Heilsugæsla höfuðborgarsvæðisins
Geðheilsutilvísanir
Tilvísanir til Geðheilsumiðstöðvar barna
Tlvísun í gegnum Sögu
Heilbrigðisstarfsfólk sendir beiðnir í gegnum sjúkraskrárkerfið Sögu. Samþykkisyfirlýsingar og önnur áskilin gögn þurfa að fylgja.
Þegar sent er innan HH er notað: Beiðni um meðferð
Þegar send er rafræn tilvísun milli stofnanna er notað: Tilvísun
Tilvísun á eyðublaði
Annað fagfólk notar tilvísunareyðublaðið og sendir það og og fylgigögn í gegnum örugg gagnaskil.
Rétt þjónusta á réttum stað
GMB er 2. línu geðheilbrigðisþjónusta og reyna þarf á úrræði og þjónustu í 1. línu áður en máli er vísað til GMB. Ef óvissa er um þörf á aðkomu GMB má leita samráðs í tölvupósti eða símleiðis. gedheilsumidstod.barna@heilsugaeslan.is / 513 6600
GMB er heimilt að vísa máli frá ef metið er við innritun:
að ekki hafi reynt á inngrip í 1. línu
að meðferð máls eigi heima í öðrum kerfum
að mál sé í vinnslu annarsstaðar og þjónusta GMB muni ekki bæta við þá þjónustu.
Nánari upplýsingar um þjónustu Geðheillsumiðstöðvar barna
Til að tilvísun teljist fullnægjandi þarf:
Tilvísunareyðublað sem er vel út fyllt og á rafrænan hátt.
Undirritaða Samþykkisyfirlýsingu vegna þjónustu við börn og ungmenni fyrir tilvísun og að óska megi eftir gögnum frá skóla, heilsugæslu og öðrum sérfræðingum. Ungmenni, 16 ára eða eldri, þurfa einnig að skrifa undir samþykkisyfirlýsinu
Sálfræðiskýrsla eða greinargerð fagaðila með samantekt þar sem neðan greind atriði koma fram:
Þroska- og félagsstöða barns (s.s. heilsufar, mál- og hreyfiþroska, aðlögunarhæfni, sjálfsbjörg o.s.frv.)
Helstu áhyggjur og ástæða tilvísunar
Núverandi staða barns heima, í skóla og námi
Hegðun, líðan og samskipti barns við fullorðna og jafnaldra
Líðan og aðstæður fjölskyldunnar
Núverandi inngrip og stuðningur
Fyrri inngrip og stuðningur
Væntingar til þjónustu GMB
Stuðningsáætlun liggi hún fyrir
Tölulegar niðurstöður úr nýlegu vitsmunaþroskaprófi (WPPSI-RIS, WISC-IVIS) – hrátölur, mælitölur og prófílar. Í tilvikum þar sem vitsmunaþroskapróf hefur ekki verið lagt fyrir og ekki unnt að gera það (t.d. sökum aldurstakmarka prófa) er æskilegt að hafa greinargóða lýsingu á námslegri stöðu í dag og þegar barn var í grunnskóla.
Tölulegar niðurstöður matslista (ADHD, SDQ og ASSQ auk CARS ef beðið er um athugun einhverfueinkenna) – hrátölur, mælitölur og prófílar, sem sýna sterkar vísbendingar um hamlandi vanda barnsins yfir viðmiðunarmörkum (t.d. 1,5 staðalfráviki yfir meðaltali jafnaldra).
Önnur gögn sem lýsa vanda og styðja þörf á nánari greiningu (s.s. fyrri athuganir).
Ferli eftir tilvísun
Allar tilvísanir eru metnar af þverfaglegu inntökuteymi fljótlega eftir móttöku. Ef gögn eru metin fullnægjandi fá foreldrar, tilvísandi og heimilislæknir svar sem staðfesta að barnið sé komið á biðlista og veitir ýmsar viðeigandi upplýsingar.
Ef upplýsingar í tilvísun benda ekki til að þörf sé á aðkomu GMB er málinu vísað frá. Sama á við ef tilvísunargögn eru ófullnægjandi og umbeðin viðbótargögn berast ekki innan tilskilins tíma.
Eftir biðtíma, sem fer eftir stöðu á biðlista og alvöru máls, eru næstu skref þessi:
Símtal við foreldra og öflun viðbótarupplýsinga, ef þörf krefur.
