Hæstiréttur Íslands
Mál nr. 2026-86
Þriðjudagurinn 30. júní 2026
A (Oddgeir Einarsson lögmaður)
gegn
B (Þórður Már Jónsson lögmaður)
Lykilorð
Áfrýjunarleyfi. Börn. Lögheimili. Umgengni. Hafnað
Ákvörðun Hæstaréttar
1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Benedikt Bogason, Ása Ólafsdóttir og Skúli Magnússon.
2. Með beiðni leitar A leyfis Hæstaréttar, á grundvelli 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, til að áfrýja dómi Landsréttar 7. maí sama ár í máli nr. 827/2025: A gegn B. Gagnaðili leggst gegn beiðninni.
3. Í málinu deila aðilar um hvernig haga skuli lögheimili tveggja sona þeirra og inntaki umgengni. Með héraðsdómi var komist að þeirri niðurstöðu að lögheimili þeirra skyldi vera hjá gagnaðila. Þá var mælt fyrir um að regluleg umgengni leyfisbeiðanda við drengina skyldi vera aðra hverja viku frá mánudegi til mánudags auk þess sem kveðið var á um umgengni í sumarleyfi og um jól, áramót og páska.
4. Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um að lögheimili drengjanna skyldi vera hjá gagnaðila sem býr á landsbyggðinni. Var sú niðurstaða einkum reist á því að þeir hefðu búið þar síðastliðin ár og gengið í skóla en leyfisbeiðandi hafði eftir að héraðsdómur gekk flutt á höfuðborgarsvæðið. Við ákvörðun um umgengni var litið til búferlaflutnings leyfisbeiðanda og það ekki talið þjóna hagsmunum drengjanna að dvelja viku og viku í senn hjá hvorum aðila. Í ljósi aðstæðna, þar með talið skólagöngu drengjanna og fjarlægðar á milli heimilanna, þótti í bestu samræmi við hagsmuni þeirra að reglubundin umgengni við leyfisbeiðanda miðaðist við langa helgi á fjögurra vikna fresti. Loks var kveðið á um nánar tilgreinda tilhögun umgengni í sumarleyfum drengjanna, haust- og vetrarleyfum sem og um jól, páska og áramót.
5. Leyfisbeiðandi byggir á því að úrslit málsins hafi verulegt almennt gildi, einkum um vægi staðfestra upplýsinga um ofbeldisfulla hegðun ættingja. Þá kunni túlkun Hæstaréttar á stjórnarskránni og mannréttindasáttmála Evrópu að hafa fordæmisgildi. Leyfisbeiðandi telur dóm Landsréttar einnig bersýnilega rangan að formi og efni. Í þeim efnum vísar hann til þess að ekki hafi verið leyst úr málsástæðu hans um að gagnaðili setji hagsmuni sína framar hagsmunum drengjanna og því beri að ómerkja dóminn. Þá sé rökstuðningur Landsréttar ófullnægjandi en einnig hafi skort á að Landsréttur vægi og mæti kosti þess að lögheimili drengjanna yrði hjá leyfisbeiðanda. Loks varði úrslit málsins sérstaklega mikilvæga hagsmuni leyfisbeiðanda sem og drengjanna.
6. Að virtum gögnum málsins verður hvorki litið svo á að úrslit þess hafi verulegt almennt gildi né að það varði sérstaklega mikilvæga hagsmuni leyfisbeiðanda í skilningi 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991. Þá verður ekki séð að dómur Landsréttar sé bersýnilega rangur að formi eða efni, sbr. 4. málslið sömu málsgreinar. Beiðni um áfrýjunarleyfi er því hafnað.