Ákvörðun Hæstaréttar

1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Benedikt Bogason, Ólafur Börkur Þorvaldsson og Sigurður Tómas Magnússon.

2. Með beiðni 26. mars 2026 leitar Magnús Ingi Einarsson leyfis Hæstaréttar, á grundvelli 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, til að áfrýja dómi Landsréttar 26. febrúar sama ár í máli nr. 43/2025: Magnús Ingi Einarsson gegn íslenska ríkinu. Gagnaðili leggst ekki gegn beiðninni en leggur í mat Hæstaréttar hvort fyrir hendi séu lagaskilyrði til að veita áfrýjunarleyfi.

3. Ágreiningur málsins lýtur að skattlagningu söluhagnaðar hlutabréfa sem gefin voru út á grundvelli áskriftarréttinda sem Kvika banki hf. veitti einkahlutafélögum í beinni eða óbeinni eigu nokkurra lykilstjórnenda bankans og dótturfélags hans, annars vegar á árinu 2014 og hins vegar á árinu 2016. Nánar tiltekið hvort hagnaður af sölu bréfanna skuli skattlagður sem launatekjur í samræmi við 1. tölulið A-liðar 7. og 9. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt eða fjármagnstekjur. Jafnframt er deilt um hvort starfsmenn ríkisskattstjóra hafi verið vanhæfir til að koma að endurálagningu skatta á leyfisbeiðanda.

4. Leyfisbeiðandi krafðist þess að felldur yrði úr gildi úrskurður yfirskattanefndar en með honum var kröfu hans um ógildingu úrskurðar ríkisskattstjóra um endurákvörðun opinberra gjalda hans gjaldárið 2018 hafnað. Þá krafðist hann einnig tilgreindrar fjárhæðar úr hendi gagnaðila. Með héraðsdómi var gagnaðili sýknaður af kröfum leyfisbeiðanda. Landsréttur féllst á niðurstöðu héraðsdóms um að hin umdeildu áskriftarréttindi hefðu haft mun ríkari einkenni starfstengds og afkastahvetjandi kaupauka en hefðbundinna viðskipta með hlutabréf á markaði. Dómurinn taldi að líta yrði svo á að útgáfa réttindanna hefði verið liður í því að umbuna lykilstjórnendum með árangurstengdum kaupauka, sem þeir gátu hagnast á ef vel gengi í rekstri bankans. Umbunin hefði staðið í svo nánum tengslum við starf leyfisbeiðanda að líta yrði á hana sem endurgjald fyrir vinnu hans í skilningi 1. töluliðar A-liðar 7. gr. laga nr. 90/2003, sbr. 9. gr. laganna. Þá hafnaði Landsréttur því að starfsmenn ríkisskattstjóra hefðu verið vanhæfir til meðferðar málsins og töku ákvörðunar í því. Var héraðsdómur staðfestur.

5. Leyfisbeiðandi byggir á því að úrslit málsins hafi verulegt almennt gildi. Kjarni málsins snúi að hornsteini í íslenskum skattarétti, það er hvernig launatekjur eru afmarkaðar gagnvart fjármagnstekjum. Ástæða sé til að Hæstiréttur taki málið til skoðunar og kveði á um framangreint með fordæmisgefandi hætti. Málið hafi auk þess sérstaka þýðingu fyrir skattlagningu fjármálagerninga sem varða réttarsamband milli vinnuveitanda og starfsmanns sem og túlkun launatekjuhugtaksins og aðferðir við skýringar á íþyngjandi skattaákvæðum.

6. Að virtum gögnum málsins verður ekki litið svo á að úrslit þess hafi verulegt almennt gildi í skilningi 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991. Þá verður ekki séð að dómur Landsréttar sé bersýnilega rangur, sbr. 4. málsliður sömu málsgreinar. Beiðni um áfrýjunarleyfi er því hafnað.