Gagnreynd þekking er grundvöllur framúrskarandi þjónustu
19. júní 2026
Forstjórapistill Runólfs Pálssonar úr nýjasta tölublaði Spítalapúlsins.

Síðustu ár hef ég lagt þunga áherslu á nýtingu gagna við ákvarðanatöku og stjórnun Landspítala. Hefur sú lína verið dregin að öll stefnumarkandi ákvarðanataka stjórnenda skuli byggja á áreiðanlegum gögnum. Gagnadrifin nálgun leiðir til aukins gagnsæis og trausts til starfseminnar á meðan ákvarðanir sem byggja á tilfinningu eða getgátum geta valdið sundrung og grafið undan trausti. Þá má ætla að gagnamiðuð aðferðafræði bæti og auki skilvirkni í ákvarðanatöku um nýtingu fjár en ábyrg nýting fjármuna er sannarlega eftirsóknarverð innan opinbers kerfis þar sem eftirspurn eykst hratt og útgjöld samhliða. Var því vel við hæfi að á ársfundi spítalans sem haldinn var 22. maí sl. í Hörpu væri yfirskriftin „Mælanlegur árangur“. Fundurinn var sérlega vel sóttur og erindi starfsfólks um mælanlegan árangur víðsvegar úr starfseminni eftirtektarverð. Áhersla á nýtingu gagna hefur þegar skilað árangri á Landspítala enda öflugt fagfólk í fararbroddi. Vegferð þessi er hins vegar afar krefjandi og ærin verkefni framundan ef spítalinn á að vera tilbúinn fyrir flutning í nýjan meðferðarkjarna og rannsóknahús innan fárra ára.
Gagnamiðuð nálgun með áherslu á mælanlegan árangur er víðast hvar talin ákjósanleg við ákvarðanatöku innan flókinnar starfsemi með fjölda áhrifaþátta. Þá verður slík aðferðafræði að teljast vel viðeigandi á stofnun þar sem krafa er í hvívetna gerð til þess að ákvarðanataka varðandi meðferð sjúklinga byggi á gagnreyndri þekkingu. Ekki þarf að fjölyrða um ástæður þess að nauðsynlegt er að byggja meðferð sjúklinga á gagnreyndri þekkingu en það telst ófrávíkjanleg krafa til að fagleg og siðferðileg viðmið nútímalæknisfræði séu uppfyllt. Þessi krafa er grundvöllur vísindastarfs og þannig undirstaða framþróunar í heilbrigðisþjónustu sem stöðugt leiðir til árangursríkari þjónustu við sjúklinga. Við höfum til þess vel útfært kerfi leyfisveitinga sem tryggja á að skaði hljótist ekki af þegar um tilraunastarfsemi er að ræða. Í því samhengi er öðru fremur mikilvægt að missa ekki sjónar á okkar stærsta og mikilvægasta leiðarljósi í starfi sem er hagur sjúklingsins og velferð hans. Á því byggir allt okkar starf.
Framundan er sá tími ársins sem reynist víða bæði ánægjulegur en einnig krefjandi fyrir starfsfólk Landspítala. Starfsfólk tekur sér orlof og nær því kærkominni endurheimt frá krefjandi störfum en á sama tíma stendur dýrmætur starfskraftur vaktina því eftirspurn eftir okkar þjónustu dregst ekki saman yfir sumartímann, raunar oft hið gagnstæða. Þá ríður á að haga skipulagi með fullnægjandi hætti þannig að ekki verði breytingar á gæðum eða öryggi í þjónustunni til hins verra. Ábyrgð stjórnenda er mikil á þessum tíma en spítalinn býr yfir gríðarlega öflugum mannauði sem ítrekað hefur sýnt og sannað einstaka fagmennsku í störfum sínum.
---
Spítalapúlsinn má lesa í heild sinni hér.

