Ákvörðun Hæstaréttar

1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Ása Ólafsdóttir, Karl Axelsson og Skúli Magnússon.

2. Með beiðni 19. apríl 2026 leitar þrotabú WOW air hf. leyfis Hæstaréttar, á grundvelli 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, til að áfrýja dómi Landsréttar 26. mars sama ár í máli nr. 974/2024: Íslenska ríkið gegn þrotabúi WOW air hf. og gagnsök. Gagnaðili leggst ekki gegn beiðninni en leggur í mat Hæstaréttar hvort fyrir hendi séu lagaskilyrði til að veita áfrýjunarleyfi.

3. Leyfisbeiðandi, sem er þrotabú flugfélagsins WOW air hf., höfðaði mál þetta til riftunar ráðstafana samkvæmt XX. kafla laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Krafðist hann riftunar fimm greiðslna, samtals að fjárhæð 272.653.082 krónur, sem inntar voru af hendi af hálfu félagsins til gagnaðila skömmu fyrir gjaldþrot þess 28. mars 2019. Byggði hann aðallega á 1. mgr. 134. gr. laganna en til vara 141. gr. og krafðist endurgreiðslu úr hendi gagnaðila. Jafnframt höfðaði hann mál þetta til greiðslu skaðabóta sömu fjárhæðar á hendur forstjóra félagsins og nánar tilgreindum stjórnarmönnum þess.

4. Héraðsdómur taldi skilyrði riftunar samkvæmt 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 ekki fyrir hendi en féllst á riftun á grundvelli 141. gr. laganna. Gagnaðila var gert að endurgreiða fyrrgreinda fjárhæð, sbr. 3. mgr. 142. gr. laga nr. 21/1991. Forstjóri félagsins og stjórnarmenn voru ekki taldir hafa sýnt af sér saknæma og ólögmæta háttsemi þannig að varðaði skaðabótaskyldu og þeir sýknaðir af kröfum leyfisbeiðanda. Fyrir Landsrétti voru einungis til úrlausnar kröfur leyfisbeiðanda á hendur gagnaðila. Landsréttur taldi ekki koma til álita að rifta fyrrgreindum greiðslum á grundvelli 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Rétturinn féllst á hinn bóginn á með héraðsdómi að ráðstöfun fjármunanna til greiðslu þeirra gjalda sem um ræddi í málinu hefði verið ótilhlýðileg og gagnaðila til hagsbóta á kostnað annarra kröfuhafa. Fjármununum hefði þó verið ráðstafað þegar viðræður um fjárhagslega endurskipulagningu stóðu yfir og hún enn raunhæf. Því teldist ósannað að félagið hefði þá verið ógjaldfært eða orðið það vegna ráðstöfunarinnar til gagnaðila. Ekki var því fallist á riftun á grundvelli 141. gr. laga nr. 21/1991 og gagnaðili sýknaður af kröfum leyfisbeiðanda.

5. Leyfisbeiðandi byggir á því að úrslit málsins hafi verulegt almennt gildi um beitingu 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991, einkum um þau riftunarskilyrði greinarinnar að greiðsla hafi verið innt af hendi fyrr en eðlilegt var eða hún skert greiðslugetu þrotamanns verulega. Hvað hið síðarnefnda varðar vísar leyfisbeiðandi til þess að í málinu reyni á hvort miða eigi hlutfall greiðslna til sama kröfuhafa við handbært fé yfir lengri tíma eða stöðu á bankareikningum þrotamanns þegar þær fóru fram. Í þessum efnum er jafnframt bent á að Landsréttur hafi ekki gætt samræmis í málum leyfisbeiðanda að þessu leyti. Úrslit málsins hafi jafnframt fordæmisgildi um 141. gr. laga nr. 21/1991. Þá telur leyfisbeiðandi niðurstöðu Landsréttar um sýknu af riftun á grundvelli síðastnefnda ákvæðisins bersýnilega ranga. Hann bendir meðal annars á að gögn málsins staðfesti ógjaldfærni félagsins. Sönnunarbyrði um að ógjaldfærni hafi einungis verið tímabundin hvíli á þeim sem riftunarkrafa beinist að. Þá hafi gagnaðili haft beina vitneskju um yfirvofandi gjaldþrot félagsins. Loks telur leyfisbeiðandi úrslit málsins varða sérstaklega mikilvæga hagsmuni sína enda allar líkur á að samþykktar forgangskröfur muni greiðast að fullu verði fallist á kröfur leyfisbeiðanda í fyrirliggjandi máli og öðrum sem samhliða er sótt um leyfi til áfrýjunar fyrir.

6. Að virtum gögnum málsins verður litið svo á að dómur í því kunni að hafa verulegt almennt gildi um þau atriði sem leyfisbeiðandi byggir á þannig að fullnægt sé skilyrðum 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991. Beiðni um áfrýjunarleyfi er því samþykkt.