Ákvörðun Hæstaréttar

1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Benedikt Bogason, Karl Axelsson og Skúli Magnússon.

2. Með beiðni 5. maí 2026 leitar Reykjavíkurborg leyfis Hæstaréttar, á grundvelli 1. mgr. 175. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, til að áfrýja beint til Hæstaréttar dómi Héraðsdóms Reykjavíkur 8. apríl sama ár í máli nr. E-3257/2025: A gegn Reykjavíkurborg. Gagnaðili leggst ekki gegn beiðninni.

3. Ágreiningur aðila lýtur að því hvort gagnaðili eigi rétt til miskabóta úr hendi leyfisbeiðanda, einkum vegna þess að óréttmætar tafir hafi orðið á afgreiðslu leyfisbeiðanda við úthlutun húsnæðis til handa gagnaðila vegna fötlunar hans svo og skort hafi lögbundna upplýsingagjöf undir meðferð máls hans.

4. Með héraðsdómi var leyfisbeiðanda gert að greiða gagnaðila 1.300.000 krónur í miskabætur. Ekki var fallist á með gagnaðila að hann hefði átt skýran rétt til húsnæðis á vegum leyfisbeiðanda fyrr en áætlað var. Bæru gögn málsins með sér að leyfisbeiðandi hefði unnið að uppbyggingu slíkra úrræða með skipulegum og málefnalegum hætti. Á hinn bóginn var rakin háttsemi leyfisbeiðanda vegna meðferðar umsóknar gagnaðila um sértækt húsnæðisúrræði. Leyfisbeiðandi hefði um langt skeið veitt gagnaðila afar takmarkaðar upplýsingar um meðferð og framgang umsóknar hans um húsnæði sem lotið hefði að mikilvægum persónulegum hagsmunum hans og aðstöðumunur verið milli aðila. Var því fallist á með gagnaðila að skortur á upplýsingagjöf til hans hefði verið íþyngjandi og haft tilfinnanleg áhrif á líf hans, meðal annars þar sem örðugt hefði verið fyrir gagnaðila að skipuleggja líf sitt til framtíðar vegna óvissu og skorts á fyrirsjáanleika um úthlutun hentugs húsnæðis. Var það niðurstaða dómsins að leyfisbeiðandi hefði með háttsemi sinni vikið svo frá þeirri háttsemi sem krefjast hefði mátt af honum að uppfylltar væru saknæmiskröfur b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Gagnaðili ætti því rétt til bóta vegna ófjárhagslegs tjóns.

5. Leyfisbeiðandi byggir á því að fordæmisgildi dómsins sé skýrt. Ekki hafi reynt á sambærilegt álitefni fyrir Hæstarétti. Málið hafi fordæmisgildi gagnvart sveitarfélögum vegna þeirra aðila sem bíði eftir sértæku búsetuúrræði. Niðurstaða málsins hafi einnig fordæmisgildi um hvaða kröfur skuli gera til sveitarfélags um upplýsingagjöf og hvenær skortur á slíkum upplýsingum geti leitt til miskabótaskyldu. Í öðru lagi byggir leyfisbeiðandi á að niðurstaða í málinu hafi almenna þýðingu fyrir beitingu réttarreglna, einkum hvernig beri að túlka ákvæði laga nr. 38/2018 um þjónustu við fatlað fólk með langvarandi stuðningsþarfir og reglugerð nr. 370/2016 um húsnæðisúrræði fyrir fatlað fólk. Loks byggir hann á því að niðurstaða málsins hafi verulega samfélagslega þýðingu þar sem það varði túlkun á reglum um réttindi fólks með fötlun og viðvarandi stuðningsþarfir svo og ákvæði um sjálfsstjórn sveitarfélaga.

6. Að virtum gögnum málsins verður ekki talið að dómur í því hafi slíkt fordæmisgildi, almenna þýðingu fyrir beitingu réttarreglna eða verulega samfélagslega þýðingu að öðru leyti að efni séu til að veita heimild til að héraðsdómi verði áfrýjað beint til Hæstaréttar á grundvelli 1. mgr. 175. gr. laga nr. 91/1991. Af þeirri ástæðu verður beiðninni hafnað.