Ákvörðun Hæstaréttar

1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Benedikt Bogason, Karl Axelsson og Ólafur Börkur Þorvaldsson.

2. Með beiðni leita VÍS tryggingar hf. leyfis Hæstaréttar, á grundvelli 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, til að áfrýja dómi Landsréttar 5. febrúar sama ár í máli nr. 20/2025: A gegn VÍS tryggingum hf. Gagnaðili leggst gegn beiðninni.

3. Málið varðar kröfu um viðurkenningu á bótaskyldu leyfisbeiðanda vegna líkamstjóns sem gagnaðili kveðst hafa orðið fyrir 12. maí 2022 um borð í fiskveiðiskipi þegar hann féll niður brattan stiga milli þilfara er það lyftist skyndilega og féll síðan snöggt niður aftur. Með héraðsdómi var leyfisbeiðandi sýknaður af kröfu gagnaðila þar sem hann var ekki talinn hafa sannað að atvikið hefði átt sér stað. Landsréttur komst að öndverðri niðurstöðu og taldi sannað að gagnaðili hefði fallið niður stiga á milli þilfara og hlotið nánar tilgreinda áverka. Jafnframt taldi Landsréttur að um hefði verið að ræða bótaskylt slys sem hefði hlotist af skyndilegum og utanaðkomandi atburði. Viðurkenningarkrafa gagnaðila var því tekin til greina.

4. Leyfisbeiðandi byggir á því að úrlausn málsins hafi verulegt almennt gildi. Þannig feli dómur Landsréttar í sér frávik frá þeirri reglu skaðabóta- og vátryggingaréttar að síðar til komnar skýringar á atviki hafi minna sönnunargildi en samtímagögn. Ef ástæða er til að víkja frá þeirri reglu sé mikilvægt að Hæstiréttur skeri úr um hvað réttlæti slíka breytingu eða frávik. Þá varði sakarefnið sérstaklega mikilvæga hagsmuni leyfisbeiðanda þar sem hann þurfi reglulega að taka afstöðu til bótaskyldu vegna slysa og annarra tjónsatvika. Skýrar reglur um sönnunargildi frumgagna gagnvart síðari skýringum tjónþola hafi verulega þýðingu við úrlausn bótakrafna og geti dregið úr þörf á málarekstri fyrir dómstólum. Loks sé dómur Landsréttar efnislega rangur og reistur á rangri aðferðarfræði við sönnunarmat. Þannig byggi dómurinn að verulegu leyti á getgátum um atvik máls sem styðjist ekki við framlögð gögn. Þá sé niðurstaða Landsréttar sömuleiðis bersýnilega röng þar sem hún gangi í berhögg við fordæmi um að samtímagögn hafi meira vægi en síðar til komnar skýringar. Einnig fari niðurstaðan í bága við fordæmi um að framburður aðila máls verði ekki lagður til grundvallar niðurstöðu honum í hag þótt hann sé einn til frásagnar ef hann hafði tækifæri til að tryggja sér sönnun með formlegri skráningu skömmu eftir atvik.

5. Að virtum gögnum málsins verður hvorki litið svo á að úrslit þess hafi verulegt almennt gildi né að það varði sérstaklega mikilvæga hagsmuni leyfisbeiðanda í skilningi 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991. Þá verður ekki séð að dómur Landsréttar sé bersýnilega rangur að formi eða efni, sbr. 4. málslið sömu málsgreinar. Beiðni um áfrýjunarleyfi er því hafnað.