Breyting á lögum um faggildingu o.fl.
20. mars 2026
Alþingi samþykkti þann 17. febrúar 2026 lög um breytingu á lögum um faggildingu o.fl., nr. 24/2006, og lögum um staðla og Staðlaráð Íslands, nr. 36/2003. Hér má finna samantekt á helstu breytingum á lögunum.

Almennt
Með lögunum er regluverk um faggildingu og staðlastarfsemi endurskoðað með það að markmiði að auka skýrleika, styrkja stjórnsýslu og tryggja samræmi við alþjóðlegar og evrópskar kröfur. Slóð á síðu Alþingis hér.
Markmið og gildissvið
Í lögunum er nú kveðið skýrt á um markmið faggildingar starfsemi hér á landi. Markmiðið er að skapa traustan grundvöll fyrir faggildingu með aðkomu stjórnvalda og einkaaðila, í samræmi við hlutverk hennar á innri markaði Evrópska efnahagssvæðisins. Jafnframt er gildissvið ákvæðisins skýrt betur en áður.
Skilgreiningar og samræming hugtaka
Skilgreiningar laganna hafa verið endurskoðaðar og samræmdar alþjóðlegum viðmiðum. Sett er fram heildstæð skilgreining á lykilhugtökum, þar á meðal faggildingu, samræmismati, vottun og skyldum hugtökum, sem stuðlar að auknu samræmi í framkvæmd og túlkun laganna.
Skipulag og hlutverk faggildingarsviðs
Lögin staðfesta að ISAC - faggildingarsvið Hugverkastofunnar sé hin íslenska faggildingarstofnun og eini aðilinn sem hefur heimild til að annast faggildingu fyrir hönd stjórnvalda. Áhersla er lögð á faglegt og fjárhagslegt sjálfstæði sviðsins og að starfsemi þess sé aðgreind frá annarri starfsemi stofnunarinnar. Jafnframt er kveðið á um heimild til að setja á fót nefndir, svo sem ákvörðunar- og ráðgjafarnefndir, til að styðja við framkvæmd faggildingarstarfsemi.
Reglur, málsmeðferð og gjaldtaka
Ráðherra er veitt heimild til að innleiða reglur um faggildingu og tilvísanir til viðeigandi staðla með reglugerð. ISAC er jafnframt heimilt að setja eigin reglur, leiðbeiningar og verklagsreglur í samræmi við alþjóðlega staðla. Kveðið er á um að gera skuli samning við umsækjendur um faggildingu þar sem nánar er kveðið á um framkvæmd og skilyrði. Þá er skýrt tekið fram að ákvarðanir ISAC séu endanlegar á stjórnsýslustigi. Ákvæði um gjaldtöku eru nánar útfærð og gjaldskrá skal birt opinberlega.
Aðrar breytingar
Gerðar eru breytingar á tilvísunum til að samræma lögin nútíma hugtakanotkun og alþjóðlegu regluverki. Tilvísanir hafa verið aðlagaðar að EES-reglum og ákveðin ákvæði einfölduð eða felld brott. Einnig hafa verið gerðar ýmsar breytingar á orðalagi, þar á meðal er hugtakanotkun uppfærð.
Breytingar á lögum um staðla og Staðlaráð Íslands
Í lögunum eru jafnframt gerðar breytingar á lögum um staðla og Staðlaráð Íslands. Þar er kveðið á um að aðild að Staðlaráði sé bundin við íslenska lögaðila. Þá er rekstur Staðlaráðs Íslands bundinn þjónustusamningi við ríkið, sem skapar skýrari lagastoð fyrir starfsemi þess.
Gildistaka
Lögin öðluðust þegar gildi við samþykkt þeirra.