Ákvörðun Hæstaréttar

1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Sigurður Tómas Magnússon, Ólafur Börkur Þorvaldsson og Skúli Magnússon.

2. Með beiðni 31. mars 2026 leitar Ferill ehf., verkfræðistofa, leyfis Hæstaréttar, á grundvelli 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, til að áfrýja dómi Landsréttar 12. sama mánaðar í máli nr. 171/2025: Ferill ehf., verkfræðistofa gegn Ölduvör ehf. Gagnaðili leggst gegn beiðninni.

3. Mál þetta varðar kröfu leyfisbeiðanda um viðbótarþóknun vegna 33,4% stærðarfrávika frá fermetrafjölda sem tilgreindur var í grein 1.1 í útboðslýsingu í lokuðu útboði gagnaðila í verkfræðihönnun á burðarvirki og jarðvinnu vegna tiltekinna bygginga. Þá liggur fyrir að leyfisbeiðandi tók síðar að sér lagnahönnun í sömu byggingum. Leyfisbeiðandi byggir á því að tilboð í verkið hafi miðað við að stærð bygginganna, að meðtöldum tengigangi, bílakjallara og geymslum í kjallara, yrði 7.560 fermetrar eins og fram hafi komið í fyrrgreindri grein 1.1 í útboðslýsingu. Honum hafi síðar orðið ljóst að raunstærð bygginganna væri rúmlega 10.000 fermetrar.

4. Landsréttur staðfesti héraðsdóm um sýknu gagnaðila með vísan til forsendna en að viðbættum frekari röksemdum. Landsréttur rakti að það 7.560 fermetra flatarmál sem leyfisbeiðandi kvaðst hafa lagt til grundvallar tilboðum sínum, væri sá hluti áætlaðarar brúttóstærðar bygginganna sem væri ofanjarðar. Að meðtöldum tengigangi, bílakjallara og geymslum í kjallara næmi heildarflatarmál bygginganna aftur á móti rétt rúmlega 10.000 fermetrum. Féllst Landsréttur á með héraðsdómi að tilvísun greinar 1.1 í útboðslýsingunni hefði ekki falið í sér villu, þótt greinin hefði aðeins tilgreint byggingarmagn ofanjarðar, sem gat valdið misskilningi. Ekki yrði heldur fullyrt um hvort leyfisbeiðandi hefði verið búinn að átta sig á heildarstærð bygginganna samkvæmt útboðsgögnum þegar hann gerði tilboð í seinna verkið. Þá leit Landsréttur til þess að hefði leyfisbeiðandi kynnt sér öll útboðsgögnin, eins og honum bar meðal annars samkvæmt grein 1.5 í útboðslýsingunni, hefði honum ekki átt að geta dulist hvert heildarflatarmál bygginganna var, auk þess sem hann átti þess kost að leita frekari skýringa gagnaðila á efni útboðsgagnanna.

5. Leyfisbeiðandi byggir á því að sakarefni málsins sé bæði mikilvægt almennt séð og hafi fordæmisgildi. Niðurstaða Landsréttar feli í sér að bjóðandi beri einn ábyrgð og hallann af villum í útboðsgögnum sem hann hafi treyst. Það gangi þvert gegn því sem talið hefur verið meginreglan á þessu sviði. Niðurstaðan leiði til þess að hér eftir verði það hlutskipti bjóðenda að gaumgæfa útboðsgögn og finna rangfærslur í útboðsgögnum. Þá felist almennt fordæmisgildi dómsins í að skýra hver verði ábyrgð verkkaupa og sérfræðinga á hans vegum gagnvart villum í útboðsgögnum sem þeir hafi útbúið, það er hvort verkkaupi eða bjóðendur eigi að bera af þeim halla. Enn fremur byggir leyfisbeiðandi á því að dómurinn sé bersýnilega rangur að efni til. Hann eigi bágt með að skilja niðurstöðu héraðsdóms og Landsréttar um að upplýsingar í fyrrgreindri grein 1.1 hafi ekki falið í sér villu. Upplýsingarnar hafi verið eins skýrar og þær gátu verið og hvorki boðið upp á misskilning né aðra túlkun. Þá vísar hann til þess að verkkaupa hafi í öllu falli borið að koma auga á villuna og leiðrétta áður en útboðsgögn voru send út.

6. Að virtum gögnum málsins verður hvorki litið svo á að úrslit þess hafi verulegt almennt gildi né að það varði sérstaklega mikilvæga hagsmuni leyfisbeiðanda í skilningi 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991. Þá verður ekki séð að dómur Landsréttar sé bersýnilega rangur að formi eða efni, sbr. 4. málslið sömu málsgreinar. Beiðni um áfrýjunarleyfi er því hafnað.