Reglugerð um leigubifreiðaakstur.

1. gr. Gildissvið.

Reglugerð þessi gildir um leigubifreiðaakstur og fólksbifreiðar sem notaðar eru til leigubifreiðaaksturs.

Leigubifreiðaakstur er þjónustugrein sem telst til almenningssamgangna og felst í því að fólksbifreið er seld á leigu ásamt ökumanni fyrir tiltekið gjald til flutnings á farþegum og farangri þeirra.

2. gr. Auðkenni.

Leigubifreið skal auðkennd með sérstöku skráningarmerki í samræmi við reglugerð um skráningu ökutækja.

Leigubifreið sem ekið er samkvæmt gjaldmæli skal auðkennd með þakljósi líkt og kveðið er á um í reglugerð um gerð og búnað ökutækja.

Leigubifreið sem ekið er samkvæmt fyrirframumsömdu áætluðu eða endanlegu heildargjaldi skal auðkennd með leyfismiða útgefnum af Samgöngustofu í framrúðu bifreiðarinnar sem gefur til kynna að um leigubifreið sé að ræða.

Enn fremur skal leigubifreið sem ekið er frá leigubifreiðastöð þar sem fleiri en ein bifreið hefur afgreiðslu auðkennd með merki stöðvarinnar neðarlega fyrir miðju í framrúðu og stöðvarnúmeri, á áberandi hátt, ofarlega vinstra megin í afturrúðu bifreiðarinnar. Leyfisskírteinið skal vera staðsett á mælaborði fyrir miðju.

Leigubifreiðastjóri skal við leiguakstur ávallt hafa meðferðis og sýnilegt leyfisskírteini útgefið af Samgöngustofu til sönnunar á því að hann hafi leyfi til akstursins og staðfestingu á fullnægjandi skráningu upplýsinga í rafrænan gagnagrunn Samgöngustofu.

3. gr. Umsókn og útgáfa leyfis.

Umsækjandi sem óskar leyfis Samgöngustofu, skv. 5.-7. gr. laga nr. 120/2022 um leigubifreiðaakstur, skal sækja um það á þar til gerðu eyðublaði Samgöngustofu. Umsókninni skulu fylgja öll þau gögn og vottorð sem Samgöngustofa gerir kröfu um til staðfestingar þess að umsækjandi, og eftir atvikum fyrirsvarsmaður hans, uppfylli þau skilyrði sem kveðið er á um í lögum. Skulu þau gögn þá ekki vera eldri en þriggja mánaða, nema aldur þeirra skipti ekki máli.

Umsókn um rekstrarleyfi skal að jafnaði fylgja:

1. Búsetuvottorð, útgefið af lögbæru stjórnvaldi.
2. Staðfesting á starfshæfni, og þar með talin staðfesting á ökuréttindum til farþegaflutninga í atvinnuskyni.
3. Búsforræðisvottorð, útgefið af lögbæru stjórnvaldi.
4. Vottorð frá innheimtumanni ríkissjóðs, og eftir atvikum sveitarfélagi, þess efnis að umsækjandi sé ekki í vanskilum vegna opinberra gjalda.
5. Tilgreining bifreiðar, eða bifreiða, sem umsækjandi hyggst nýta til reksturs, staðfesting á skráningu í ökutækjaflokkinn leigubifreið og staðfesting á viðeigandi tryggingu.

Umsókn lögaðila um rekstrarleyfi skulu fylgja gögn skv. a-, c- og e-lið 2. mgr. auk gagna skv. a-d-lið sömu greinar sem staðfesta að fyrirsvarsmaður umsækjanda uppfylli gerð skilyrði.

Umsókn um atvinnuleyfi skulu fylgja gögn skv. b-lið 2. mgr.

Umsókn um starfsleyfi leigubifreiðastöðvar skulu fylgja gögn til staðfestingar fullnægjandi fjárhagsstöðu skv. 3. mgr. 5. gr. Einnig skulu umsókninni fylgja gögn skv. a- og b-lið 2. mgr., að undanskildum gögnum sem lúta að ökuréttindum og ökuhæfni, sem staðfesta að fyrirsvarsmaður umsækjanda uppfylli gerð skilyrði.

Samgöngustofu er heimilt að krefjast þess að umsækjandi leggi fram frekari gögn en tilgreind eru í 2. mgr. ef þörf krefur í því skyni að gengið verði úr skugga um að umsækjandi uppfylli gerðar kröfur. Einnig er stofnuninni, að eigin frumkvæði, heimilt að afla frekari gagna og skal hún að fengnu samþykki afla upplýsinga úr sakaskrá um umsækjanda eða eftir atvikum fyrirsvarsmann hans.

