Chagas
Áhrif á blóðgjöf
Einstaklingar sem eru með Chagas sjúkdóminn eða hafa einhverntímann greinst með sjúkdóminn. Má ekki gefa blóð. Varanleg frávísun.
Einstaklingur í áhættuhópi: Sjá athugasemdir hér að neðan.
Undantekningar og athugasemdir
Einstaklingur í áhættuhópi: (svarar játandi einhverjum af eftirtöldum spurningum): Þarf að taka Chagas próf:
Fædd/ur í Mið-Ameríku eða Suður-Ameríku, þ.á.m. Mexíkó.
Móðir viðkomandi er fædd í ofantöldum löndum.
Viðkomandi hefur fengið blóð í ofantöldum löndum.
Hefur einhverntímann á ævinni búið eða ferðast til ofantaldra landa í meira en 4 vikur.
Ef viðkomandi hefur ferðast til ofantaldra landa og verið á almennum ferðamannastöðum í minna en 4 vikur: Frestur fyrir blóðgjöf er 6 mánuðir ef án einkenna sjúkdómsins. Óþarfi að taka próf.
Ef einkenni komu fram á meðan á ferðalagi stóð eða 6 mánuðum eftir heimkomu t.d. útbrot, bólgnir eitlar, bólgur í mjúkvef kringum augu, hiti, höfuðverkur, ógleði, uppköst eða niðurgangur: Þarf að taka Chagas próf.
ATH! Ekki má taka Chagas próf fyrr en a.m.k. 4 mánuðir hafa liðið frá því einstaklingur yfirgaf áhættusvæði (eða eftir komu til Íslands) eða fékk blóðinngjöf.
Þessi biðtími er nauðsynlegur til að tryggja öryggi blóðþega þar sem sjúkdómurinn getur haft alvarlegar afleiðingar fyrir veikburða fólk.
Til fróðleiks:
Á Íslandi er nú er hægt að skima fyrir Chagas.
Sé skimunin neikvæð, má gerast blóðgjafi.
Sé skimunin jákvæð munum við láta gjafa vita og blóðgjöf er ekki leyfð.
Chagas sjúkdómurinn orsakast af sýkingu sníkjudýrsins Trypanosoma cruzi (T. cruzi).
Helstu smitleiðir eru bit skordýra sem aðallega fyrirfinnast á ákveðnum svæðum í Suður Ameríku, Mið Ameríku og Mexíkó. Sníkjudýrið sem veldur Chagas getur borist frá sýktri móður til barns á meðgöngu eða með blóðgjöf þegar blóðgjafi er sýktur.
Skordýrið sem ber þetta sníkjudýr finnst ekki á Íslandi og því ekki er talin hætta á að smitast á Íslandi.
Fólk sem ferðast til landa þar sem sníkjudýrið fyrirfinnst getur verið útsett án þess að vita af því. Sníkjudýrið er helst að finna í dreifbýli og því lengur sem einstaklingur hefur dvalist í húsnæði með stráþaki eða leirveggjum því meiri hætta er á að viðkomandi hafi sýkst.
Einkenni Chagas: s.s. útbrot, bólgnir eitlar, bólgur í mjúkvef kringum augu, hiti, höfuðverkur, ógleði, uppköst eða niðurgangur. Einkenni koma sjaldan fram hjá heilsuhraustu fólki.
Engin örugg lækning er til við þessari sýkingu. Einstaklingur sem hefur sýkst einhvern tímann á ævinni má því aldrei gefa blóð.
Starfsfólk Blóðbankans gefur upplýsingar um hvaða lönd / landsvæði teljast vera áhættusvæði fyrir þessar veirusýkingar m.t.t. blóðgjafa. Einnig er hægt að kanna hvort landið flokkast sem áhættusvæði fyrir blóðborna sjúkdóma á heimasíðu: JPAC
Lykilorð: Chagas sjúkdómur, trypanosomiasis, suður ameríka, höfgasótt, Gambian trypanosomiasis, trypanosoma cruzi, T. Cruzi, South America ocephalitis
Gildir frá: 20. maí 2026
