Hæstiréttur Íslands
Mál nr. 2026-51
Þriðjudagurinn 28. apríl 2026
S8 ehf. (Reimar Pétursson lögmaður)
gegn
íslenska ríkinu (Soffía Jónsdóttir lögmaður)
Lykilorð
Kæruleyfi. Dómkvaðning matsmanna. Hafnað
Ákvörðun Hæstaréttar
1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Sigurður Tómas Magnússon, Ólafur Börkur Þorvaldsson og Skúli Magnússon.
2. Með beiðni 31. mars 2026 leitar S8 ehf. leyfis Hæstaréttar, á grundvelli 3. mgr. 167. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, til að kæra úrskurð Landsréttar 20. mars 2026 í máli nr. 173/2026: S8 ehf. gegn íslenska ríkinu. Gagnaðili leggst ekki gegn beiðninni.
3. Ágreiningur aðila lýtur að beiðni leyfisbeiðenda fyrir héraðsdómi um dómkvaðningu matsmanna vegna reksturs máls nr. 360/2025 fyrir Landsrétti.
4. Fyrir liggur að við þingfestingu landsréttarmálsins lagði leyfisbeiðandi fram beiðni um dómkvaðningu matsmanna sem var hafnað með ákvörðun dómsformanns 5. september 2025. Leyfisbeiðandi krafðist þess þá að þrír dómarar tækju nýja ákvörðun og kveðinn yrði upp úrskurður ef beiðninni yrði hafnað. Þeirri beiðni leyfisbeiðanda var hafnað með ákvörðun dómsformanns 20. nóvember sama ár. Með beiðni til héraðsdóms 1. desember sama ár fór leyfisbeiðandi þess á leit að dómkvaddir yrðu matsmenn til að leggja mat á sömu atriði og greinir í þeirri matsbeiðni sem hafði verið lögð fram við þingfestingu fyrrgreinds máls.
5. Með úrskurði héraðsdóms var beiðninni vísað frá dómi á þeim grundvelli að Landsréttur hefði þegar tekið afstöðu til matsbeiðninnar og leyfisbeiðandi ekki sýnt fram á sérstaka þörf fyrir dómkvaðningu matsmanna fyrir héraðsdómi. Skilyrði væru því ekki fyrir hendi til að verða við beiðni leyfisbeiðanda um dómkvaðningu matsmanna. Leyfisbeiðandi kærði úrskurðinn til Landsréttar. Með úrskurði Landsréttar var beiðni leyfisbeiðanda um dómkvaðningu matsmanna hafnað. Fram kom í úrskurðinum að Landsréttur hefði þegar tekið afstöðu til beiðni sóknaraðila með ákvörðun dómsformanns. Vegna þessa og að teknu tilliti til meginreglunnar um milliliðalausa sönnunarfærslu gæti héraðsdómur ekki orðið við beiðni leyfisbeiðanda um dómkvaðningu matsmanna.
6. Leyfisbeiðandi byggir á því að mikilvægt sé að fá úrlausn Hæstaréttar um ágreiningsefnið. Ágreiningurinn lúti að rétti aðila til að láta dómkveða matsmenn í máli sem hefur verið áfrýjað til Landsréttar og úrræðum aðila sem þurfi að þola synjun á slíkri sönnunarfærslu. Kæruefnið hafi grundvallarþýðingu fyrir meðferð málsins. Þá sé úrskurður Landsréttar bersýnilega rangur að efni og formi.
7. Fyrir liggur að beiðni leyfisbeiðanda um dómkvaðningu matsmanna var tekin fyrir 27. ágúst 2025 í undirbúningsþinghaldi samkvæmt 3. mgr. 160. gr. laga nr. 91/1991 af einum dómara Landsréttar. Beiðinni var hafnað af dómaranum með rökstuddri ákvörðun 5. september sama ár. Með ákvörðun sama dómara 20. nóvember sama ár var hafnað kröfu leyfisbeiðanda um að þrír dómarar réttarins tækju nýja ákvörðun eða kvæðu upp úrskurð um ágreiningsefnið. Með breytingu sem gerð var með lögum nr. 134/2022 á kæruheimildum til Hæstaréttar, sbr. nú 3. mgr. 167. gr. laga nr. 91/1991, er unnt að sækja um leyfi Hæstaréttar til að kæra úrskurði Landsréttar um önnur atriði en getið er um í 1. mgr. greinarinnar. Leyfisbeiðandi freistaði þess ekki að óska eftir leyfi til að kæra fyrrnefndar dómsathafnir Landsréttar til Hæstaréttar og eru þær því ekki til skoðunar.
8. Að framangreindu gættu og virtum gögnum málsins verður ekki talið að úrlausn um kæruefnið varði mikilsverða almannahagsmuni, geti haft fordæmisgildi eða grundvallarþýðingu fyrir meðferð málsins þannig að fullnægt sé skilyrðum 2. málsliðar 3. mgr. 167. gr. laga nr. 91/1991. Þá verður ekki séð að úrskurður Landsréttar sé bersýnilega rangur að formi eða efni, sbr. 3. málslið 3. mgr. 167. gr. laganna. Beiðni um kæruleyfi er því hafnað.