Fara beint í efnið

Fjármál og skattar

Lögbann vegna framkvæmda eða annarra ólögmætra gjörninga

Telji einstaklingur eða lögaðili að byrjuð eða yfirvofandi framkvæmd brjóti á réttindum þeirra, er hægt að fara fram á lögbann yfir henni. 

Með því er framkvæmdin stöðvuð til að koma í veg fyrir að réttindi fari forgörðum eða eyðileggist á meðan beðið er dómsúrskurðar um málið. 

Lögbann getur til dæmis verið sett á aðgerðir eins og niðurrif eða byggingu húss, notkun vörumerkis eða birtingu upplýsinga.

Ferlið

Beiðni um lögbann er send til sýslumanns í því umdæmi sem meint brot á sér stað. Hún þarf að vera skrifleg og er oft útbúin af lögfræðingi. 

Beiðnin er svo tekin fyrir hjá sýslumanni sem boðar báða aðila eða fulltrúa þeirra í viðtal.

Sýslumaður ákvarðar og annaðhvort staðfestir beiðni um lögbann eða hafnar henni. Ef beiðni um lögbann er hafnað, má kæra málið til hæstaréttar innan viku frá ákvörðun sýslumanns. 

Trygging

Kröfuhafi þarf að leggja fram tryggingarupphæð sem er forsenda þess að málið verði tekið fyrir hjá sýslumanni.  Sýslumaður ákveður upphæðina og  á hún að taka mið af því fjárhagstjóni sem sá sem  lögbannið er lagt á getur orðið fyrir við það að fresta framkvæmdinni.  Fjárhæð tryggingar getur breyst við meðferð málsins hjá sýslumanni.

Kröfuhafi þarf að höfða staðfestingarmál í héraðsdómi innan við viku frá því að sýslumaður staðfestir lögbannið, annars fellur það sjálfkrafa niður. Héraðsdómur getur annaðhvort fallist á lögbannið eða fellt það niður. 

Ef málið er fellt niður getur sá sem lögbannið var lagt á farið fram á skaðabætur sem eru greiddar af tryggingarfjárhæðinni.

Beiðnir um lögbann eru í flestum tilfellum afgreiddar hratt, enda eru um neyðarráðstöfun að ræða. Ef deilur rísa um lögbannið, er lögreglu skylt að veita aðstoð við að framfylgja því. 

Ekki er hægt að leggja lögbann á framkvæmdir ríkis eða sveitafélags.

Þá er ekki hægt að leggja á lögbann ef önnur úrræði koma að gagni svo sem réttarreglur um refsingu og skaðabætur.

Kostnaður

Greiða þarf 12.000 krónur fyrir vinnslu á beiðninni hjá sýslumanni.

Sýslumenn

Sýslu­menn