Ákvörðun Hæstaréttar

1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Sigurður Tómas Magnússon, Ása Ólafsdóttir og Ólafur Börkur Þorvaldsson.

2. Með beiðni 26. mars 2026 leitar B leyfis Hæstaréttar, á grundvelli 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, til að áfrýja dómi Landsréttar 26. febrúar sama ár í máli nr. 1/2025: A gegn B. Gagnaðili hefur ekki látið málið til sín taka.

3. Mál þetta lýtur að ágreiningi aðila, sem voru í óvígðri sambúð, um hvort fara skuli eftir þinglýstum eignarheimildum við uppgjör í tengslum við sambúðarslit þeirra vegna sölu á nánar tilgreindri fasteign sem þau voru bæði skráð eigendur að í ákveðnum hlutföllum. Leyfisbeiðandi krafðist þess aðallega að viðurkenndur yrði óskiptur eignarréttur hans að söluandvirði fasteignarinnar en til vara að gagnaðili myndi greiða honum 20.000.000 króna með nánar tilgreindum vöxtum. Að því frágengnu krafðist hann greiðslu 11.300.000 króna með nánar tilgreindum vöxtum.

4. Með héraðsdómi var komist að þeirri niðurstöðu að ekki hefði myndast með aðilum fjárhagsleg samstaða og skráð eignarhlutföll fasteignarinnar endurspegluðu ekki raunveruleg eignarhlutföll. Aðalkröfu leyfisbeiðanda var hafnað, meðal annars með vísan til þess að lán vegna fasteignakaupa aðila hefðu verið tekin í nafni þeirra beggja. Hins vegar var fallist á varakröfu hans. Landsréttur sýknaði á hinn bóginn gagnaðila af öllum kröfum leyfisbeiðanda og taldi hann ekki hafa sýnt fram á að framlag hans til eignamyndunar í fasteigninni hefði verið svo miklu meira en gagnaðila að líta bæri svo á að skráning eignarhlutfalla geymdi ekki réttar upplýsingar. Var í þeim efnum bæði litið til þess að mjög skorti á framlagningu gagna og samkomulags aðila um hvernig skiptingu eignarhlutfalla skyldi hagað.

5. Leyfisbeiðandi byggir á því að úrslit málsins hafi verulegt almennt gildi, einkum þegar aðilar í sambúð eru skráðir sameiginlegir eigendur fasteignar á þeim forsendum að þeir muni koma til með að eyða ævinni saman en aðeins annar aðila leggur til fjármuni til eignamyndunar. Auk þess hafi úrslit málsins verulegt almennt gildi um sönnunarkröfur varðandi opinbera skráningu og þinglýstar eignarheimildir. Þá sé til þess að líta að héraðsdómur og Landsréttur hafi komist að öndverðri niðurstöðu. Málið varði jafnframt sérstaklega mikilvæga hagsmuni leyfisbeiðanda. Loks er á því byggt að dómur Landsréttar sé rangur að efni, meðal annars vegna þess að vikið hafi verið frá dómafordæmum Hæstaréttar í sambærilegum málum, svo sem dómum réttarins 13. desember 2001 í máli nr. 211/2001, 6. maí 2010 í máli nr. 747/2009 og 16. janúar 2018 í máli nr. 791/2017.

6. Að virtum gögnum málsins verður hvorki talið að úrslit þess hafi verulegt almennt gildi né að það varði sérstaklega mikilvæga hagsmuni leyfisbeiðanda í skilningi 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991. Þá verður ekki talið að dómur Landsréttar sé bersýnilega rangur, sbr. 4. málslið sömu málsgreinar. Beiðni um áfrýjunarleyfi er því hafnað.