Ákvörðun Hæstaréttar

1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Sigurður Tómas Magnússon, Karl Axelsson og Skúli Magnússon.

2. Með beiðni 8. apríl 2026 leitar Jóhannes Helgi Einarsson Bachmann leyfis Hæstaréttar, á grundvelli 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, til að áfrýja dómi Landsréttar 12. mars sama ár í máli nr. 541/2024: Jóhannes Helgi Einarsson Bachmann gegn Kviku eignastýringu hf. Gagnaðili leggst gegn beiðninni en verði fallist á hana krefst hann þess að leyfisbeiðanda verði „gert að leggja fram málskostnaðartryggingu vegna reksturs málsins fyrir Hæstarétti að fjárhæð kr. 3.000.000“.

3. Ágreiningur aðila lýtur að kröfu gagnaðila um greiðslu úr hendi leyfisbeiðanda vegna heimildarlausra afnota leyfisbeiðanda, sem og félaga sem hann var í fyrirsvari fyrir, á geymsluhúsnæði að Álfheimum 74 í Reykjavík. Í undirbúningsþinghaldi í héraði 11. febrúar 2026 tók gagnaðili við aðild málsins af Veðskuldabréfasjóðnum Virðingu til samræmis við dóm Hæstaréttar 28. janúar sama ár í máli nr. 70/2025.

4. Með héraðsdómi var leyfisbeiðanda gert að greiða gagnaðila, þá Veðskuldabréfasjóðnum Virðingu, 32.480.267 krónur og óskipt með Glæsigeymslum ehf. 33.131.733 krónur, en það félag áfrýjaði ekki málinu fyrir sitt leyti. Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms með vísan til forsendna en að viðbættum frekari röksemdum. Landsréttur taldi að ekki yrði ráðið að með leyfisbeiðanda og veðskuldabréfasjóðnum hefði komist á samningur um kaup leyfisbeiðanda eða félaga á hans vegum á húsnæðinu. Hefði leyfisbeiðandi verið margsaga um eignarhald og rekstur félaga sinna í geymsluhúsnæðinu og ekki orðið við áskorun um að leggja fram gögn til að upplýsa um rekstur og starfsemi félaga í því. Með vísan til meginreglu 1. mgr. 68. gr. laga nr. 91/1991 var aðgerðarleysi leyfisbeiðanda að þessu leyti skýrt á þann hátt sem væri gagnaðila hagfelldastur. Loks leit Landsréttur svo á að leyfisbeiðandi hefði notið persónulegs ávinnings af starfseminni sem eigandi og stjórnandi félaganna.

5. Leyfisbeiðandi byggir á því að dómur í málinu hafi ríkt fordæmisgildi um ábyrgð hluthafa og fyrirsvarsmanns einkahlutafélags á skuldbindingum þess, einkum þegar greiðsluskylda hluthafa og fyrirsvarsmanns byggi ekki á sök heldur almennum reglum kröfu- og eignarréttar. Einnig vísar hann til þess að úrlausn málsins kunni að hafa fordæmisgildi um grunnskilyrði lögjöfnunar og hvort mögulegt sé að beita 45. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup án þess að samningssambandi sé að dreifa á milli kröfuhafa og skuldara. Málið kunni sömuleiðis að hafa fordæmisgildi um formskilyrði loforða sem og heimildir dómstóla til að ákvarða bætur að álitum. Leyfisbeiðandi byggir jafnframt á því að úrslit málsins varði verulega og mikilsverða hagsmuni hans enda hafi það orðið til þess að bú hans hafi verið tekið til gjaldþrotaskipa. Þá byggir hann á því að dómur Landsréttar sé bersýnilega rangur að formi til en meðal annars hafi skort verulega á að rétturinn tæki rökstudda afstöðu til allra málsástæða hans, sbr. f-lið 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991. Í því sambandi áréttar leyfisbeiðandi að ekkert sé vikið að kjarna sakarefnisins í dómi Landsréttar sem sé ábyrgð hans sem fyrirsvarsmanns og hluthafa viðkomandi einkahlutafélags. Loks byggir hann á því að sú niðurstaða Landsréttar að gera hann persónulega ábyrgan fyrir greiðslum gagnvart gagnaðila vegna afnota félaganna Glæsigeymsla ehf. og Heimilisbrautar ehf. á húsnæði í eigu gagnaðila sé bersýnilega röng.

6. Að virtum gögnum málsins verður hvorki litið svo á að úrslit þess hafi verulegt almennt gildi né að það varði sérstaklega mikilvæga hagsmuni leyfisbeiðanda í skilningi 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991. Þá verður ekki séð að dómur Landsréttar sé bersýnilega rangur að formi eða efni, sbr. 4. málslið sömu málsgreinar. Beiðni um áfrýjunarleyfi er því hafnað.