• Vátryggður tilkynnir um tjón sitt til NTÍ á heimasíðu NTÍ með lýsingu á tjóninu.

• NTÍ aflar gagna og lætur fara fram skoðun/tjónamat þegar það á við.

• Þegar niðurstaða liggur fyrir er vátryggðum birt fyrirhuguð ákvörðun í málinu og eftir atvikum matsgerð.

• Ef niðurstaðan felur í sér greiðslu bóta, er greiddur sá hluti bóta sem heimilt er að greiða strax (sjá nánar í kafla e).

• Vátryggður fær 14 daga frest til að senda athugasemdir vegna málsins, ef ein.

• NTÍ metur athugasemdir, ef þær berast og tekur afstöðu til þess hvort þörf sé á frekari gagnaöflun eða endurmati.

• Endanleg stjórnvaldsákvörðun er birt ásamt rökstuðningi.

• Ef vátryggður unir ekki ákvörðun getur hann kært hana til úrskurðarnefndar innan 30 daga.

Athugið að NTÍ birtir matsgerðir og bréf í rafrænu pósthólfi/gagnagátt vátryggðs á Ísland.is, nema annað sé sérstaklega ákveðið.

Vátryggður skal þegar í stað, tilkynna um tjón sem hann hefur orðið fyrir. Tilkynning skal send með rafrænum hætti í gegnum vefsíðu NTÍ eða með öðrum sannanlegum hætti. Berist tilkynning ekki innan árs frá því að vátryggður vissi um atvik sem krafan byggir á, glatast réttur til bóta.*

Berist tilkynning um tjón frá einum af mörgum aðilum máls, upplýsir NTÍ aðra aðila málsins um að það sé til meðferðar hjá stofnuninni2. Sé tjón umtalsvert og tilefni til, kann NTÍ að upplýsa veðhafa um tjón og tjónafjárhæð, þar sem þeir teljast meðvátryggðir og hafa lögvarða hagsmuni í málinu.

NTÍ leggur áherslu á að tjónamat og gagnaöflun sé ávallt ítarleg og vönduð, í samræmi við rannsóknarreglu 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Stofnunin skal tryggja að niðurstöður mats séu settar fram með skýrum og rökstuddum hætti. Til þess að NTÍ geti metið tjón þarf afla frekari gagna og í flestum tilvikum láta skoða eignina. NTÍ getur falið óvilhöllum matsmönnum að annast tjónamat á eigninni. Vátryggðum, eða fulltrúa hans, gefst ætíð kostur á að vera viðstaddur skoðun og koma sjónarmiðum sínum á framfæri.

Vátryggður skal varðveita skemmda eign eða hlut eftir því sem kostur er, þar til hann fær tjónið bætt. Vátryggður skal gefa NTÍ kost á að skoða og meta tjónið áður en viðgerð hefst eða skemmdum eignum eða lausafé er ráðstafað. Ef skemmdum munum er fargað eða þeim ráðstafað áður en skoðun fer fram getur það haft áhrif á mat á tjóni og þar með bótafjárhæð. Í þeim tilvikum sem tjónsvettvangur kann að vera óaðgengilegur til lengri eða skemmri tíma, skapast ekki bótaskylda hjá NTÍ fyrr en unnt er að skoða tjónavettvang og leggja mat á tjónið.

Þegar afstaða NTÍ til bótaskyldu og bótafjárhæðar liggur fyrir, er fyrirhuguð ákvörðun kynnt vátryggðum skriflega. Í kynningarbréfinu kemur m.a. eftirfarandi fram:

• Afstaða til bótaskyldu og bótafjárhæðar.

• Rökstuðningur og matsgerð ef við á.

• Eigin áhætta vátryggðs.

• VSK-frádráttur ef við á.

• Greiðslufyrirkomulag.

• Kvaðir eða skilyrði fyrir ráðstöfun bóta.

• Hvernig hægt er að senda athugasemdir og frestur til þess.

Samhliða kynningu getur farið fram greiðsla þess hluta bóta sem ekki er bundinn skilyrðum eða kvöðum.

