Hlutverk Sjúkratrygginga er að huga að gangverki heilbrigðiskerfisins og tryggja aðgengi allra að heilbrigðisþjónustu.

• Tryggjum aðstoð til verndar heilbrigði, óháð efnahag

• Stuðlum að rekstrarlegri og þjóðhagslegri hagkvæmni heilbrigðisþjónustu

• Ástundum markviss og fagleg kaup á heilbrigðisþjónustu og stuðlum að gagnsæi um gæði, árangur og kostnað

Upplýsingaöryggisstefna Sjúkratrygginga lýsir áherslu á verndun gagna og upplýsingakerfa ásamt öryggi í upplýsingavinnslu. Stefnan er grunnstoð í stjórnkerfi upplýsingaöryggis og hefur skírskotun í ISO 27001:2022 og ISO 27002:2022 staðla um upplýsingaöryggi.

Stjórnkerfi upplýsingaöryggis Sjúkratrygginga nær til þess vélbúnaðar, hugbúnaðar, þjónustu, ferla, starfsfólks og húsnæðis sem nauðsynlegt er til að viðhalda ásættanlegu þjónustustigi fyrir starfsemi Sjúkratrygginga, neytendur og veitendur heilbrigðisþjónustu. Sjúkratryggingar skuldbindur sig til að vinna að stöðugum umbótum á stjórnkerfi upplýsingaöryggis og endurskoðun til að ná fram stefnumarkmiðum.

Gögn, upplýsingakerfi og samskiptaleiðir skulu vera örugg, áreiðanleg, tiltæk og einungis aðgengileg þeim sem hafa til þess viðeigandi réttindi. Stjórnun upplýsingaöryggis er nauðsynleg leið til að draga úr rekstraráhættu og lágmarka hættu á tjóni af völdum atvika sem geta haft áhrif á starfsemi Sjúkratrygginga. Starfsfólk skal vera meðvitað um áhættu á svikum sem tengjast misnotkun upplýsinga og tilkynna tafarlaust um alla grunsamlega starfsemi.

Upplýsingaöryggisstefnan styður við samfelldan rekstur og þjónustu og hámarkar öryggi gagna og upplýsingakerfa í eigu og umsjón Sjúkratrygginga. Öllum breytingum kerfa og innviða upplýsingatækni er stýrt með formlegu breytingastjórnunarferli og haldið er utan um atburðaskráningu í upplýsingatæknirekstri og hún rýnd reglubundið.

Upplýsingaöryggisstefnan er bindandi fyrir starfsfólk Sjúkratrygginga. Stefnan felur í sér skuldbindingu að vernda gögn og upplýsingakerfi gegn óheimilum aðgangi, notkun, breytingum, uppljóstrun, eyðileggingu, glötun og/eða flutningi.

Samþykkt í framkvæmdastjórn Sjúkratrygginga 25. júní 2026.

Áhættustýringarstefna Sjúkratrygginga Íslands

Áhættustýring hjá Sjúkratryggingum tekur mið af lögbundnu hlutverki stofnunarinnar og styður við örugga, skilvirka og gagnsæja þjónustu. Hlutverk áhættustýringar er að:

• Styðja við lögbundið hlutverk

  • Tryggja að áhættustýring sé hluti af daglegu starfi og styðji við framkvæmd lagalegra skyldna.

• Tryggja ábyrga meðferð fjármuna

  • Stuðla að gagnsærri og skilvirkri nýtingu opinbers fjár.

• Viðhalda skilvirkum ferlum

  • Koma á fót og viðhalda reglubundnum ferlum til að greina, meta og fylgjast með áhættu.

• Draga úr eftirstæðri áhættu

  • Tryggja að til séu ferlar sem draga úr áhættu sem getur meðal annars haft áhrif á skilvirkni og nýtingu opinbers fjár, gæði þjónustu og traust almennings.

• Tryggja virkt innra eftirlit

  • Greina frávik, bæta ferla og tryggja stöðugar úrbætur.