Á leyfisbréfi skal koma fram nafn leyfishafa og kennitala ásamt númeri leyfisbréfsins og gildistíma þess. Hafi leyfi verið útgefið til lögaðila skal einnig koma fram nafn fyrirsvarsmanns og kennitala hans. Þá skal á leyfisskírteini einstaklings vera mynd af viðkomandi leyfishafa.

3. gr. a Leyfissvipting.

Hafi umsækjandi verið sviptur leyfi á grundvelli 16. gr. laga um leigubifreiðaakstur, nr. 120/2022, skal umsókninni hafnað séu ástæður sviptingarinnar enn fyrir hendi.

Liggi fyrir ákvörðun Neytendastofu eða eftir atvikum úrskurður áfrýjunarnefndar neytendamála, úrskurður kærunefndar vöru- og þjónustukaupa eða úrlausn sambærilegs stjórnvalds sem varðar brot leyfishafa á lögum eða reglugerðum skal hann upplýsa Samgöngustofu þar um. Hafi rekstrarleyfishafi í úrlausn verið talinn brotlegur skal Samgöngustofa leggja mat á hvort einnig sé um að ræða brot gegn 1. mgr. 8. gr. laga um leigubifreiðaakstur, nr. 120/2022, þar sem honum ber að tryggja að reksturinn fari fram í samræmi við góða viðskiptahætti. Samgöngustofa skal enn fremur leggja mat á hvort starfsemi leyfishafa er að öðru leyti í samræmi við heilbrigða og eðlilega viðskiptahætti, sbr. 1. mgr. 13. gr. laga um leigubifreiðaakstur, og getur stofnunin hafið sviptingarferli í samræmi við 16. gr. laganna.

3. gr. b Framkvæmd eftirlits.

Samgöngustofa skal árlega hafa sérstakt eftirlit, að frumkvæði stofnunarinnar, með nægjanlegum fjölda leyfishafa svo að það geti talist grundvöllur til frekara áhættumiðaðs eftirlits, sbr. 2. mgr.

Samgöngustofa skal koma sér upp áhættumatskerfi þar sem framkvæmd eftirlits er skráð sem og niðurstöður þess. Athugasemdir skulu skráðar og viðkomandi leyfishafa gefin einkunn eftir fjölda og alvarleika athugasemda. Frekara eftirlit skal haft með þeim sem hljóta lakari heildareinkunn, eða eru tengdir þeim aðilum.

Samgöngustofa skal árlega hafa eftirlit með viðurkenndum námskeiðshöldurum, sbr. 4. mgr. 4. gr. reglugerðarinnar.

Samgöngustofa skal árlega skila ráðherra skýrslu um framkvæmd eftirlits á undangengnu ári.

4. gr. Námskeið.

Umsækjandi um rekstrarleyfi skal hafa lokið námskeiðum um leigubifreiðaakstur, rekstur, bókhald og skattskil og fleira og hafa staðist próf.

Þegar umsækjandi um rekstrarleyfi er lögaðili skal fyrirsvarsmaður hans hafa lokið námskeiðum um rekstur, bókhald og skattskil og fleira og hafa staðist próf.

Umsækjandi um atvinnuleyfi skal hafa lokið námskeiði um leigubifreiðaakstur og hafa staðist próf.

Námskeið skal fara fram hjá viðurkenndum námskeiðshaldara í samræmi við námskrá Samgöngustofu sem hlotið hefur staðfestingu ráðherra. Próf skulu þreytt án utanaðkomandi aðstoðar. Samgöngustofa viðurkennir og hefur eftirlit með námskeiðshaldara. Beiðni um viðurkenningu skulu fylgja upplýsingar um kennslustað, ábyrgðarmann og gögn um skipulag fyrirhugaðra námskeiða, þar á meðal kennsluáætlun.

Samgöngustofu er heimilt að veita undanþágu frá námskeiði eða einstökum hlutum þess er varða rekstur, bókhald eða skattskil. Aðeins skal veita undanþágu ef umsækjandi eða eftir atvikum fyrirsvarsmaður hans býr yfir fullnægjandi þekkingu og getur sýnt fram á að hafa áður lokið prófi á viðkomandi sviði eða að hafa í störfum sínum til hið minnsta þriggja ára öðlast sambærilega þekkingu.

5. gr. Sérstakar skyldur leigubifreiðastöðvar.

Leigubifreiðastöð skal tilkynna Samgöngustofu að rekstrarleyfishafi hafi afgreiðslu á stöðinni. Framselji rekstrarleyfishafi leigubifreiðastöð skyldur sínar skv. 3. eða 4. mgr. 8. gr. laga um leigubifreiðaakstur, nr. 120/2022, skal það gert skriflega. Rekstrarleyfishafi skal þá upplýsa Samgöngustofu um gerð samningsins og afhenda afrit hans. Verði samningnum sagt upp eða hann endurnýjaður ber rekstrarleyfishafa sömuleiðis að upplýsa Samgöngustofu þar um.

