Hæstiréttur Íslands
Mál nr. 2026-73
Fimmtudagurinn 28. maí 2026
Ákæruvaldið (Dagmar Ösp Vésteinsdóttir saksóknari)
gegn
X (Unnar Steinn Bjarndal lögmaður)
Lykilorð
Áfrýjunarleyfi. Líkamsárás. Miskabætur. Hafnað
Ákvörðun Hæstaréttar
1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Sigurður Tómas Magnússon, Ólafur Börkur Þorvaldsson og Skúli Magnússon.
2. Með beiðni 22. apríl 2026 leitar X leyfis Hæstaréttar, á grundvelli 1. mgr., sbr. 4. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, til að áfrýja dómi Landsréttar 19. mars sama ár í máli nr. 451/2025: Ákæruvaldið gegn X. Leyfisbeiðanda var birtur dómurinn 27. mars 2026. Ákæruvaldið leggst gegn beiðninni.
3. Leyfisbeiðandi var ákærð fyrir stórfellda líkamsárás með því að hafa á þáverandi heimili sínu veist að brotaþola með nánar tilgreindum hætti og valdið henni alvarlegu líkamstjóni. Með héraðsdómi var leyfisbeiðandi sakfelld fyrir þá háttsemi sem henni var gefin að sök samkvæmt ákæru og brot hennar heimfært til 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var refsing ákveðin fangelsi í 18 mánuði en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í þrjú ár. Þá var leyfisbeiðanda gert að greiða brotaþola 4.000.000 króna í miskabætur. Með vísan til forsendna héraðsdóms og með hliðsjón af viðbótargögnum sem lögð voru fram eftir áfrýjun málsins staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu leyfisbeiðanda og taldi brotið réttilega heimfært til refsiákvæðis. Þá voru ákvæði héraðsdóms um ákvörðun refsingar, skilorðsbindingu og miskabætur til handa brotaþola staðfest.
4. Leyfisbeiðandi byggir á því að niðurstaða málsins hafi verulega almenna þýðingu og mikilvægt sé að fá úrlausn Hæstaréttar um hana. Það sé óvenjulegt og sambærilegt mál hafi ekki áður komið til kasta dómstóla. Hafi atvik enda gerst á þáverandi heimili hennar þar sem hún hafi verið vistuð á vegum félagsmálayfirvalda og brotaþoli verið umsjónaraðili hennar. Niðurstaða málsins varði mannréttindi minnihlutahóps og þær kröfur sem gera verði til rannsóknar brota þeirra sem standi höllum fæti í samfélaginu. Þá byggir leyfisbeiðandi á því að dómur Landsréttar sé rangur að formi og efni. Litið hafi verið fram hjá upplýsingum og gögnum sem hefðu átt að leiða til sýknu og lítið sem ekkert vikið að málsvörnum um sönnun og refsileysisástæður. Nauðsynlegt sé því að dómur Landsréttar fái endurskoðun Hæstaréttar. Loks hafi málið mikla þýðingu fyrir leyfisbeiðanda.
5. Að virtum gögnum málsins verður ekki séð að það lúti að atriðum sem hafi verulega almenna þýðingu eða mjög mikilvægt sé af öðrum ástæðum að fá úrlausn Hæstaréttar um þannig að fullnægt sé skilyrðum 2. málsliðar 4. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008. Þá eru ekki efni til að beita heimild 3. málsliðar 4. mgr. sömu lagagreinar. Niðurstaða Landsréttar um sakfellingu byggir jafnframt fyrst og fremst á mati á sönnunargildi munnlegs framburðar en það mat verður ekki endurskoðað fyrir Hæstarétti, sbr. 5. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008. Beiðninni er því hafnað.