• Greina, fyrirbyggja og bregðast við sviksáhættu

  • Stofnunin skuldbindur sig til að greina, fyrirbyggja og bregðast við sviksáhættu með reglulegu áhættumati, innleiðingu varna og eftirlitskerfa, þjálfun starfsfólks og skýru viðbragðsferli við grun um svik.

• Styðja þjónustustefnu Sjúkratrygginga

  • Styðja við markmið þjónustustefnu og tryggja kerfisbundið eftirlit.

• Tryggja gæði gagna

  • Stuðla að gagnadrifinni, faglegri og gagnsærri ákvarðanatöku.

• Efla viðbragðsgetu

  • Styrkja getu stofnunarinnar til að bregðast við breytingum í regluverki, umhverfi og þjónustuþörf.

• Samþætta áhættustýringu við stefnumótun

  • Tryggja að áhættustýring sé hluti af stefnumótun, áætlanagerð og ákvarðanatöku á öllum stigum.

• Efla áhættustýringarmenningu

  • Stuðla að því að starfsfólk þekki áhættuþætti og beri ábyrgð á að draga úr áhættu á sínu sviði.

Með stefnunni tryggja Sjúkratryggingar ábyrga og gagnsæja stjórnsýslu þar sem áhættu er mætt með markvissum aðgerðum og skýrum ferlum á kerfisbundinn, samræmdan hátt. Áhættustýring er þannig órjúfanlegur hluti af því að veita örugga, skilvirka og samræmda þjónustu fyrir alla notendur heilbrigðisþjónustu með gildi Sjúkratrygginga að leiðarljósi; þjónustu, virðingu og framsækni.

Gæðastefna Sjúkratrygginga nær til allrar starfsemi stofnunarinnar og er leiðarljós í daglegum störfum. Markmið hennar er að tryggja faglega, skilvirka og áreiðanlega þjónustu til einstaklinga og samstarfsaðila, í samræmi við lög, reglur og góða stjórnsýsluhætti.

Starfsfólk skal þekkja gæðastefnu og gæðahandbók Sjúkratrygginga og haga störfum sínum í samræmi við þær. Starfsfólk tekur virkan þátt í gæðastarfi og skuldbindur sig til að starfa af fagmennsku, heilindum og hlutleysi, gæta þagnarskyldu og stuðla að því að gæði og úrlausnarhraði allra verkefna séu eins og best verður á kosið.

Stjórnendur Sjúkratrygginga tryggja næg og viðeigandi úrræði – hvort heldur tæknileg eða í formi mannauðar – til að leysa lögbundin verkefni. Þeir tryggja jafnframt að starfsfólk fái þá þjálfun og endurmenntun sem nauðsynleg er til að uppfylla kröfur og framþróun starfseminnar.

Málsmeðferð og ákvarðanataka skal ávallt fara fram á áreiðanlegan, réttan, skilvirkan og óhlutdrægan hátt, í samræmi við gildandi lög, reglugerðir og persónuverndarsjónarmið.

Gæðastefnan er einnig leiðarljós í innkaupastefnu Sjúkratrygginga og í samningum við veitendur heilbrigðisþjónustu, birgja og samstarfsaðila. Allir slíkir samningar skulu taka mið af gæðakröfum stofnunarinnar.

Sjúkratryggingar leggja áherslu á stöðugar og markvissar umbætur á gæða- og upplýsingaöryggisstjórnkerfinu, í samræmi við viðeigandi staðla, til að tryggja að kerfið styðji við markmið stofnunarinnar og þjóni starfseminni sem best.

Samþykkt á framkvæmdarfundi þann 18. nóvember 2025

Upplýsingatæknistefna Sjúkratrygginga lýsir áherslu í rekstri og þjónustu upplýsingakerfa og innviðum þeirra með það markmiði að kerfi og innviðir skapi jákvæða viðskiptahvata (e. business enabler) fyrir alla starfsemi Sjúkratrygginga. Skipulagseining Upplýsingatækni ber ábyrgð á að framfylgja stefnumarkmiðum með áherslu á að veita skilvirka og faglega þjónustu til að styðja við ferla sem nýta upplýsingatækni við úrlausn verkefna.

