Bólusetning gegn pneumókokkum
Pneumókokkar/lungnabólgubakteríur eru algengar bakteríur sem valda öndunarfærasýkingum svo sem skútabólgu (á ensku sinusitis), eyrnabólgum og lungnabólgum, en geta í sumum tilvikum brotið sér leið út úr öndunarfærum og valdið blóðsýkingum, heilahimnubólgu, bein- og liðsýkingum og fleira, sem kallast einu nafni ífarandi sýkingar og geta verið lífshættulegar.
Bóluefni hafa verið þróuð gegn þeim gerðum pneumókokka sem eru líklegastar til að valda ífarandi sýkingum.
Bólusett er gegn pneumókokkum í barnabólusetningum á Íslandi en einnig getur verið ástæða til að bólusetja þá sem eldri eru eða með breiðvirkari bóluefnum, þegar sérstakir áhættuþættir eru fyrir hendi.
Leiðbeiningar um bólusetningu gegn pneumókokkum - Júlí 2026
Í leiðbeiningunum er meðal annars fjallað um val á bóluefni þegar til staðar eru áhættuþættir, en verulegar breytingar hafa orðið á framboði bóluefna á síðustu tveimur árum.
Bóluefni sem leiðbeiningar sóttvarnalæknis hafa fjallað um:
PCV10 = Synflorix® [ekki notað á Íslandi eftir maí 2023]
PCV13 = Prevenar 13® [ekki á markaði á Íslandi frá hausti 2025]
PCV15 = Vaxneuvance®
PCV20 = Prevenar 20® (áður Apexxnar®)
PCV21 = Capvaxive®
PPSV23 = Pneumovax®/Pneumo 23® og fleira.
Hægt er að sækja um greiðsluþátttöku til Sjúkratrygginga fyrir áhættuhópa sem lýst er í leiðbeiningum sóttvarnalæknis.
Sóttvarnalæknir mælir með eftirfarandi notkun bóluefna gegn pneumókokkum:
Fullorðnir
Börn
*Skammtaáætlun bóluefna sem gefin eru í mörgum skömmtum er rituð á forminu:
”x + y”
x vísar til fjölda skammta í grunnbólusetningu.
y vísar til fjölda skammta til örvunar eftir að grunnbólusetningu er lokið.
¥Tímasetningar skammta þegar margir skammtar eru gefnir eru ritaðar á forminu:
”0-w-z”
0 vísar til dags fyrstu bólusetningar.
w vísar til lágmarksfjölda mánaða (eða annarra eininga) sem líða eiga frá ”0” til næsta skammts.
z vísar til lágmarksfjölda mánaða/tilgreindra eininga sem líða eiga frá ”w” til næsta skammts.
Þjónustuaðili
Embætti landlæknis