Fáir eru nú innlagðir á Landspítala með eða vegna inflúensu. Inflúensan var fyrr á ferðinni en undanfarna vetur. Toppi er hugsanlega náð en hversu lengi faraldur heldur áfram er enn óljóst. (Sjá mynd 1 og mælaborð).

Lítið greinist af COVID-19 og á síðustu 4 vikum hafa greinst 5−7 tilfelli RS-veiru á viku.

Mynd 1: Fjöldi greininga inflúensu síðustu vikur (rauða lína) samanborið við undanfarna vetur eftir vikum ársins, sjá mælaborð sóttvarnalæknis.

Mælaborð sóttvarnalæknis um öndunarfærasýkingar hefur verið uppfært með gögnum fyrir viku 2 (5.−11. janúar 2026). Fjöldi greininga byggir á rannsóknarniðurstöðum en flest sýni koma frá spítölum en færri frá heilsugæslunni.

Inflúensa

Í viku 2 greindust 22 tilfelli inflúensu, eitt tilfelli B og 21 tilfelli A, þar af 18 af tegund A(H3) og þrjú af tegund A(pdm09). Einstaklingar sem greindust voru í eftirfarandi aldurshópum: Fimm einstaklingar 65 ára og eldri, 11 voru 15−64 ára, þrír voru 1−4 ára og þrír undir eins árs.

Inflúensa er öndunarfærasjúkdómur af völdum inflúensuveiru. Á hverjum vetri gengur inflúensufaraldur venjulega á tímabilinu október til mars. Inflúensan veldur mismiklum veikindum hjá einstaklingum en veikindin geta verið alvarleg. Þegar smit eru útbreidd er meiri hætta á að einstaklingar í áhættuhópum veikist með alvarlegri afleiðingum, álag eykst einnig á heilbrigðiskerfið og í samfélaginu verður aukning á fjarvistum frá vinnu og skóla.

Tveir meginstofnar inflúensu sem geta sýkt fólk eru af tegund A (sem veldur árlegum faröldrum) og B (sem veldur reglulegum faröldum, aðallega í börnum). Inflúensuveiran breytir sér nær stöðugt og því er samsetningu inflúensubóluefnis endurskoðuð árlega til að það haldi virkni. Þessar breytingar veirunnar geta leitt til misalvarlegra árlegra inflúensufaraldra og virkni bóluefnisins er einnig mismunandi ár frá ári. En jafnvel á árum þegar virkni bóluefnis er minni dregur það úr hættu á alvarlegum veikindum, sjúkrahúsinnlögnum og dauða, sérstaklega hjá áhættuhópum.

Til er veirulyf gegn inflúensu (Tamiflu) sem má nota fyrir einstaklinga sem eru í meiri hættu á alvarlegum veikindum. Lyfinu er ávísað af lækni og þarf að gefa snemma í veikindum og jafnvel áður en rannsóknarniðurstaða fæst.

Nánari upplýsingar um inflúensu má finna á vef embættis landlæknis.

Bólusetningar

Meðal þeirra sem mælt er með inflúensubólusetningum hjá eru einstaklingar eldri en 60 ára og börn yngri en 5 ára en þátttaka þeirra eldri er um 54% eins og er og þátttaka hjá yngri börnum um 23% (mynd 2). Allt bóluefni sem pantað var til landsins þennan veturinn er komið í dreifingu eða búið að nota.

Mynd 2: Þátttaka í inflúensubólusetningum eftir aldurshópum á tímabilinu 2025–2026

Innlagnir á Landspítala

Í viku 2 lá 1 einstaklingur á Landspítala með inflúensu, barn yngra en 1 árs, sjá mynd 3.

Mynd 3: Fjöldi og aldur einstaklinga með inflúensu í innlögn á Landsspítala í viku 42 2025 til viku 2 2026.

Miðað við upphaf faraldra undanfarin ár og ef tekið er mið af fjölda greininga sést að fjöldi innlagna á Landspítala með eða vegna inflúensu á fyrstu 16 vikum faraldurs er mun hærri í ár en undanfarin ár á þessum árstíma (mynd 4).

