðal annars á Hekluskógasvæðinu. Áburðaráhrif þess vara mun lengur en tilbúins áburðar auk þess sem margvísleg snefilefni fylgja með, umfram helstu áburðarefnin sem sóst er eftir. Með dreifingu kjötmjöls myndast tiltölulega fljótt gróður- og jarðvegsskán á örfoka landi sem heldur í sér raka og gerir ýmiss konar gróðri kleift að koma sér þar fyrir, meðal annars birkinu.

Kjötmjöl á örfoka landi flýtir fyrir því að gróðurhula myndist og birki geti sáð sér í svörðinn. Ljósmynd: Kristján Bjarni Indriðason.
