Hæstiréttur Íslands
Mál nr. 2024-120
Miðvikudagurinn 30. október 2024
Hilmar Ágúst Hilmarsson (Ólafur Eiríksson lögmaður)
gegn
Þrotabúi ACE Handling ehf. (Sveinn Andri Sveinsson lögmaður)
Lykilorð
Aðfarargerð. Birting. Hafnað. Kæruleyfi. Kærumál
Ákvörðun Hæstaréttar
1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Sigurður Tómas Magnússon, Ólafur Börkur Þorvaldsson og Skúli Magnússon.
2. Með beiðni 13. september 2024 leitar Hilmar Ágúst Hilmarsson leyfis Hæstaréttar, á grundvelli 2. mgr. 167. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 4. mgr. 95. gr. laga nr. 90/1989 um aðför, til að kæra úrskurð Landsréttar 30. ágúst sama ár í máli nr. 591/2024: Himar Ágúst Hilmarsson gegn Þrotabúi ACE Handling ehf. Gagnaðili leggst gegn beiðninni.
3. Ágreiningur málsins lýtur að kröfu leyfisbeiðanda um að þrjár aðfarargerðir sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu sem fram fóru í október 2023 verði felldar úr gildi. Krafan byggist á því að boðun til fyrirtöku aðfarargerðanna hafi ekki farið fram með þeim hætti sem áskilið sé í 2. mgr. 21. gr. laga nr. 90/1989 og að skilyrði 2. mgr. 16. gr. sömu laga hafi ekki verið uppfyllt.
4. Í úrskurði héraðsdóms, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna, var lagt til grundvallar að boðun til aðfarargerðar með rekjanlegu bréfi Póstsins uppfyllti skilyrði 2. mgr. 21. gr. laga nr. 90/1989. Þá féllst dómurinn á að þótt leyfisbeiðandi ætti lögheimili erlendis hefði mátt beina aðfararbeiðnum til embættis sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu þar sem rökstudd ástæða hefði verið til að ætla að hann hittist fyrir í umdæminu, sbr. 1. tölulið 1. mgr. 16. gr. laga nr. 90/1989. Gagnaðili lagði fram yfirlit um félagaþátttöku leyfisbeiðanda þar sem fram kom að hann væri stjórnarmaður, framkvæmdastjóri og prókúruhafi í fjórum einkahlutafélögum með heimilisfang á Reykjavíkurflugvelli. Því var staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um að hafna kröfum leyfisbeiðanda.
5. Leyfisbeiðandi byggir í fyrsta lagi á því að niðurstaða Landsréttar um að tilkynning um aðför hafi verið samræmi við áskilnað 2. mgr. 21. gr. laga nr. 90/1989 sé bersýnilega röng. Þá kunni úrslit málsins að hafa fordæmisgildi og varði auk þess mikilsverða hagsmuni hans. Hann er ósammála niðurstöðu dómsins um að „rekjanlegt bréf til útlanda“ verði lagt að jöfnu við ábyrgðarbréf í skilningi 2. mgr. 21. gr. laga nr. 90/1989. Hann vísar til þess að lögin séu skýr og bjóði upp á lögákveðinn birtingarmáta. Komi til þess að pósturinn ákveði að bjóða ekki lengur upp á birtingarmáta sem lög ákveði beri sýslumanni að nýta annan birtingarmáta sem lögin heimili en ekki velja birtingarmáta sem ekki samræmist lögunum. Í öðru lagi telur leyfisbeiðandi að ekki hafi verið uppfyllt skilyrði 16. gr. laga nr. 90/1989 til að taka gerðina fyrir á Íslandi. Í því sambandi bendir hann á að í 1. til 5. tölulið 1. mgr. 16. gr. laga nr. 90/1989 sé að finna undantekningarreglur sem beri að túlka þröngt. Íslensk lög geri það ekki að skilyrði að framkvæmdastjórar, stjórnarmenn og prókúruhafar í íslenskum einkahlutafélögum séu búsettir á Íslandi og það hafi með engum hætti verið útskýrt í aðfarabeiðni hvernig „rökstudd ástæða“ væri til að ætla að leyfisbeiðandi myndi hittast þar fyrir á þeim tíma sem gerðin hafi farið fram.
6. Að virtum gögnum málsins verður ekki talið að úrlausn um kæruefnið varði mikilsverða almannahagsmuni eða geti haft fordæmisgildi þannig að fullnægt sé skilyrðum 2. málsliðar 2. mgr. 167. gr. laga nr. 91/1991. Þá eru ekki efni til að beita heimild 3. málsliðar sömu málsgreinar á grundvelli þess að úrskurður Landsréttar sé bersýnilega rangur að formi eða efni. Beiðni um kæruleyfi er því hafnað.