Mynd 4: Uppsafnaður fjöldi innlagna með/vegna inflúensu á Landspítala á fyrstu 16 vikum faraldurs (tímabilið 2025–2026 rautt).

Aðrar öndunarfærasýkingar

RS-veirusýkingar

Í viku 2 greindust sjö tilfelli RS veirusýkingu (RSV), tveir einstaklingar 65 ára og eldri, tveir 15−64 ára, tvö börn 1−2 ára og eitt barn undir 1 árs. Eitt barn 1−2 ára lá inni á Landspítala með RS−veiru.

Nú í vetur býðst börnum sem eru fædd 1. maí 2025 eða síðar mótefni gegn RSV (nirsevimab) auk barna 6−23 mánaða sem Barnaspítali Hringsins hefði að öðrum kosti boðið palivizumab yfir RSV tímabilið. Börn sem fæðast í vetur, um það bil fram til 31. mars 2026 munu geta fengið mótefni gegn RSV fljótlega eftir fæðingu.

Nánari upplýsingar um RSV faraldur þessa tímabils og fyrri tímabila er að finna í mælaborði sem er aðgengilegt á vef embættis landlæknis.

COVID-19

Fjöldi tilfella COVID-19 hefur haldist nokkuð stöðugur í vetur. Í viku 2 greindust tveir einstaklingar, annar 65 ára og eldri og hinn 15−64 ára. Tveir einstaklingar lágu inni á Landspítala með COVID-19, báðir í aldursflokknum 65 ára og eldri.

Aðrar veirur

Af öðrum öndunarfæraveirum en að ofan, greinist mest af rhinoveiru (kvefi) á sýkla- og veirufræðideild Landspítala. Undanfarinn mánuð hefur vikulegur fjöldi rhinoveirugreininga verið á bilinu 10–30 en í viku 2 greindust níu með rhinoveiru. Undanfarnar vikur hefur greiningum human metapneumoveiru fjölgað, í viku 2 greindust sjö tilfelli.

Staðan í Evrópu

• Í ríkjum ESB/EES er fjöldi sjúklinga sem leitar til heilsugæslu með einkenni öndunarfærasjúkdóma hærri en venjulega í flestum ríkjum. Þetta bendir til að nú sé veruleg útbreiðsla öndunarfærasýkinga.

• Útbreiðsla inflúensu heldur áfram að aukast í flestum ríkjum, en í sumum löndum virðist toppnum hafa vera náð. Inflúensa A(H3N2) er áfram algengasta undirtegundin en A(H1N1)pdm09 er einnig að greinast. Inflúensa greinist í öllum aldurshópum en aukning í sjúkrahúsainnlögnum sést helst meðal 65 ára og eldri.

• Útbreiðsla RSV heldur áfram að aukast hægt í nokkrum ríkjum. Gögn frá sjúkrahúsum sýna aukningu í innlögnum í nokkrum ríkjum, aðallega meðal barna undir fimm ára. Innlagnir á svæðinu eru færri en á sama tíma síðustu fjóra vetur.

• Tíðni COVID-19 (SARS-CoV2) sýkinga fer minnkandi í öllum aldurshópum og sjúkrahúsainnlagnir eru fáar.

Sjá frekari upplýsingar á vef Sóttvarnastofnunar Evrópu.

Sóttvarnalæknir minnir fólk á að:

• Allt inflúensubóluefni er komið í dreifingu.

• Þiggja RSV mótefni fyrir þau ungbörn sem það á við (sjá hér að ofan).

• Vera heima á meðan þú hefur einkenni og þangað til vel á batavegi og hitalaus í sólarhring.

• Sýna sérstaka varúð í nánd við viðkvæma einstaklinga ef þú ert með einkenni sýkingar.

• Lágmarka umgengni við aðra sem eru með einkenni sýkingar.

• Hylja munn og nef við hósta og hnerra.

• Þvo hendur oft og vel.

• Þrífa sameiginlega snertifleti og lofta út í sameiginlegum rýmum eins og hægt er.

• Íhuga notkun andlitsgrímu eftir aðstæðum.

Sóttvarnalæknir