Sjúkratryggingar leitast við að nota staðlaðar hugbúnaðarlausnir sem uppfylla kröfur til virkni, samþættingar við aðrar lausnir og öryggis í allri sinni starfsemi. Lausnir, og þjónustuaðilar þeirra, skulu metnir og valdir með hliðsjón af kröfum Sjúkratrygginga og skulu hentugustu lausnir valdar hverju sinni. Sjúkratryggingar stýra samstarfi við þjónustuaðila hugbúnaðarlausna er varðar framvindu verkefna og breytingar með formlegri og virkri birgjastjórnun. Leitast skal við að hafa fleiri birgja, en færri, hverju sinni til að dreifa áhættu.

Í þeim tilfellum þar sem Sjúkratryggingar þurfa að skapa eigin hugbúnaðarlausnir, hvort sem er heildstæð kerfi og/eða samþættingar milli kerfa, skal Sjúkratryggingar stýra þeirri vegferð og vinna eins mikið af þeim verkefnum með eigin mannskap, eins og kostur er, en þó í góðu samstarfi við þá birgja sem að málum þurfa að koma. Skal hugbúnaðargerðin byggja á bestu aðferðum hverju sinni ásamt því að leitast skal við að nýta nýjustu tækni til að lágmarka tækniskuld til framtíðar. Markmið með hugbúnaðargerðinni er að leysa af hólmi eldri hugbúnaðarlausnir.

Sjúkratryggingar eru í samstarfi við opinbera aðila um að nýta samræmdan vettvang um rafræna þjónustu og rafræna gagnamiðlun. Áhersla er á að neytendur og veitendur heilbrigðisþjónustu geti afhent umsóknir og/eða gögn á rafrænan hátt og öll ferli er verði að fullu rafræn til að stytta úrlausnartíma og minnka umsýslukostnað.

Þjónusta við notendur upplýsingakerfa og fræðsla er veitt af starfsmönnum Sjúkratrygginga til að samræma vinnubrögð og til að uppfylla skilgreint þjónustustig. Markmið þjónustu við notendur er að tryggja að þeir geti nýtt þau kerfi og innviði sem Sjúkratryggingar reka á skilvirkan máta.

Sjúkratryggingar leitast við að hýsa kerfi og innviði þeirra með það að markmiði að geta boðið út hýsingu og rekstur með reglulegu millibili til að tryggja í senn gæði og að Sjúkratryggingar njóti bestu kjara hverju sinni.

Upplýsingatæknistefnan er bindandi fyrir starfsfólk Sjúkratrygginga. Stefnan felur í sér skuldbindingu til aðila að reka og þjónusta upplýsingakerfi á hagkvæman, öruggan og skilvirkan hátt. Nánar er fjallað um upplýsingaöryggi í upplýsingaöryggisstefnu.

Samþykkt í framkvæmdastjórn Sjúkratrygginga 31. ágúst 2021.

Það er stefna Sjúkratrygginga að allt starfsfólk njóti jafnra launa og sömu kjara fyrir
jafnverðmæt störf og að ómálefnalegur launamunur sé ekki til staðar. Jafnframt að öllu starfsfólki séu tryggðir jafnir möguleikar til starfa, ábyrgðar, launa, stöðuhækkana, sí- og endurmenntunar og starfsþjálfunar.

Í því markmiði skuldbindur stofnunin sig til að innleiða og viðhalda jafnlaunakerfi sem nær til alls starfsfólks. Jafnlaunakerfið felur í sér að allar launaákvarðanir séu gagnsæjar, skjalfestar og byggðar á málefnalegum forsendum. Jafnframt skuldbindur stofnunin sig til að bæta stöðugt stjórnun jafnlaunakerfisins í samræmi við kröfur staðalsins ÍST 85:2012.