Þverfaglegt greiningarferli.
Skilaviðtal með foreldrum/barni um niðurstöður og æskileg úrræði.
Skilafundur með foreldrum, skólafólki og e.t.v. fleiri þjónustuaðilum til að ræða niðurstöður, úrræði og eftirfylgd.
Þegar vísað er til Ráðgjafar- og meðferðarteymis 6 til 18 ára þarf eftirfarandi til að tilvísun teljist fullnægjandi:
Tilvísunareyðublað sem er vel út fyllt og á rafrænan hátt.
Undirritaða Samþykkisyfirlýsingu vegna þjónustu við börn og ungmenni fyrir tilvísun og að óska megi eftir gögnum frá skóla, heilsugæslu og öðrum sérfræðingum . Ungmenni, 16 ára eða eldri, þurfa einnig að skrifa undir samþykkisyfirlýsinu
Samantekt þar sem neðan greind atriði koma fram:
Helstu áhyggjur og ástæður tilvísunar; svo sem núverandi vandi, þróun, hömlun, hegðun, þarfir og líðan barns
Kortlagning og mat á miðlungs til alvarlegum geðrænum vanda (niðurstöður RCADS, SDQ, CDI, CATS og frumgreining liggi hún fyrir)
Þroska- og félagssaga barns
Lyf og lyfjaeftirfylgd
Samsetning, líðan, samskipti og félagslegar aðstæður fjölskyldu
Núverandi staða barns á heimili, félagslegar aðstæður og nám
Styrkleikar og áhættuþættir í lífi barns og hvort eru vísbendingar um ástæðu forgangs
Núverandi inngrip/úrræði og stuðningsáætlun sé hún til staðar
Fyrri inngrip og stuðningur
Mælst er til að tilvísandi aðili sé sá sem þekki best til málsins eða sé sá sem veiti barni núverandi meðferð.
Allar tilvísanir eru metnar af þverfaglegu inntökuteymi fljótlega eftir móttöku. Ef málið er talið sannarlega eiga heima hjá GMB fá foreldrar, tilvísandi og heimilislæknir svar sem staðfesta að barnið sé komið á biðlista og veitir ýmsar viðeigandi upplýsingar.
Ef upplýsingar í tilvísun benda ekki til að þörf sé á aðkomu GMB er málinu vísað frá.
Eftir biðtíma er haft samband við foreldra og aðra viðeigandi aðila til þess að afla upplýsinga um stöðu málsins. Samkvæmt eðli málsins og í samráði við barn/ungling og forsjáraðila er ýmist veitt ráðgjöf, meðferð eða virkjuð önnur úrræði í öðrum teymum innan GMB, öðrum kerfum og/eða nærumhverfi.
Fjölskylduteymið sinnir ekki geðheilbrigðisþjónustu fyrir fullorðna og mikilvægt að foreldrum sé vísað í viðeigandi úrræði ef þörf er á meðferð fyrir foreldra.
Þegar barni eða móður á meðgöngu er vísað til Fjölskylduteymis 0 til 5 ára þarf eftirfarandi til að tilvísun teljist fullnægjandi:
Ef barn er ófætt:
Tilvísunareyðublað sem er vel út fyllt og á rafrænan hátt
Niðurstöður skimunarlista sem hafa verið lagðir fyrir á meðgöngu
Samantekt þar sem þessi atriði koma fram:
Vika á meðgöngu og áætlaður fæðingardagur barns
Mat á tengslamyndun foreldris/foreldra við ófætt barn, getur foreldri sett orð á líðan sína gagnvart barninu
Fjölskylda: samskipti innan fjölskyldu, hefur fjölskyldan stuðningsnet eða önnur bjargráð
Heilsufarssaga fjölskyldu; veikindi, sjúkdómar eða annað sem gæti haft áhrif á líðan fjölskyldu
Stutt geðsaga foreldra og hvaða úrræði hafa verið áður reynd
Taka foreldrar einhver lyf og hver heldur utan um lyfjameðferð
Er tenging við þjónustu í nærumhverfi (félagsráðgjafi, heilsugæsla eða mál unnið út frá Farsældarlögum)
Er móðir í endurhæfingu? Hver heldur utan um endurhæfingaráætlun og hvenær rennur hún út?
