Ákvörðun Hæstaréttar

1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Sigurður Tómas Magnússon, Ólafur Börkur Þorvaldsson og Skúli Magnússon.

2. Með beiðni 30. apríl 2026 leitar A leyfis Hæstaréttar, á grundvelli 3. mgr. 167. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, til að kæra úrskurð Landsréttar 20. sama mánaðar í máli nr. 191/2026: A gegn ríkissaksóknara. Gagnaðili leggst ekki gegn beiðninni.

3. Mál þetta varðar kröfu leyfisbeiðanda um að felld verði úr gildi synjun gagnaðila á afhendingu nánar tilgreindra muna sem höfðu verið gerðir upptækir með dómi Hæstaréttar [...] 2010 í máli nr. [...]. Með úrskurði héraðsdóms var málinu vísað frá dómi án kröfu, meðal annars vegna vanreifunar á aðild til varnar og skorts á lögvörðum hagsmunum. Í úrskurði Landsréttar kom meðal annars fram að munir sem gerðir hefðu verið uppteknir væru eign ríkissjóðs nema annað væri sérstaklega tekið fram í lögum, sbr. 69. gr. g almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Hefðu munirnir því verið í eigu ríkissjóðs frá 2010 og með öllu vanreifað í héraðsstefnu hvernig og með hvaða hætti gagnaðili gæti verið í fyrirsvari fyrir ríkissjóð í tengslum við kröfu um afhendingu þeirra eða afhent þá. Í því ljósi yrði ekki séð að sóknaraðili gæti fengið verðmætin afhent þótt kröfur hans yrðu teknar til greina. Ekki yrði því með dómi leyst úr þeim réttindum sem málsókninni væri ætlað að tryggja. Sóknaraðili hefði ekki lögvarða hagsmuni af slíkri úrlausn, sbr. 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Var úrskurður héraðsdóms um frávísun málsins því staðfestur.

4. Leyfisbeiðandi byggir á því að málið varði mikilsverða almannahagsmuni. Málið varði mikilsverð stjórnarskrárvarin réttindi hans og því mikilvægt að Hæstiréttur taki afstöðu til sakarefnisins. Þá sé úrskurður Landsréttar bersýnilega rangur að formi og efni. Þannig hafi Landsréttur með niðurstöðu sinni um að hverjum málsókn skuli beint í reynd dæmt efnislega um eignarrétt munanna.

5. Að virtum gögnum málsins verður ekki talið að úrlausn um kæruefnið varði mikilsverða almannahagsmuni, geti haft fordæmisgildi eða grundvallarþýðingu fyrir meðferð málsins þannig að fullnægt sé skilyrðum 2. málsliðar 3. mgr. 167. gr. laga nr. 91/1991. Þá eru ekki efni til að beita heimild 3. málsliðar sömu málsgreinar á grundvelli þess að úrskurður Landsréttar sé bersýnilega rangur að formi eða efni. Beiðni um kæruleyfi er því hafnað.