Forstjóri ber ábyrgð á jafnlaunakerfi stofnunarinnar og að það standist lög um jafna stöðu og jafnan rétt kynjanna nr. 150/2020. Mannauðsstjóri er fulltrúi stjórnenda varðandi jafnlaunakerfi stofnunarinnar og ber ábyrgð á innleiðingu og viðhaldi þess í samræmi við staðalinn ÍST 85:2012.

Innleiðing og viðhald Sjúkratrygginga á vottuðu jafnlaunakerfi, í samræmi við gildandi lög og
reglur, felur m.a. í sér:

• Framkvæmd árlegrar launagreiningar þar sem borin eru saman jafnverðmæt störf til að
  athuga hvort kynbundinn launamunur sé til staðar og að niðurstöður séu kynntar fyrir
  starfsfólki.

• Setningu jafnlaunamarkmiða sem endurskoðuð eru árlega með hliðsjón af niðurstöðum
  launagreiningar.

• Stöðugar umbætur og eftirlit með jafnlaunakerfinu og að brugðist sé við óútskýrðum
  launamun og þeim frávikum sem koma fram við innri úttekt og rýni stjórnenda á kerfinu.

• Birtingu jafnlaunastefnunnar á innri vef og reglubundin kynning stefnunnar fyrir öllu starfsfólki.

Jafnframt að jafnlaunastefnan sé aðgengileg almenningi á vefsíðu stofnunarinnar.

Sjúkratryggingar stefna að því að vera til fyrirmyndar í loftslagsmálum, með því að draga markvisst úr losun gróðurhúsalofttegunda frá starfseminni. Sjúkratryggingar vilja leggja sitt af mörkum til að markmiðum stjórnvalda, í tengslum við Parísarsamkomulagið, sé náð og taka þannig virkan þátt í baráttunni við loftslagsbreytingar. Fram til 2030 munu Sjúkratryggingar draga úr losun gróðurhúsalofttegunda um samtals 40% miðað við árið 2017.

Stefnan nær til allrar starfsemi Sjúkratrygginga reksturs, samgangna, orkunotkunar, úrgangsmyndunar, umhverfisfræðslu og endurnýtingar hjálpartækja. Í töflu 1 hér fyrir neðan má finna skrefin sem Sjúkratryggingar ætlar að taka til að draga úr neikvæðum umhverfisáhrifum.

Loftslagsstefna Sjúkratrygginga er rýnd á hverju ári af stýrihópi grænna skrefa og markmið uppfærð með tilliti til þróunar vegna losunar gróðurhúsalofttegunda á milli ára. Grænu bókhaldi er skilað árlega til Umhverfisstofnunar og haft til hliðsjónar við mat á árangri. Tekið er tillit til stefnu stjórnvalda í loftslagsmálum. Stefnan er samþykkt af framkvæmdastjórn Sjúkratrygginga og upplýsingum um árangur aðgerða er miðlað á heimasíðu Sjúkratrygginga. Sjúkratryggingar munu fyrst og fremst leggja áherslu á að draga úr losun í rekstri en einnig kolefnisjafna alla eftirstandandi losun með kaupum á vottuðum kolefniseiningum frá og með árinu 2021.

Tilgangur og gildissvið

Gervigreindarstefna Sjúkratrygginga setur fram meginmarkmið og meginreglur stofnunarinnar um þróun, innleiðingu og notkun gervigreindar. Stefnan gildir um notkun gervigreindar í starfsemi Sjúkratrygginga og er grundvöllur frekari stjórnskipunar, verklags og leiðbeininga á sviðinu.

Sjúkratryggingar skulu innleiða og nýta gervigreind með ábyrgum hætti til að bæta þjónustu við sjúkratryggða, styðja starfsfólk í störfum sínum, auka skilvirkni í rekstri og stuðla að betri nýtingu opinberra fjármuna.

