Ákvörðun Hæstaréttar

1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Benedikt Bogason, Björg Thorarensen og Karl Axelsson.

2. Með beiðni 1. júlí 2026 leitar Livio AB leyfis Hæstaréttar, á grundvelli 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, til að áfrýja dómi Landsréttar 4. júní sama ár í máli nr. 455/2025: Livio AB gegn Ingunni Jónsdóttur. Gagnaðili leggst gegn beiðninni.

3. Ágreiningur aðila lýtur að uppgjöri eftirstöðva kaupverðs vegna kaupa leyfisbeiðanda á eignarhlutum gagnaðila í nánar tilgreindu félagi. Aðilar deila einkum um hvort gagnaðili hafi brotið gegn umsömdum trúnaðarskyldum um samkeppnisbann sem firri hana rétti til greiðslu eftirstöðva kaupverðsins.

4. Héraðsdómur féllst á kröfu gagnaðila um að leyfisbeiðanda yrði gert að greiða henni eftirstöðvar kaupverðsins. Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms. Meðal þess sem rétturinn vísaði til var að samningsákvæði um samkeppnisbann hefðu í dómaframkvæmd gjarnan verið túlkuð þröngt og að sá sem héldi fram broti gegn slíku ákvæði bæri almennt sönnunarbyrði fyrir þeirri staðhæfingu sinni. Hið umdeilda samkeppnisákvæði hefði falið í sér að gagnaðila var óheimilt í þrjú ár að stunda eða taka þátt í nánar tilgreindri starfsemi. Engin gögn lægju fyrir sem styddu að gagnaðili hefði tekið þátt í slíkri starfsemi á því tímabili. Þá hefði stofnun eiginmanns hennar á tveimur einkahlutafélögum á tímabilinu ekki falið í sér brot gegn fyrrgreindu ákvæði. Loks yrði ekki séð að eiginmaður gagnaðila eða félögin hefðu hafið starfsemi í skilningi ákvæðisins á umræddu þriggja ára tímabili.

5. Leyfisbeiðandi byggir á því að úrslit málsins hafi verulegt almennt gildi, einkum um meginreglur samningaréttar og túlkun ákvæða um trúnað. Einnig um ýmis ákvæði laga nr. 91/1991, svo sem 3. mgr. 10. gr. og 2. mgr. 50. gr. laganna. Úrslit málsins varði einnig sérstaklega mikilvæga hagsmuni leyfisbeiðanda. Þá byggir hann á því að annmarkar séu á dómum héraðsdóms og Landsréttar og vísar í þeim efnum til þess að hann hafi bent á annmarka á kröfugerð gagnaðila sem ekki hafi verið fjallað um. Loks telur leyfisbeiðandi dóm Landsréttar bersýnilega rangan, meðal annars varðandi túlkun á hinum umdeildu samkeppnisákvæðum. Leyfisbeiðandi telur því rétt að Hæstiréttur taki túlkun Landsréttar á samningi aðila til endurskoðunar. Slíkt geti jafnframt haft almenna þýðingu þar sem ekki hafi oft reynt á túlkun sambærilegra samningsákvæða í lausafjárkaupum heldur lúti dómafordæmi fremur að samkeppnisákvæðum í starfslokasamningum þar sem önnur sjónarmið eigi við.

6. Að virtum gögnum málsins verður hvorki litið svo á að úrslit þess hafi verulegt almennt gildi né að það varði sérstaklega mikilvæga hagsmuni leyfisbeiðanda í skilningi 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991. Þá hefur hvorki verið sýnt fram á að málsmeðferð fyrir héraðsdómi eða Landsrétti hafi verið stórlega ábótavant né að dómur Landsréttar sé bersýnilega rangur að formi eða efni, sbr. 4. málslið sömu málsgreinar. Beiðni um áfrýjunarleyfi er því hafnað.