Hvenær má gefa blóð ?
Ýmislegt getur haft áhrif á það hvort þú megir gefa blóð. Sumt hefur áhrif í stuttan tíma en annað í lengri, jafnvel alla ævi.
Tími milli blóðgjafa
Konur mega gefa blóð á 4 mánaða fresti
Karlmenn mega gefa blóð á 3 mánaða fresti
Þættir sem hafa áhrif á blóðgjöf
Notkun lyfja og undirliggjandi sjúkdóma getur komið í veg fyrir blóðgjöf.
Nauðsynlegt er að upplýsa um notkun allra lyfja vegna blóðgjafar.
Inntaka vítamína og fæðubótarefna sem keypt eru á Íslandi hindra ekki blóðgjöf.
Starfsfólk Blóðbankans veitir upplýsingar um reglur varðandi lyf og blóðgjöf. Sjá: Lyfjalisti
Frestur vegna bólusetninga getur verið frá 0-8 vikur.
Flest dauð bóluefni gefin í fyrirbyggjandi skyni hindra ekki blóðgjöf en bólusetning með lifandi bóluefni getur hindrað blóðgjöf í ákveðinn tíma vegna hættu á smiti.
Sjá: Bólusetningar
Veikindi
Almennar reglur
Þegar um venjulegt kvef er að ræða má gefa blóð þegar einkenni hafa gengið yfir.
Þegar hiti yfir 38°C er til staðar má ekki gefa blóð fyrr en 2 vikum eftir að fullum bata var náð.
Sjá: Hiti
Sýking
Má ekki gefa blóð ef:
sýking er til staðar (bráð eða langvinn).
minna en 2 vikur hafa liðið frá því að fullum bata var náð.
minna en 2 vikur hafa liðið frá því að töku sýklalyfja lauk.
Sár
Gefa má blóð ef sárið er lítið, þurrt og greinilega ekki sýkt (ekki roði í kringum það).
Má ekki gefa blóð ef viðkomandi hefur húðsár sem gæti verið sýkt eða er opið.
Sjá: Sár
Við skurðaðgerðir getur orðið verulegt blóðtap. Því er mikilvægt að blóðgjafar gefi ekki blóð ef skurðaðgerð er fyrirhuguð.
Blóðgjöf stuttu fyrir aðgerð getur seinkað bataferli eftir aðgerð.
Hætta á sýkingu getur fylgt aðgerðum, frá skurðsári eða tækjum sem notuð eru við aðgerðina. Því má ekki gefa blóð nema eftir vissan frest frá aðgerð.
Frestur fyrir blóðgjöf eftir aðgerðir getur verið frá 1 viku allt að 4 mánuðir.
Frestur vegna liðspeglana er tvær vikur, ef engin aðgerð er gerð t.d. hné- eða axlarspeglun
Frestur vegna annarra speglana er 4 mánuðir, t.d maga- eða ristilspeglun.
Sjá: Skurðaðgerð, Speglun
Einstaka undirliggjandi sjúkdómar hindra að einstaklingur geti gerst blóðgjafi. Mismunandi reglur gilda fyrir hvern sjúkdóm. Sjá: Sjúkdómur
Almennar reglur
Ekki má gefa blóð fyrr en minnst 4 mánuðir hafa liðið, ef blóðgjafi hefur frá síðustu blóðgjöf:
Fengið húðflúr (á einnig við um húðflúr á augabrúnum).
Skartgripagötun eða aðrar stungur í húð til dæmis rafháreyðingu.
Sjá: Húðflúr, tattú, Götun
Við hefðbundna blóðgjöf er tekinn um hálfur lítri af blóði sem getur haft áhrif á getu líkamans við áreynslu.
Það er því ekki ráðlagt að fara í líkamsrækt eða sund sama dag og gefið er blóð.
Líkamsrækt getur aukið vökvatap.
Auknar líkur á blæðingu á stungustað.
Auknar líkur á yfirliði.
Starfsfólk Blóðbankans gefur upplýsingar um hvaða lönd og landsvæði teljast vera áhættusvæði fyrir veirusýkingar með tilliti til blóðgjafa.
Á tímabilinu 1.apríl-30.nóvember er undantekningalaust 4.vikna frestur vegna ferðalaga til Norður-Ameríku (Bandaríkin og Kanada).
Sjá: Ferðalög
Almennar reglur
Búseta: Einstaklingur sem ekki er fæddur/uppalinn á Íslandi má verða blóðgjafi 3 mánuðum eftir flutning til landsins ef viðkomandi:
Hefur íslenska kennitölu.
Áætlar að búa á Íslandi í a.m.k. eitt ár.
Kemur frá Ástralíu, Bandaríkjunum, Evrópu, Kanada eða Nýja-Sjálandi.
Einstaklingar frá öðrum löndum geta gefið blóð ef minnst 6 mánuðir hafa liðið frá flutningi til landsins og reglur varðandi ferðalög blóðgjafa eru ekki fyrirstaða.
Tungumál: Blóðgjafar verða að geta:
Skilið allt blóðgjafarferlið.
Skilið og talað annaðhvort íslensku eða ensku.
Skilið allar spurningar á heilsufarsblaði án aðstoðar.
Ekki er leyfilegt að hafa með sér túlk, eða aðstandanda, til að túlka fyrir sig.
Sérstakt mat fer fram hjá þeim sem teljast til áhættuhópa sem vegna hegðunar sinnar, athafna eða kynlífs og er hætt við að fá alvarlega smitsjúkdóma sem geta borist með blóði.
