Hæstiréttur Íslands
Mál nr. 2018-150
Þriðjudagurinn 21. ágúst 2018
Ólafía Ólafsdóttir (Guðni Á. Haraldsson lögmaður)
gegn
sýslumanninum á Suðurnesjum (Ólafur Helgi Árnason lögmaður)
Lykilorð
Álag. Fjárnám. Kæruleyfi. Refsiábyrgð. Stjórnarskrá. Tekjuskattur
Ákvörðun Hæstaréttar.
Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Þorgeir Örlygsson, Markús Sigurbjörnsson og Viðar Már Matthíasson.
Með beiðni 5. júlí 2018 leitar Ólafía Ólafsdóttir eftir leyfi Hæstaréttar til að kæra úrskurð Landsréttar 22. júní sama ár í málinu nr. 424/2018: Sýslumaðurinn á Suðurnesjum gegn Ólafíu Ólafsdóttur, á grundvelli 4. mgr. 95. gr. laga nr. 90/1989 um aðför, sbr. 2. mgr. 167. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Sýslumaðurinn á Suðurnesjum leggst gegn beiðninni.
Mál þetta lýtur að gildi fjárnáms sem sýslumaðurinn á Suðurnesjum gerði í fasteign leyfisbeiðanda 30. ágúst 2017 til fullnustu kröfu um vangreidd opinber gjöld fyrrum sambúðarmanns hennar vegna tekjuáranna 2006 og 2007. Munu leyfisbeiðandi og sambúðarmaður hennar hafa verið samsköttuð fram til ársins 2012 er þau slitu samvistum. Með úrskurði 7. maí 2018 felldi Héraðsdómur Reykjaness fjárnámið úr gildi. Landsréttur komst að gagnstæðri niðurstöðu og staðfesti fjárnámið.
Ágreiningur aðila lýtur einkum að ábyrgð sambúðarfólks á vangreiddum opinberum gjöldum maka sem þeir eru samskattaðir með, þar með töldum gjöldum sem eiga rætur að rekja til álags á tekjustofna samkvæmt 108. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt. Telur leyfisbeiðandi það ekki standast að sér sé gert að bera ábyrgð á þeim refsiviðurlögum sem felist í beitingu álags á vantalda skattstofna sambúðarmaka síns og vísar í þeim efnum til ákvæðis 69. gr. stjórnarskrárinnar. Þá hafi hvorki andmælaréttar leyfisbeiðanda né fyrrum sambúðarmaka hennar verið gætt við meðferð málsins, en um sé að ræða talsverða fjárhæð og réttindi sem varði hana miklu.
Úrlausn um það álitaefni hvort maki geti borið ábyrgð á greiðslu opinberra gjalda sem eiga á framangreindan hátt rætur að rekja til álags á vantalda gjaldstofna verður að teljast hafa fordæmisgildi. Á þeim grunni er umsókn leyfisbeiðanda um kæruleyfi því tekin til greina.