Lyfjalistinn var þróaður á árunum 2020–2021 og innleiddur árið 2022. Frá upphafi var lögð áhersla á að verkefnið hefði skýran og mælanlegan tilgang: að samræma lyfjaval, styðja við lyfjaöryggi og stuðla að hagkvæmri lyfjanotkun án þess að slaka á kröfum um gæði lyfjameðferða sjúklinga.

Fyrir innleiðingu lyfjalistans var ekki til samræmdur listi yfir lyf samþykkt til notkunar á spítalanum. Yfir 2 þúsund vörunúmer lyfja voru í umferð hverju sinni og læknar gátu ávísað lyfjum án leiðsagnar um fyrsta val. Innkaup í apóteki byggðust ýmist á því sem beðið var um af læknum eða á hagkvæmni hverju sinni. Þetta gat leit til ósamræmis milli lyfjaávísana og innkaupa, takmarkaðs rekjanleika lyfjagjafa og sóunar.

Fylgni við fyrsta val almennra lyfja 96-98%

Árangur af innleiðingu lyfjalistans var strax metinn með tölulegum gögnum og markmið var sett í upphafi að fylgni yrði >85% við hagkvæmasta val hverju sinni (græn merking lyfs í lyfjalistanum yrði fyrir valinu). Þessu markmiði var náð og fór fram úr væntingum. Fylgni við fyrsta val almennra lyfja á lyfjalistanum, í grænum flokki, er að jafnaði um 96–98% og allt að 99% miðað við fjölda pakkninga frá innleiðingu. Lyf í gulum og rauðum flokkum eru því einungis notuð þegar brýna nauðsyn ber til.

Breytingar á umfangi lyfjanotkunar eru mælanlegar. Nú eru um 1.600–1.800 vörunúmer lyfja í notkun á spítalanum, en áður voru þau yfir 2.300. Þessi fækkun, sem byggir á stöðluðu verklagi, hefur einfaldað umsýslu lyfja, aukið samræmi og bætt rekjanleika og öryggi.

Jafnframt stuðlar lyfjalistinn að hagkvæmari innkaupum með aukinni notkun samheitalyfja, markvissari eftirfylgni með útboðum og samningum, reglulegu endurmati og útskiptum á dýrari lyfjum þegar hagkvæmari valkostir eru í boði. Einnig er lögð áhersla á virkt samstarf við sérgreinalækna og teymi, til dæmis í gegnum sýklalyfjagæslu og annað faglegt mat sem styður við öruggt og hagkvæmt lyfjaval.

Áhrif á kostnað eru metin með varfærni þar sem lyfjakostnaður ræðst af mörgum breytilegum þáttum. Með samanburði á þróun lyfjakostnaðar eftir innleiðingu lyfjalistans við almenna þróun lyfjakostnaðar er þó áætlað að verkefnið skili um 8% árlegum sparnaði, sem jafngildir um 100–140 milljónum króna á ári fyrir rekstur Landspítala.

Valin lyf bæði klínískt viðeigandi og hagkvæm

Verkefnið byggði á tölulegum gögnum, markmiðasetningu, teymisvinnu og vönduðu gæðaverklagi. Margar deildir og fagstéttir tóku þátt í mótun listans og lögðu sitt af mörkum við skilgreiningu fyrsta vals. Lyfjalistinn er jafnframt innbyggður í lyfjafyrirmælakerfin Therapy og CIS og styður þannig við lyfjaval við lyfjaávísun lækna beint í verkferlum.

Lyfjalistinn er fyrst og fremst tæki til að styðja við val og innkaup lyfja þannig að þau séu hagkvæm og klínískt viðeigandi. Hann er lifandi og uppfærður með reglubundnum og rekjanlegum hætti.

Lyfjalistinn er í dag órjúfanlegur hluti af daglegu starfi lækna og hjúkrunarfræðinga og er stöðugt þróaður áfram með auknu aðgengi að mikilvægum lyfjaupplýsingum, svo sem blöndunarleiðbeiningum, lagerstöðu í apóteki og öðrum lykilupplýsingum sem styðja örugga og hagkvæma lyfjameðferð.

Reynslan sýnir að þegar þörfin og markmiðin eru skýr, og árangur mældur reglulega verður til samræmdara og skilvirkara verklag. Lyfjalistinn er dæmi um verkefni þar sem mælanlegur árangur liggur til grundvallar áframhaldandi þróun í starfseminni þar sem fer saman aukið öryggi sjúklinga og hagkvæmni í rekstri.