Öndunarfærasýkingar - Vika 12 2026
26. mars 2026
Árlegur inflúensufaraldur heldur áfram og hefur fjöldi greindra tilfella haldist svipaður síðustu 12 vikur. Toppur var í desember 2025 og greindum tilfellum fækkaði upp úr áramótum og hafa haldist stöðug síðan.

Staðan á Íslandi
Að meðaltali greindust 15 tilfelli inflúensu síðastliðnar 4 vikur. Í viku 12 var fjöldi greindra tilfella RS-veirusýkingu (RSV) 15 og lágu fimm einstaklingar inni á Landspítala með RSV.
Mælaborð sóttvarnalæknis um öndunarfærasýkingar hefur verið uppfært með gögnum fyrir viku 12 (16.−22. mars 2026). Fjöldi greininga byggir á rannsóknarniðurstöðum en flest sýni koma frá spítölum en færri frá heilsugæslunni.
Inflúensa
Inflúensan var fyrr á ferðinni en undanfarna vetur. Toppi virðist hafa verið náð í fyrstu viku desembermánaðar 2025 en hversu lengi faraldur heldur áfram er enn óljóst. Sjá mynd 1 og mælaborð.

Mynd 1: Fjöldi greininga inflúensu síðustu vikur (rauð lína) samanborið við undanfarna vetur eftir vikum ársins, sjá mælaborð sóttvarnalæknis.
Í viku 12 greindust 20 tilfelli inflúensu, eitt tilfelli af tegund B og 19 tilfelli af tegund A, 17 af undirtegundinni A(pdm09) og tvö af A(H3). Einstaklingar sem greindust voru í eftirfarandi aldurshópum: 12 einstaklingar 65 ára og eldri og átta 15−64 ára. Tveir meginstofnar inflúensu sem geta sýkt fólk eru af tegund A (sem veldur árlegum faröldrum) og B (sem veldur reglulegum faröldum, aðallega í börnum). Fjögur tilfelli af tegund B hafa greinst hér á þessu tímabili það sem af er vetrar þar af eitt í síðustu viku og eitt nú í viku 12.
Sex einstaklingar voru inniliggjandi á Landspítala með inflúensu, allir 65 ára og eldri, sjá mynd 2.

Mynd 2: Fjöldi og aldur einstaklinga með inflúensu innlagðir á Landspítala frá viku 42 árið 2025 til viku 12 árið 2026.
Veirulyf gegn inflúensu (Tamiflu) má nota fyrir einstaklinga sem eru í meiri hættu á alvarlegum veikindum. Lyfinu er ávísað af lækni og þarf að gefa snemma í veikindum og jafnvel áður en rannsóknarniðurstaða fæst.
Nánari upplýsingar um inflúensu má finna á vef embættis landlæknis.
RS-veirusýkingar
Í viku 12 greindust 15 tilfelli RS-veirusýkingar (RSV), tveir einstaklingar 65 ára og eldri, fimm 15−64 ára, eitt barn 5−14 ára, fjögur börn 1−2 ára og þrjú börn undir 1 árs, sjá mynd 3.
Fimm einstaklingar lágu inni á Landspítala með RS−veiru, þrír 65 ára og eldri, einn 15−64 ára og eitt barn undir 1 árs. Að meðaltali hafa greinst 18 tilfelli RSV á viku síðustu fjórar vikur.

Mynd 3: Fjöldi greininga og aldur einstaklinga með RSV á viku frá viku 48 árið 2025 til viku 12 árið 2026 (sjá einnig mælaborð sóttvarnalæknis).
Nú í vetur býðst börnum sem eru fædd 1. maí 2025 eða síðar mótefni gegn RSV (nirsevimab) auk barna 6−23 mánaða sem Barnaspítali Hringsins hefði að öðrum kosti boðið palivizumab.
Nánari upplýsingar um RS-veirusýkingar og bólusetningar gegn RSV má finna á vef embættis landlæknis.
Þáttaka í RSV bólusetningum er áfram góð og þær munu halda áfram í mars. Áætluð lok bólusetningartímabils er við næstu mánaðamót en faraldsfræði RSV og framboð mótefnis ræður nokkru þar um.
COVID-19
Fjöldi tilfella COVID-19 hefur haldist nokkuð stöðugur í vetur. Í viku 12 greindust fjórir einstaklingar, einn 65 ára og eldri og þrír 0−4 ára. Síðustu fjórar vikur greindust að meðaltali 5 tilfelli COVID-19 á viku. Einn einstaklingur var inniliggjandi á Landspítala með COVID-19, í aldurshópnum 1−2 ára.
Aðrar öndunarfærasýkingar
Af öðrum öndunarfæraveirum en að ofan, greinist um þessar mundir mest af human metapneumoveiru og kórónuveirum öðrum en SARS-CoV-2 á Sýkla- og veirufræðideild Landspítala. Í viku 12 greindust 15 með human metapneumoveiru og 18 með kórónuveiru aðra en SARS-CoV-2.
Staðan í Evrópu
Í flestum ríkjum ESB/EES hefur fjöldi fólks sem leitar til heilsugæslu með einkenni öndunarfærasjúkdóma farið fækkandi, sem bendir til að útbreiðsla öndunarfærasýkinga hafi almennt minnkað síðustu vikur.
Útbreiðsla inflúensu fer minnkandi í öllum aldurshópum. Sjúkrahúsinnlögnum hefur einnig fækkað, en einstaklingar 65 ára og eldri hafa verið stærsti hópur þeirra sem leggjast inn á tímabilinu. Undirtegundirnar A(H3) og A(H1)pdm09 eru ríkjandi.
Útbreiðsla RSV og fjöldi innlagna er enn mikill, og börn undir fimm ára aldri eru áfram stærsti hópur þeirra sem leggjast inn.
Útbreiðsla COVID-19 (SARS-CoV2) er áfram lítil í öllum aldurshópum og fjöldi sjúkrahúsinnlagna er lítill.
Sjá frekari upplýsingar á vef Sóttvarnastofnunar Evrópu.
Sóttvarnalæknir minnir fólk á að:
Inflúensubólusetningar eru ekki lengur í boði.
Þiggja RSV mótefni fyrir þau ungbörn sem það á við (sjá hér að ofan).
Vera heima á meðan þú hefur einkenni og þangað til vel á batavegi og hitalaus í sólarhring.
Sýna sérstaka varúð í nánd við viðkvæma einstaklinga ef þú ert með einkenni sýkingar.
Lágmarka umgengni við aðra sem eru með einkenni sýkingar.
Hylja munn og nef við hósta og hnerra.
Þvo hendur oft og vel.
Þrífa sameiginlega snertifleti og lofta út í sameiginlegum rýmum eins og hægt er.
Íhuga notkun andlitsgrímu eftir aðstæðum.
Sóttvarnalæknir