Ákvörðun Hæstaréttar

1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Sigurður Tómas Magnússon, Ólafur Börkur Þorvaldsson og Skúli Magnússon.

2. Með beiðni 21. apríl 2026 leita B ehf. leyfis Hæstaréttar, á grundvelli 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, til að áfrýja dómi Landsréttar 26. mars sama ár í máli nr. 122/2025: A gegn B ehf. Gagnaðili leggst gegn beiðninni.

3. Mál þetta varðar kröfu gagnaðila á hendur leyfisbeiðanda um greiðslu skaðabóta vegna uppsagnar hennar. Í því sambandi er ágreiningur um hvort uppsögnin hafi verið ólögmæt samkvæmt 1. mgr. 50. gr. laga nr. 144/2020 um fæðingar- og foreldraorlof og hvort gagnaðili hafi verið búin að tilkynna vinnuveitanda um að hún væri barnshafandi áður en henni var sagt upp störfum. Einnig er deilt um hvort leyfisbeiðandi hafi fært fram raunverulegar og málefnalegar ástæður fyrir uppsögninni.

4. Með héraðsdómi var leyfisbeiðandi sýknaður af kröfum gagnaðila. Í dóminum kom meðal annars fram að áskilnaði 1. mgr. 50. gr. laga nr. 144/2020 um gildar ástæður og skriflegan rökstuðning hefði verið fullnægt. Umtalsverður samdráttur í starfsemi og tekjum leyfisbeiðanda hefði verið fyrirsjáanlegur og síðar raungerst. Þá hefði gagnaðili fengið rökstuðning í uppsagnarbréfi. Landsréttur komst að öndverðri niðurstöðu og dæmdi leyfisbeiðanda til greiðslu 2.000.000 króna skaðabóta vegna ólögmætrar uppsagnar. Taldi rétturinn leyfisbeiðanda hvorki hafa sýnt fram á að hlutlæg og málefnaleg sjónarmið hefðu legið til grundvallar ákvörðun um uppsögn né að ákvörðun um að segja henni frekar en öðrum starfsmönnum upp störfum hefði byggst á öðrum ástæðum en þeim að gagnaðili væri barnshafandi.

5. Leyfisbeiðandi byggir á því að öll skilyrði 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991 séu uppfyllt. Vísar hann einkum til þess að úrslit málsins hafi verulegt almennt gildi. Þá telur hann ástæðu til að ætla að dómur Landsréttar sé bersýnilega rangur að efni og í ósamræmi við fordæmi Hæstaréttar. Dómur Hæstaréttar kæmi til með að skýra hvaða svigrúm atvinnurekendur á almennum vinnumarkaði hafi við töku ákvarðana um hverjum skuli sagt upp vegna hagræðingar við þær aðstæður sem uppi hafi verið.

6. Að virtum gögnum málsins verður hvorki litið svo á að úrslit þess hafi verulegt almennt gildi né að það varði sérstaklega mikilvæga hagsmuni leyfisbeiðanda í skilningi 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991. Þá verður ekki séð að dómur Landsréttar sé bersýnilega rangur að formi eða efni, sbr. 4. málslið sömu málsgreinar. Beiðni um áfrýjunarleyfi er því hafnað.