Verði leigubifreiðastöð þess vör að rekstrar- eða atvinnuleyfishafi fari ekki eftir fyrirmælum laga um leigubifreiðaakstur, nr. 120/2022, eða ákvæða reglugerðar þessarar ber leigubifreiðastöð að tilkynna Samgöngustofu um það. Sama gildir ef leigubifreiðastöðinni berst ábending þess efnis.

Leigubifreiðastöð sem fengið hefur starfsleyfi skal við útgáfu leyfis og á leyfistímanum hafa fullnægjandi fjárhagsstöðu. Í því felst að hafa aðgang að nægilegu fjármagni til stofnsetningar og til að tryggja öruggan rekstur. Leigubifreiðastöð verður að hafa eigið fé og sjóði sem jafngilda að minnsta kosti 500.000 kr. fyrir fyrstu bifreið og 100.000 kr. því til viðbótar fyrir hverja bifreið umfram hana sem þar hefur þjónustu.

Leigubifreiðastöð skal setja og birta hátternisreglur sem gilda skulu um alla þá sem hafa afgreiðslu á viðkomandi stöð. Skulu starfsmenn leigubifreiðastöðvarinnar og leyfishafar sem hafa afgreiðslu á stöðinni staðfesta þær skriflega við gildistöku þeirra eða eftir því sem við á þegar þeir hefja störf eða akstur í afgreiðslu stöðvarinnar.

Í hátternisreglum leigubifreiðastöðvar skal að minnsta kosti fjallað um:

1. Markmið og gildissvið reglnanna.
2. Fagmennsku og framkomu starfsmanna leigubifreiðastöðvarinnar og leyfishafa í afgreiðslu hennar.
3. Öryggi í akstri og aðbúnað.
4. Viðskiptahætti, verð og greiðslur.
5. Persónuvernd, trúnað og meðferð gagna.
6. Jafnræði og þjónustu við viðkvæma hópa.
7. Kvartanir og viðurlög.
8. Innleiðingu reglnanna, innra eftirlit og eftirlit með framkvæmd reglnanna.
9. Aðgengi leyfishafa að stöðinni.
10. Gildistöku reglnanna.

Hafi atvinnu- eða rekstrarleyfishafi ítrekað eða með alvarlegum hætti brotið gegn hátternisreglum leigubifreiðastöðvar eða að öðru leyti sýnt af sér háttsemi sem er ósamrýmanleg leigubifreiðaþjónustu getur stöðin á þeim grunni hafnað því að veita honum afgreiðslu. Að öðrum kosti skal leyfishafa standa til boða afgreiðsla stöðvarinnar svo framarlega sem viðskiptalegir hagsmunir standa því ekki í vegi. Stöðin skal skrá ástæðu höfnunar.

Leigubifreiðastöð skal halda rafræna atvikaskrá um frávik er verða í starfsemi rekstrar- og atvinnuleyfishafa svo sem um brot gegn lögum og reglum. Undir frávik falla einnig kvartanir viðskiptavina og annarra viðsemjenda auk atriða sem fram koma í innra eftirliti stöðvarinnar. Færsla atvika skal hið minnsta sýna hvaða leyfishafa atvikið varðar, hvenær það varð, hvað fór úrskeiðis og ráðstafanir til úrbóta. Framkvæmd skal reglubundin greining á atvikum sem koma upp í akstri tengdum leigubifreiðastöðinni, hið minnsta ársfjórðungslega, og í kjölfarið leitast við að bæta úr þeim atriðum sem betur mega fara í starfsemi leigubifreiðastöðvarinnar. Óheimilt er að vinna persónuupplýsingar í öðrum tilgangi en þeim að tryggja öryggi og stuðla að neytendavernd og til að viðhafa megi eftirlit með því að starfsemi fari fram lögum samkvæmt.

Samgöngustofa hefur eftirlit með því að hátternisreglur leigubifreiðastöðva séu til samræmis við gerðar kröfur sem og að þeim sé fylgt af hálfu viðkomandi leigubifreiðastöðvar og tengdra leyfishafa. Fyrirmynd að hátternisreglum leigubifreiðastöðvar er birt í fylgiskjali með reglugerð þessari.

6. gr. Eigin bifreið.

Rekstrarleyfishafa er heimilt að fá afnot leigubifreiðar sem tryggð er viðeigandi tryggingu, til allt að þriggja mánaða, vegna endurnýjunar eða viðgerðar á bifreið sinni. Slíkt ber að tilkynna Samgöngustofu, og eftir atvikum leigubifreiðastöð eða stöðvum, sem uppfærir gagnagrunn samkvæmt því.

7. gr. Verðskrá.