Ábyrg og örugg notkun

Notkun gervigreindar skal samræmast lögum og reglum, markmiðum stofnunarinnar og kröfum um persónuvernd, upplýsingaöryggi og góða stjórnsýsluhætti. Við innleiðingu gervigreindarlausna skal meta ávinning, áhættu og áhrif á starfsemi áður en notkun hefst. Umfang mats, eftirlits og viðeigandi varúðarráðstafana skal taka mið af áhættu viðkomandi notkunar.

Notkun gervigreindar skal vera gagnsæ og rekjanleg eftir því sem við á. Tryggja skal að vinnsla persónuupplýsinga og annarra viðkvæmra gagna fari eingöngu fram í viðurkenndum og öruggum lausnum og að viðeigandi eftirlit sé með gæðum og áreiðanleika niðurstaðna.

Mannleg ábyrgð og réttindi einstaklinga

Við þróun og notkun gervigreindar skulu hagsmunir, réttindi og öryggi einstaklinga höfð að leiðarljósi. Notkun gervigreindar skal stuðla að bættri þjónustu, auknu aðgengi og jafnræði notenda.

Gervigreind er ætlað að styðja starfsfólk við greiningu, upplýsingavinnslu, sjálfvirknivæðingu og framsetningu upplýsinga. Endanleg ábyrgð á ákvörðunum, afgreiðslu mála og þjónustu við einstaklinga liggur þó ávallt hjá starfsfólki Sjúkratrygginga.

Gervigreind skal ekki taka sjálfstæðar ákvarðanir um réttindi, skyldur eða þjónustu einstaklinga nema slíkt sé sérstaklega heimilað samkvæmt lögum og viðeigandi öryggis- og eftirlitsráðstafanir séu til staðar.

Hæfni og þróun

Sjúkratryggingar styðja við starfsfólk og standa fyrir fræðslu þannig að það hafi viðeigandi þekkingu og færni til að nýta gervigreind á ábyrgan og öruggan hátt. Þá verður nýjungum í tækni og þekkingu á gervigreind miðlað til starfsfólks á reglubundinn og skipulagðan hátt þannig að hæfni til að nýta gervigreind eflist stöðugt. Stefna, leiðbeiningar og verkferlar um notkun gervigreindar skulu endurskoðaðir reglulega til að taka mið af þróun tækni, regluverks og starfsemi stofnunarinnar.

Nýsköpun og tækifæri

Sjúkratryggingar skulu fylgjast með þróun á sviði gervigreindar og nýta nýsköpun og tækniframfarir með ábyrgum hætti til að bæta þjónustu, greiningu og rekstur stofnunarinnar.

Sjúkratryggingar skulu jafnframt kanna með markvissum hætti hvernig gervigreind getur stutt við stefnumótun, greiningar, samningsstjórnun, eftirlit og þróun þjónustu innan heilbrigðiskerfisins.

Samstarf og samfélagsleg ábyrgð

Sjúkratryggingar skulu reglulega meta tækifæri til nýtingar gervigreindar í starfsemi sinni og taka virkan þátt í samstarfi við opinbera aðila, fræðasamfélagið og aðra hagaðila um þróun, miðlun þekkingar og ábyrga innleiðingu gervigreindar í opinberri þjónustu.

Við ákvarðanir um notkun og innleiðingu gervigreindar skal jafnframt taka mið af samfélagslegum og umhverfislegum áhrifum tækninnar.

Ábyrgð, samþykkt og endurskoðun

Framkvæmdastjóri þróunar er eigandi stefnunnar og ber ábyrgð á að henni sé fylgt eftir. Umsjón með framkvæmd og þróun umgjarðar um gervigreind er í höndum vörustjóra gervigreindar.

Stefnan er nánar útfærð með viðeigandi stjórnskipan, verklagi og leiðbeiningum um notkun gervigreindar.

Stefnan er samþykkt af framkvæmdastjórn Sjúkratrygginga og tekur gildi við samþykkt. Hún skal endurskoðuð reglulega og þegar verulegar breytingar verða á regluverki, tækni eða starfsemi sem kalla á endurskoðun hennar.