Annað sem tilvísandi telur mikilvægt
Ef barn er fætt:
Tilvísunareyðublað sem er vel út fyllt og á rafrænan hátt
Undirritaða Samþykkisyfirlýsingu vegna þjónustu í fjölskylduteymi 0-5 ára barna fyrir tilvísun og að óska megi eftir gögnum frá heilsugæslu, leikskóla og öðrum sérfræðingum.
Samantekt þar sem þessi atriði koma fram:
Tengsl foreldris/foreldra við barn – mat á tengslamyndun, hvernig líður foreldrinu gagnvart barninu, les foreldri í tilfinningar barnsins og bregst við þeim á viðeigandi hátt
Líðan barns, líkamleg og tilfinningaleg viðbrögð, (svefn, næring og grátur)
Fjölskylda: samskipti innan fjölskyldu, hefur fjölskyldan stuðningsnet eða önnur bjargráð
Heilsufarssaga fjölskyldu; foreldra og eldri barna ef við á
Stutt geðsaga foreldra og hvaða úrræði hafa verið áður
Taka foreldrar einhver lyf og hver heldur utan um lyfjameðferð
Er tenging við þjónustu í nærumhverfi? Félagsráðgjafi eða tengiliður farsældar?
Eru foreldri/foreldrar í endurhæfingu? Hver heldur utan um endurhæfingaráætlunina og hvenær rennur hún út
Annað sem tilvísandi telur mikilvægt
Tilvísanir í geðheilbrigðisþjónustu fullorðinna
Fyrir hverja er þjónustan?
Þjónustan er fyrir einstaklinga 18 ára og eldri sem eru með langvinnan geðrænan vanda og eru í þörf fyrir þverfaglega meðferð og stuðning.
Mikilvægt er að búið sé að fullreyna fyrstu línu þjónustu áður en sótt er um meðferð geðheilsuteymis.
Tilvísunum vegna einstaklinga með sértækar geðraskanir sem krefjast sérhæfðrar 2. eða 3. línu þjónustu sem geðheilsuteymin geta ekki veitt verður að beina í önnur viðeigandi úrræði.
Tekið er við tilvísunum frá fagfólki í heilbrigðis- og velferðarþjónustu
Heilbrigðisstarfsfólk sendir tilvísun rafrænt í gegnum Sögu.
Þegar sent er innan HH er notað: Beiðni um meðferð (flýtitexti )
Þegar send er rafræn tilvísun milli stofnanna er notað: Tilvísun (flýtitexti )
Annað fagfólk notar þetta eyðublað.
Tilvísun þarf að vera vel útfyllt svo hægt sé að taka afstöðu hennar. Ófullnægjandi tilvísun verður endursend.
Fyllið umsóknareyðublað út rafrænt, vistið og sendið í gegnum örugg gagnaskil.
Hlekkir í örugg gagnaskil : Geðheilsuteymi austur - Geðheilsuteymi suður - Geðheilsuteymi vestur
Útskrift
Ef við á, er útskriftarnóta send til tilvísanda við þjónustulok. Það er til þess að tryggja samvinnu milli kerfa og/eða þjónustustiga.
Nánari upplýsingar um teymin; þjónustusvæði, símanúmer, heimilisföng og netföng
Læknar senda rafræna tilvísun ef:
Önnur úrræði hafa ekki gefið bót á einkennum
Jákvæð niðurstaða úr skimun liggur fyrir
Tilvísandi læknir metur þörf á þjónustu ADHD teymisins
Tilvísanir í þjónustu
Tilvísun þarf að nota nýjustu gögn og flýtitexta og vera vel útfyllt. Eingöngu er tekið við rafrænum tilvísunum. Ófullnægjandi tilvísunum er vísað frá.
Tilvísanir í SÖGU kerfinu
Höfuðborgarsvæðið: Beiðni um meðferð – velja viðeigandi deild og fylla út flýtitexta
Landsbyggðin: Tilvísun – velja viðeigandi deild og fylla út flýtitexta
Frekari upplýsingar má finna í beiðnapakka Geðheilsuteymis ADHD fullorðinna, meðal annars vegna forgangsóska. Beiðnapakkinn var sendur á allar heilsugæslustöðvar á landsvísu. Starfsmenn HH geta fundið beiðnapakkann á innri vef HH. Sé beiðnapakkinn ekki til staðar á þinni starfsstöð má hafa samband við teymið til að fá hann sendan.