Vátryggðum er í kynningarbréfi veittur 14 daga frestur til að leggja fram skriflegar athugasemdir /ábendingar við efni málsins4 í samræmi við stjórnsýslulög, þar sem fram kemur að gefa skuli aðila kost á að tjá sig um efni máls áður en ákvörðun er tekin í því. NTÍ er heimilt að veita viðbótarfrest ef tilefni er til. Athugasemdum skal skila rafrænt í gegnum Ísland.is á því eyðublaði sem þar er aðgengilegt. Ljósmyndir og önnur gögn skulu fylgja með í því skráarformi sem kerfið tekur við hverju sinni.

NTÍ metur efni athugasemda og afgreiðir þau að jafnaði með eftirfarandi hætti:

Eftir að frestur til athugsemda er liðinn, rannsókn5 málsins lokið og eftir atvikum búið taka afstöðu til innsendra athugasemda er tekin stjórnsýsluákvörðun.
Rökstuðningur skal fylgja öllum ákvörðunum um niðurstöðu bótamála, bæði í þeim tilvikum sem bótakröfu er hafnað og þegar um er að ræða bótaskyldu sem felur í sér tjónabætur sem nema að hluta eða eru jafnar vátryggingarfjárhæð. Í ákvörðunarbréfi skulu koma fram skýrar og viðeigandi leiðbeiningar til vátryggðs um kæruheimild og frest til að vísa máli til úrskurðarnefndar náttúruhamfaratryggingar

Ef vátryggður unir ekki ákvörðun NTÍ getur hann kært hana til úrskurðarnefndar náttúruhamfaratryggingar innan 30 daga frá því að ákvörðun barst honum7. Úrskurðarnefndin er skipuð af ráðherra, sjálfstæð og óháð NTÍ. Fjórir eiga sæti í nefndinni. Formaður er skipaður samkvæmt tilnefningu Hæstaréttar með sérþekkingu á sviði vátryggingaréttar. Annar er skipaður eftir tilnefningu verkfræði- og náttúruvísindasviðs Háskóla Íslands með sérþekkingu á sviði mannvirkja. Hinir tveir eru skipaðir án tilnefningar og hafa sérþekkingu á sviði vátryggingaréttar, mannvirkja eða tjónamats. Leiðbeiningar um kæru til nefndarinnar er að finna á heimasíðu fjármála- og efnahagsráðuneytisins.

Ákvörðun NTÍ um bótaskyldu og bótafjárhæð er endanleg hvað varðar þau atvik og gögn sem lágu fyrir við töku ákvörðunar. Endurupptaka máls er einungis heimil ef nýjar og verulegar upplýsingar koma fram sem hefðu haft afgerandi áhrif á niðurstöðuna, eða ef sýnt er fram á að málsmeðferð hafi verið svo gölluð að hún varði ógildingu ákvörðunar. Ekki er heimilt að krefjast endurupptöku á grundvelli eigendaskipta einna og sér, nema nýr eigandi hafi lögvarða hagsmuni sem tengjast þeim atvikum sem ákvörðun byggði á og krafan sé sett fram innan þeirra fresta sem gilda í málinu.

NTÍ leitast við að veita aðstoð og leiðbeiningar svo vátryggður glati ekki réttindum sínum. Ef vátryggður býr við aðstæður sem torvelda rafræn samskipti, þarf lengri fresti eða aðra aðlögun, er mikilvægt að upplýsa NTÍ um það svo hægt sé að finna viðeigandi lausn eftir atvikum. Vátryggður þarf að upplýsa um þær sérþarfir sem um ræðir til að unnt sé að bregðast við og beiðni um lengri frest þarf að berast áður en áður veittur frestur rennur út.

NTÍ leitast við að taka ákvörðun um leið og mál telst nægjanlega vel upplýst. Í stórum tjónsatburðum geta borist margar tjónstilkynningar á skömmum tíma og getur það haft áhrif á afgreiðslutíma mála. Ef fyrirsjáanlegt er að afgreiðsla máls tefjist umfram það sem eðlilegt getur talist, upplýsir NTÍ um ástæður tafa og hvenær ákvörðunar er að vænta eftir því sem unnt er, t.d. á heimasíðu NTÍ.