Ákvörðun Hæstaréttar

1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Sigurður Tómas Magnússon, Karl Axelsson og Skúli Magnússon.

2. Með beiðni 24. apríl 2026 leitar Rögnvaldur A. Sigurðsson leyfis Hæstaréttar, á grundvelli 1. mgr., sbr. 4. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, til að áfrýja dómi Landsréttar 26. febrúar sama ár í máli nr. 365/2025: Ákæruvaldið gegn Rögnvaldi A. Sigurðssyni. Leyfisbeiðanda var birtur dómurinn 1. apríl 2026. Ákæruvaldið leggst ekki gegn beiðninni.

3. Leyfisbeiðandi var ákærður fyrir líkamsárás og stórfelldar ærumeiðingar í garð fyrrverandi maka með því að hafa í ágúst 2023, fyrir utan [...], ráðist að brotaþola og gripið í hægri upphandlegg hennar og aftan í háls og ýtt henni til og frá í þeim tilgangi að koma henni af landareign sem hann taldi í sinni eigu og sem hún hefði ekki heimild til að ganga um. Auk þess hefði hann kallað hana „hóru, tussu, djöfulsins belju, svertingjatussu og fleiri álíka nöfnum“.

4. Með héraðsdómi var leyfisbeiðandi sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum var gefin að sök í ákæru. Var refsing ákveðin fangelsi í 60 daga en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár og honum gert að greiða brotaþola 400.000 krónur í miskabætur. Landsréttur taldi hafið yfir skynsamlegan vafa að leyfisbeiðandi hefði gerst sekur um þá háttsemi sem lýst væri í ákæru. Hann var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Landsréttur taldi jafnframt sannað með vísan til forsendna héraðsdóms að leyfisbeiðandi hefði viðhaft fyrrgreind ókvæðisorð. Rétturinn taldi þó að fúkyrðin „hóra“, „tussa“ og „djöfulsins belja“ gætu ekki talist til stórfelldra ærumeiðinga í skilningi 233. gr. b laga almennra hegningarlaga og hann því ekki sakfelldur fyrir þá háttsemi. Landsréttur taldi hins vegar að öðru gegndi um þá háttsemi leyfisbeiðanda að kalla brotaþola „svertingjatussu“ og var hann sakfelldur fyrir brot gegn ákvæðinu fyrir þá háttsemi. Með vísan til forsendna héraðsdóms var staðfest niðurstaða um refsingu leyfisbeiðanda. Þótt leyfisbeiðandi hefði verið sakfelldur fyrir fleiri ummæli í garð brotaþola í héraði en fyrir Landsrétti var ekki talin ástæða til að milda refsingu hans. Þá var leyfisbeiðanda gert að greiða brotaþola miskabætur eins og þær voru ákveðnar í héraði.

5. Leyfisbeiðandi byggir á því að úrslit málsins hafi verulegt almennt gildi. Fyrir liggi að dómaframkvæmd sé fátækleg þegar komi að 233. gr. b almennra hegningarlaga. Sakarefnið varði jafnframt stjórnarskrárvarið tjáningarfrelsi leyfibeiðanda og um leið æruvernd brotaþola. Þegar af þeirri ástæðu sé mikilvægt að fá úrlausn Hæstaréttar um sakarefnið sem hafi almennt gildi um afmörkun ummæla gagnvart fyrrgreindu ákvæði og með hvaða hætti réttarreglan geti takmarkað tjáningarfrelsi borgaranna gagnvart nákomnum. Leyfisbeiðandi byggir einnig á því að málið varði mikilvæga hagsmuni en hann sé 61 árs og hafi aldrei komist í kast við lög. Það varði hann miklu, persónu- og atvinnulega, að Hæstiréttur hlýði á málatilbúnað hans og snúi við dómi Landsréttar sem hann telur augljóslega rangan. Loks byggir leyfisbeiðandi á því að veruleg ástæða sé til þess að ætla að hinum áfrýjaða dómi verði breytt úr sakfellingu í sýknu.

6. Að virtum gögnum málsins verður ekki séð að það lúti að atriðum sem hafi verulega almenna þýðingu eða mjög mikilvægt sé af öðrum ástæðum að fá úrlausn Hæstaréttar um þannig að fullnægt sé skilyrðum 2. málsliðar 4. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008. Þá eru ekki efni til að beita heimild 3. málsliðar 4. mgr. sömu lagagreinar. Beiðninni er því hafnað.