Land og skógur
Átak í endurheimt votlendis í bígerð
2. febrúar 2026
Alþjóðlegur dagur votlendis er í dag, 2. febrúar. Vernd og endurheimt votlendis er ein af meginaðgerðum íslenskra stjórnvalda í loftslagsmálum og í undirbúningi er átak í votlendisendurheimt á ríkisjörðum í umsjón Lands og skógar.
Tjörn með horblöðku í Jökulsárgljúfrum. Ljósmynd: Pétur Halldórsson
Endurheimt vistkerfa er ein af meginstoðunum í þeim aðgerðum gegn loftslagsbreytingum sem íslensk stjórnvöld vinna að. Þar skipar votlendið stóran sess og vert að minna á það á alþjóðlegum degi votlendis sem allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna stofnaði til með samþykkt 30. ágúst 2021.
Tilgangur dagsins er að vekja athygli á því að frá iðnbyltingu hefur nærri 90 prósentum af öllu votlendi í heiminum verið raskað og nú gengur hraðar á votlendi í heiminum en skóga.
Deginum er ætlað að vekja athygli heimsbyggðarinnar á þessum vanda og stuðla að því að þróuninni verði snúið við.
Íslendingar geta lagt sitt til þessarar baráttu enda var mikið votlendi ræst fram á Íslandi á síðustu öld. Nú hefur búskapur víða dregist saman eða lagst af og því eru tækifæri til að breyta framræstu landi í votlendi á ný með öllum þeim ávinningi sem í því felst. Með því minnkar losun koltvísýrings frá landi og til verða vistkerfi sem eru mikilvæg fuglasvæði og fóstra fjölbreytt lífríki.
Í þágu loftslagsmála og verndar líffjölbreytni
Í september kynnti Jóhann Páll Jóhannsson, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra, forgangsverkefni ríkisstjórnarinnar í loftslagsmálum. Þar sagði ráðherra meðal annars frá því að hann hefði tekið á móti tillögum frá Landi og skógi sem unnar hefðu verið með Framkvæmdasýslunni Ríkiseignum um vel valin svæði til að hefjast handa. Áfram hefur verið unnið að þessum málum og innan tíðar er von á frekari fregnum af því á hvaða ríkisjörðum verður hafist handa strax í sumar og hvað áætlað er að gera næstu árin.
Markmið stjórnvalda með þessum áherslum er að breyta landnotkun á ríkisjörðum í þágu loftslagsmála og verndar líffræðilegrar fjölbreytni.
Hvers vegna votlendi?
Á alþjóðadegi votlendis er rétt að árétta það helsta sem vinnst með endurheimt votlendis en það er:
Endurheimt votlendis er í samræmi við heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna númer 13 um aðgerðir í loftslagsmálum, númer 14 um líf í vatni og númer 15 um líf á landi.
Þetta er ein hagkvæmasta loftslagsaðgerð sem unnt er að ráðast í Íslandi miðað við þann samdrátt losunar sem fæst fyrir hverja krónu.
Hún ver og styrkir líffræðilega fjölbreytni.
Hún styrkir þanþol vistkerfa.
Hún bætir vatnsmiðlun.
Hún vinnur gegn náttúruvá á borð við þurrka og flóð.
Gleðilegan alþjóðadag votlendis!