Verðskrá yfir framboðna þjónustu leigubifreiðar skal höfð sýnileg neytendum með skýrum og aðgengilegum hætti áður en þjónustan er veitt. Gefa skal verðupplýsingar um hvern þjónustulið sem áhrif hefur á heildarverð ásamt heildarverði, þar sem það á við.

Þegar þjónusta leigubifreiðar er boðin eftir pöntun, til dæmis á vefsíðu eða í smáforriti, skal birta verðupplýsingar með aðgengilegum og skýrum hætti áður en neytandi pantar þjónustu.

Verðskrá yfir þjónustu leigubifreiðar sem boðin er án fyrir fram pöntunar skal vera sýnileg áður en farið er inn í bifreiðina. Þar skal að minnsta kosti koma fram upphafsgjald, kílómetragjald og mínútugjald auk heildarverðs samkvæmt verðskrá fyrir 10 km ferð sem tekur 12 mínútur. Leturstærð skal að lágmarki vera 40 mm og letrið í greinilegum lit svo að auðveldlega megi aðskilja verðskrána frá öðrum merkingum leigubifreiðarinnar. Verðskrána skal þá ekki vera hægt að fjarlægja af leigubifreiðinni með auðveldum hætti. Inni í leigubifreiðinni skal neytandi hafa auðvelt aðgengi að skýrri og auðlæsilegri verðskrá fyrir alla framboðna þjónustu.

8. gr. Rafrænn gagnagrunnur.

Samgöngustofa sér um að reka rafrænan gagnagrunn sem skal meðal annars geyma upplýsingar um hverjir hafa leyfi skv. II. kafla laga um leigubifreiðaakstur, nr. 120/2022, skráningarnúmer leigubifreiðar sem heyrir undir rekstrarleyfi, hvenær bifreiðin er í leiguakstri og leyfisnúmer þess sem ekur hverju sinni ef það er annar en rekstrarleyfishafi. Gagnagrunnurinn skal starfræktur í þeim tilgangi að tryggja öryggi og stuðla að neytendavernd og til að viðhafa megi eftirlit með því að starfsemi fari fram lögum samkvæmt.

Leigubifreiðastöð skal tryggja fullnægjandi skráningu upplýsinga í rafrænan gagnagrunn Samgöngustofu. Þar skulu koma fram upplýsingar um skráningarnúmer bifreiðarinnar, hvenær hún er í leiguakstri og leyfisnúmer ökumanns ef hann er annar en rekstrarleyfishafi.

Samgöngustofa veitir leigubifreiðastöðvum lágmarksaðgang að gagnagrunninum til að geta sannreynt réttindi atvinnuleyfishafa og rekstrarleyfishafa en Samgöngustofa setur nánari reglur um aðgang að gagnagrunninum.

8. gr. a Rafræn skrá.

Leigubifreiðastöð skal halda rafræna skrá yfir allar seldar ferðir. Skráin skal byggja á gervihnattaupplýsingum og innihalda að minnsta kosti skráningu:

1. upphafs- og endastöðvar ferðar,
2. tímasetningu upphafs og enda ferðar,
3. auðkenni ökutækis og leyfishafa,
4. verðupplýsingar fyrir selda ferð.

Skráin skal vistuð í viðurkenndu og öruggu rafrænu kerfi sem fullnægir kröfum um gagnavernd, dulkóðun og aðgangsstýringu. Upplýsingar úr skránni skulu aðgengilegar eftirlitsaðilum í rauntíma í gegnum örugga vefgátt og varðveittar í 60 daga frá því að ferð var ekin. Aðgangur að skránni skal bundinn við eftirlitsaðila og hlutaðeigandi neytendur.

Leigubifreiðastöð skal tryggja að kerfið virki óslitið meðan á starfsemi stendur. Verði bilun í kerfinu skal tafarlaust gera viðeigandi ráðstafanir.

Berist Samgöngustofu kvörtun neytenda vegna leigubifreiðaþjónustu leiðbeinir stofnunin viðkomandi varðandi möguleika á öflun upplýsinga úr rafrænni skrá og um kæruleiðir.

9. gr. Lagastoð og gildistaka.

Reglugerð þessi, sem sett er með heimild í lögum nr. 120/2022 um leigubifreiðaakstur öðlast þegar gildi. Jafnframt fellur úr gildi reglugerð um leigubifreiðar, nr. 397/2003.

Ákvæði til bráðabirgða

Rekstrarleyfishafi, sem rekur leigubifreiðastöð án starfsleyfis leigubifreiðastöðvar þar sem ein leigubifreið sem hann er skráður eigandi eða umráðamaður að hefur afgreiðslu skal á gildistíma leyfisins sinna skyldum og fullnægja gerðum kröfum til leigubifreiðastöðvar, eftir því sem þær eiga við.