Ákvörðun Hæstaréttar

1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Sigurður Tómas Magnússon, Karl Axelsson og Skúli Magnússon.

2. Með beiðni 23. apríl 2026 leita VÍS tryggingar hf. leyfis Hæstaréttar, á grundvelli 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, til að áfrýja dómi Landsréttar 26. mars sama ár í máli nr. 202/2025: A, B og C gegn VÍS tryggingum hf. Gagnaðilar leggjast gegn beiðninni.

3. Atvik málsins lúta að andláti D, eiginmanns gagnaðila A og föður gagnaðilanna B og C, en hann var ökumaður bifreiðarinnar […] þegar hún valt við Bústaðaveg í október 2022. Þegar komið var að honum í ökutækinu var hann í hjartastoppi og lést nokkru síðar. Ágreiningur aðila lýtur að því hvort leyfisbeiðanda beri að greiða gagnaðilum bætur vegna missis framfæranda og útfararkostnað á grundvelli 1. mgr. 4. gr. og 1. mgr. 9. gr. laga nr. 30/2019 um ökutækjatryggingar.

4. Með dómi Landsréttar var fallist á kröfur gagnaðila en héraðsdómur hafði sýknað leyfisbeiðanda. Landsréttur taldi ljóst að D heitinn hefði þjáðst af bráðri kransæðastíflu í aðdraganda þess að hann lést eftir hjartastopp. Þá taldi rétturinn að ekki yrði ályktað með vissu um hvenær hjartað hefði stöðvast. Á hinn bóginn lægi fyrir að hann hefði verið ökumaður bifreiðar sem ekið var út af með þeim afleiðingum að hún valt og lenti á hvolfi. Ótvírætt væri að útafaksturinn og veltan hefðu leitt beint af hættueiginleikum bifreiðarinnar og hjartastoppið til andláts D. Eins og atvikum væri háttað þyrfti leyfisbeiðandi að bera sönnunarbyrði, sem félagið hefði ekki risið undir, um hvenær hjartastoppið varð og það komið til af orsökum ótengdum notkun bifreiðarinnar. Þótti nægilega í ljós leitt að tjónið yrði rakið til hættueiginleika bifreiðarinnar og þar með notkunar ökutækis í skilningi 1. mgr. 4. gr. laga nr. 30/2019.

5. Leyfisbeiðandi byggir á því að úrslit málsins hafi verulegt almennt gildi meðal annars um sönnunarbyrði varðandi orsakatengsl milli tjóns og hættueiginleika bifreiðar og þar með notkunarhugtak 1. mgr. 4. gr. laga nr. 30/2019. Þá hafi úrslit málsins verulegt almennt gildi um þýðingu þess að sönnunarbyrði sé snúið. Leyfisbeiðandi vísar einnig til þess að héraðsdómur og sératkvæði í Landsrétti séu efnislega samhljóða. Þau standi að baki niðurstöðu sem samræmist fordæmum um sönnunarbyrði og hefðbundnum sjónarmiðum um sönnun atvika. Sú staða leiði til réttmætra efasemda um fordæmisgildi dóms Landsréttar. Loks byggir leyfisbeiðandi á því að dómur Landsréttar sé bersýnilega rangur að efni til. Dómur Landsréttar byggi á röngu mati á sönnun og sönnunarbyrði svo og rangri niðurstöðu um hvað beri að sanna. Þá sé mat meirihluta Landsréttar á fyrirliggjandi sönnunargögnum rangt.

6. Að virtum gögnum málsins verður ekki litið svo á að úrslit þess hafi verulegt almennt gildi í skilningi 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991. Þá verður ekki séð að dómurinn sé bersýnilega rangur, sbr. 4. málsliður sömu málsgreinar. Beiðni um áfrýjunarleyfi er því hafnað.