Istanbúlsamningurinn er alþjóðlegur og bindandi samningur Evrópuráðsins um forvarnir og aðgerðir gegn ofbeldi á konum og heimilisofbeldi. Hann var samþykktur 11. maí 2011 og Ísland undirritaði hann sama dag. Þetta er fyrsti samningurinn sem tekur heildstætt á þessum vanda.

Meginmarkmið samningsins eru:

• að tryggja réttindi og vernd þeirra sem verða fyrir ofbeldi,

• að efla forvarnir, fræða almenning og styrkja fagstéttir,

• að bæta þjónustu og úrræði fyrir þolendur,

• bjóða gerendum viðeigandi meðferð og stuðning.

Samningurinn setur skýrar skyldur á ríki um að vinna markvisst og samræmt að því að uppræta ofbeldi.

Í mars 2016 náði Ísland fyrsta áfanga í fullgildingu samningsins með lagabreytingum sem fjölluðu meðal annars um heimilisofbeldi, nauðungarhjónabönd og þvingaðar ófrjósemisaðgerðir. Samningurinn var síðan fullgiltur 26. apríl 2018.

Mikilvægi Istanbúlsamningsins felst í því að hann krefst raunverulegra aðgerða. Með samningnum er ofbeldi gegn konum skilgreint sem mannréttindabrot og samfélagslegt vandamál sem krefst sameiginlegrar ábyrgðar.

Hér má nálgast samninginn.