Horfðu aldrei beint á sólina nema með viðurkenndum sólmyrkvagleraugum.

Venjuleg sólgleraugu verja ekki augun.

Hvernig getur sólmyrkvinn skaðað augun?

Sterkt sólarljós getur valdið tveimur mismunandi tegundum augnskaða:

🔶 Bruni í sjónhimnu (augnbotni)

Þetta er alvarlegasti skaðinn sem getur orðið við að horfa beint á sólina. Ljósið varpast á sjónhimnuna eins og með stækkunargleri og getur valdið bruna.

Helstu einkenni:

• Þokusýn

• Dökkur blettur í miðju sjónsviðs

• Bjöguð sjón eða litabreytingar

Mikilvægt: Sjónhimnubruni veldur yfirleitt ekki verkjum, og einkenni geta komið fram nokkrum klukkustundum síðar.

Flestir ná einhverjum bata, en hjá sumum verður sjónskerðingin varanleg.

🔶 Bruni á hornhimnu

Hornhimnan er glæra lagið fremst á auganu. Bruni á hornhimnu er sjaldgæfur við sólmyrkva en getur gerst vegna sterkrar útfjólublárrar geislunar. Algengara t.d. eftir logsuðu eða við mikla endurkastgeislun frá snjó.

Helstu einkenni:

• Mikill verkur eða sviði

• Roði og tárarennsli

• Ljósfælni

• Sandkornatilfinning í auganu

Hornhimnubruni grær oftast á 1–3 dögum með viðeigandi meðferð.

Hvenær á að leita læknis?

Leitaðu tafarlaust til læknis eða augnlæknis ef þú:

• sérð dökkan blett í miðju sjónsviðs,

• finnur fyrir skyndilegri sjónskerðingu eða bjagaðri sjón eftir að hafa horft á sólina,

• færð mikinn augnverk eða mikla ljósfælni.

Hvernig ver ég augun?

✔ Öruggt

• Viðurkennd sólmyrkvagleraugu (ISO 12312-2)

• Sérstakar sólarsíur fyrir sjónauka eða myndavélar

✘ Ekki öruggt

• Venjuleg sólgleraugu

• Reykt gler

• Geisladiskar (CD/DVD)

• Ljósmyndafilmur

• Lituð plastblöð

Ef notaður er sjónauki, kíkir eða myndavél verður sólarsían að vera framan á linsunni. Sólmyrkvagleraugu ein og sér duga ekki.

Algengar spurningar

Má horfa á sólina í örfáar sekúndur?

Nei. Jafnvel stutt augnablik getur valdið skaða.

Finn ég strax ef sjónhimnan skemmist?

Ekki endilega. Sjónhimnubruni veldur oft engum verkjum og einkenni geta komið fram síðar.

Mega börn horfa á sólmyrkva?

Já, ef þau nota viðurkennd sólmyrkvagleraugu og eru undir eftirliti fullorðinna.

Mundu

✅ Horfðu aldrei beint á sólina án viðurkenndra sólmyrkvagleraugna.

✅ Venjuleg sólgleraugu verja ekki augun.

✅ Sjónhimnubruni veldur yfirleitt ekki verkjum en getur valdið varanlegri sjónskerðingu.

✅ Ef sjón breytist eftir að hafa horft á sólina skaltu leita læknis.

Þjónusta HSS 12. ágúst

Heilsugæslan verður opin til kl 22, bráðamóttaka fyrir alvarleg veikindi og slys er opin allan sólarhringinn