Þegar tilvísun er send
Öll fylgigögn þurfa að berast rafrænt samhliða tilvísun þegar vísað er til teymisins. Niðurstöður skimunar þurfa að vera til staðar, líkt og þær koma fram í reiknivélinni.
Hægt er að setja reiknivél hegðunarmatskvarða í heild sem viðhengi í SÖGU kerfinu eða í viðhengisdálk á tilvísunareyðublaði. Einnig er hægt að afrita viðeigandi niðurstöðudálka úr skjalinu og setja beint inn í beiðnartextann.
Teymið vinnur fljótlega úr beiðnum sem berast. Ófullnægjandi beiðnum þar sem fylgigögn, flýtitexta eða niðurstöður vantar er vísað frá. Ef þörf er á aðstoð vegna beiðna má hafa samband við teymið.
Nauðsynleg fylgigögn
Frumgreining (fullorðnir):
Eyðublað skjólstæðings
Hegðunarmatskvarðar A,B,C og D
Niðurstöður hegðunarmats
Ekki senda beiðni ef niðurstaða skimunar er neikvæð. Bréf skal senda á skjólstæðing sem má finna í beiðnapakka teymisins.
Endurmat á barnagreiningu:
Eyðublað skjólstæðings
Hegðunarmatskvarðar A,B,C og D
Niðurstöður hegðunarmats
Skimun í bernsku getur verið neikvæð hafi árangursrík lyfjameðferð verið til staðar. Í þeim tilfellum telst það ekki neikvæð skimun.
Endurmat á fyrri greiningu (með lyfjum):
Læknabréf eða gögn sem staðfesta greiningu og lyfjameðferð
Erlendar greiningar og lyfjameðferð
Eftirfarandi fylgigögn eru nauðsynleg:
Læknabréf eða greiningargögn sem staðfesta greiningu á norðurlandatungumáli, ensku eða þýdd yfir á íslensku af löggildum þýðanda.
Lyfjasaga og núverandi lyf frá meðferðaraðila á norðurlandatungumáli, ensku eða þýdd yfir á íslensku af löggildum þýðanda.
Upplýst samþykkisblað fyrir þjónustu teymisins.
Þegar beiðni er send vegna erlendrar greiningar og lyfjameðferðar er gerð krafa um að viðkomandi einstaklingar hafi hlotið greiningu sem samræmist hefðbundnu greiningarferli og hafi gögn þess eðlis, og að viðkomandi sé kominn á viðeigandi lyf í réttum skammti og að lyfjameðferð sé orðin rétt og stöðug. Aðrir þurfa beiðni um frumgreiningarferli sé óskað eftir þjónustu teymisins.
Teymið vísar frá beiðnum um endurmat erlendra greininga varðandi:
Áframhaldandi meðferð fyrir fólk búsett á Íslandi
sem hefur á ferðalagi erlendis, fengið greiningu og einstaka lyfseðla.
Einstaklinga sem hlotið hafa greiningu en ekki fengið neina lyfjameðferð.
Einstaklinga sem eru ekki útskrifaðir frá sínum meðferðaraðila og eru enn í aðlögun á lyfjaskammti.
Nánari upplýsingar um Geðheilsuteymi ADHD fullorðinnaog þjónustu þess
Tekið er við beiðnum frá heilbrigðisstarfsmönnum, meðferðarsviði Fangelsismálastofnunar og varðstjórum sem óska eftir aðkomu teymisins vegna veikinda eða geðræns vanda skjólstæðinga sinna.
Teymið tekur við ábendingum frá aðstandendum.
Hægt er að senda gögn með öruggum hætti til Geðheilsuteymis fangelsa með Signet transfer.
Mikilvægt er að önnur þjónusta, svo sem þjónusta frá heilsugæslu og/eða almenn geðheilsuþjónusta hafi verið fullreynd áður en sótt er um til Geðheilsuteymis taugaþroskaraskana.
Þjónustan er fyrir fólk 18 ára og eldri með þroskahamlanir og/eða hamlandi einhverfu sem þarfnast sértækrar geðheilbrigðisþjónustu vegna geðræns vanda.
