Almennir ríkisstarfsmenn eru oftast ráðnir ótímabundið með gagnkvæmum uppsagnarfresti sbr. 41. gr. starfsmannalaganna. Almennir ríkisstarfsmenn eru starfsmenn sem starfa í þjónustu ríkisins og starfsmannalögin ná til. Embættismenn teljast ekki almennir ríkisstarfsmenn og gilda sérstök ákvæði um þá í starfsmannalögunum. Starfsmannalögin taka ekki til:

• Starfsfólks hlutafélaga og annars konar félaga, einkaréttareðlis, jafnvel þótt þau séu að öllu leyti í eigu ríkisins

• Starfsfólks stofnana sem að einhverju eða öllu leyti eru í eigu annarra en ríkisins, þar á meðal sjálfseignarstofnana, jafnvel þótt þær séu einvörðungu reknar fyrir framlög frá ríkinu

Embættismenn eru að jafnaði skipaðir til 5 ára í senn samanber 23. gr. starfsmannalaga. Embættismenn eru taldir upp í 1. mgr. 22. gr. starfsmannalaga auk forstöðumanna ríkisstofnana sem tilgreindir eru á forstöðumannalista sem fjármálaráðherra birtir árlega í Lögbirtingarblaðinu.

Undir 3. mgr. ákvæðis starfsmannalaga til bráðabirgða falla þeir starfsmenn ríkisins sem skipaðir voru ótímabundið eða ráðnir ótímabundið, án gagnkvæms uppsagnarfrests, í störf fyrir gildistöku starfsmannalaganna 1. júlí 1996. Ákvæðið er sólarlagsákvæði sem merkir að þeim starfsmönnum sem uppfylla skilyrði ákvæðisins fækkar smám saman þar til enginn er eftir en þá fellur ákvæðið úr gildi. Umræddur hópur fylgir ferli embættismanna við áminningar og starfslok.