Alþjóðlegur dagur votlendis er haldinn árlega 2. febrúar samkvæmt samþykkt Allsherjarþings Sameinuðu þjóðanna frá árinu 2021. Þema dagsins að þessu sinni er vernd votlendis í þágu sameiginlegrar framtíðar okkar á jörðinni.

Alþjóðlegur dagur votlendis á vef FAO

Opinber vefur votlendisdagsins á RAMSAR-vefnum

Votlendi hefur margvíslegt gildi og á vef Umhverfisstofnunar er mikilvægi þess skipt í þrjá flokka.

• Vatnsfræðilegt gildi:

  Í miklum rigningum taka votlendissvæði til sín vatn en miðla því frá sér í þurrkatíð. Þannig viðhalda votlendissvæði jöfnu rennsli í ám og lækjum sem er mikilvægt fyrir þær lífverur sem þar búa.

• Næringarfræðilegt gildi:

  Mýrar geyma verulegt magn kolefna sem verða til við niðurbrot jurtaleifa. Breytingar á til dæmis hitastigi og vatnsborði mýra geta valdið aukinni losun kolefnis sem getur haft áhrif á allan heiminn.

• Vistfræðilegt gildi:

  Votlendi er mikilvægt búsvæði fugla og plantna og fjölmargar tegundir byggja tilvist sína á því. Votlendi getur þannig aukið verulega líffræðilega fjölbreytni viðkomandi landsvæðis.

Mikið hefur verið gengið á votlendi Íslands á undanförnum áratugum með framræslu sem að hluta til var styrkt úr opinberum sjóðum. Nú er staðan þannig að tiltölulega lítið er eftir af óröskuðu votlendi á láglendi og sem dæmi um það má nefna að aðeins 3% alls votlendis á Suðurlandi eri eftir óröskuð og aðeins 18% á Vesturlandi.

Til að stemma stigu við þessari þróun hafa Íslendingar meðal annars samþykkt Ramsarsamninginn. Hann var fyrsti alþjóðlegi samningurinn um vernd og nýtingu ákveðinna búsvæða eða vistkerfa. Kveikjan að honum voru áhyggjur manna af fækkun í mörgum stofnum anda og gæsa og annarra votlendisfugla og stöðugur ágangur á búsvæði þeirra, Yfirlýst markmið samningsins er að stuðla að verndun og skynsamlegri nýtingu votlendissvæða í heiminum, sérstaklega sem lífsvæði fyrir fugla. Í mörg ár beindist athyglin fyrst og fremst að því að vernda votlendissvæði, en votlendi er miklu meira en bara búsvæði fugla og á síðustu árum hefur áhugi aukist á öðrum verðmætum votlendissvæða, t.d. útivistargildi. Síðast en ekki síst beinist áhuginn á vernd og endurheimt votlendis nú að þeirri miklu losun sem stafar frá framræstu landi og þeim mikla loftslagsárangri sem ná má með því að breyta landinu aftur í votlendi og stöðva þannig losunina.