Hluti hópsins er með einhverfu auk annars samþætts heilsufarsvanda tengdum fötlun s.s. flogaveiki, CP og/eða hreyfihömlun. Að auki þarf að vera til staðar klínískur geðrænn vandi og/eða krefjandi hegðun. Þegar samþykktar eru tilvísanir fyrir einstaklinga með einhverfu án þroskahömlunar er stuðningsþörf einstaklings á aðlögunarfærnimati (t.d. Vineland) sambærileg og hjá einstaklingi með þroskahömlun. Óvenjuleg taugaþroskaröskun getur t.d. átt við sjaldgæfan erfðafræðilegan breytileika sem getur orsakað geðrænan vanda. Krefjandi hegðun felur í sér hegðun þar sem greina þarf hvort hegðunin tengist fötlun/þroskahömlun einstaklings eða stafi af geðrænum eða heilsufarslegum vanda.
Tekið er við tilvísunum frá heimilislæknum.
Þeir senda tílvísanir rafrænt í gegnum Sögu-kerfið.
Heilsugæslur á höfuðborgarsvæðinu nota: Beiðni um meðferð, velja viðeigandi deild og fylla út flýtitexta.
Heimilislæknar á landsbyggðinni nota: Tilvísun, velja viðeigandi deild og fylla út flýtitexta.
Mikilvægt er að tilvísun sé vel útfyllt svo hægt sé að taka afstöðu til hennar. Flýtitextinn minnir á hvað þarf að koma fram. Ófullnægjandi tilvísun verður endursend.
Í framhaldi af tilvísun er óskað eftir samþykki og frekari upplýsingum frá notanda og/eða stuðningsaðilum hans.
Þegar annað fagfólk sendir inn greinargerð til stuðnings tilvísun er hún send í gegnum örugg gagnaskil.
Örugg gagnaskil með Signet Transfer
Útskrift
Haft er samband við einstaklinginn og þann aðila sem óskaði eftir þjónustu geðheilsuteymisins og þeim gerð grein fyrir stöðu mála hjá viðkomandi einstaklingi.
Samráð við stoðþjónustu einstaklings og málastjóra í nærumhverfi ef við á.
Símaeftirfylgd.
TMS-meðferð – Tilvísun og skilyrði
Þjónustan er fyrir einstaklinga með miðlungs til alvarlegt meðferðarþrátt þunglyndi.
Það þýðir að einstaklingur hafi tekið að minnsta kosti tvö þunglyndislyf í mismunandi lyfjaflokkum, í að minnsta kosti sex vikur í viðurkenndum skömmtum, án nægilegs árangurs.
Tilvísanir þurfa að koma frá geðlæknum eða heimilislæknum.
Skjólstæðingar Geðheilsuteyma HH hafa forgang í TMS-meðferð.
Mikilvægt er að útiloka aðrar líkamlegar orsakir þunglyndis áður en TMS er valið.
Gild tilvísun
Mikilvægt er að öll fylgigögn og upplýsingar séu til staðar.
Ófullnægjandi tilvísanir eru ekki teknar gildar og verða endursendar.
Læknar með aðgang að Sögu:
Þegar sent er innan HH er notað: Beiðni um meðferð (TMS-Tilvísunarflýtitexti)
Þegar send er rafræn tilvísun milli stofnanna er notað: Tilvísun (TMS-Tilvísunarflýtitexti)
Læknar án aðgangs að Sögu:
Geðlæknar sem ekki hafa aðgang að Sögu nota eyðublaðið HÖM-Tilvísun í TMS (.pdf).
Sendið útfyllt eyðublað og öll fylgigögn og upplýsingar rafrænt í gegnum örugg gagnaskil (Signet Transfer)
Útskrift og eftirfylgni
Skjólstæðingur fær upplýsingar um niðurstöðu eftir meðferðina og er vísað aftur til tilvísandi læknis. Áður en meðferð hefst þarf skjólstæðingur að hafa fengið tíma hjá tilvísanda í eftirlit sem fyrst eftir útskrift frá HÖM, helst innan fjögurra vikna.
TMS-meðferð getur verið gagnleg aftur ef einkenni koma fram síðar, en þá þarf að senda nýja tilvísun.
Um 30% þeirra sem fá TMS-meðferð við alvarlegu þunglyndi finna ekki mun á líðan sinni.